Cyprus Today sol

Öğrenilmiş ve öğretilmiş çaresizlik

İnsanlar düşünmekten korkuyor, sorumluluk getireceği için. Konuşmaktan korkuyor, eleştirilmekten çekindiği için. Duygularını ifade etmekten korkuyor, reddedilmekten ürktüğü için

Öğrenilmiş ve öğretilmiş çaresizlik
  • 12 Haziran 2018, Salı 16:00

Mine CANOVA

Yaşlanmaktan korkuyor, gençliğinin kıymetini bilmediği için. Unutulmaktan korkuyor, dünyaya iyi bir şey veremediği için. Ve ölmekten korkuyor dolu dolu yaşamadığı için.

Öğrenilmiş çaresizlik, kişinin bir konuda çok kez başarısızlığa uğradıktan sonra olaylara etki edemediğini, herşeyin kontrolü dışında hareket ettiğini düşünüp çaresizliği kabullenme durumudur. Geçmiş kötü tecrübelerden ortaya çıkan olumsuz şartlanmaların bugünkü davranışları belirlemesidir. Halbuki geçmişte onlarca, yüzlerce kez denemiş ve başarısızlığa uğranmış şartlar belki artık ortadan kalkmıştır ve kişi bu yeni şartlarda başarılı olabilir. Lakin eski şartlarda şansını deneyen insan umudunu yitirip çaresizliği kabullendiği için yeni olumlu şartlarda şansını denemekten korkar ve baştan kaybetmiş olur.

Bir insanın eyleme geçme yeteneğine, bu öğrenilmiş çaresizlik kadar zarar veren bir başka duygu olamaz. Bu duygu bizim kendi hayatımızı değiştirmemizi, başkalarının hayatlarını değiştirmeleri için yardım etmemizi engelleyen bir numaralı nedendir.

Öğrenilmiş çaresizlik üç şeyi zayıflatır: Akıl, istekler ve duygular. Bu çaresizlik insanlarda üç önemli yetersizliğe neden olur: Motivasyonel zayıflama, entelektüel zayıflama ve duygusal zayıflama.

Çaresizlik öğrenildiğinde ‘yapamıyorum, nasıl yapacağımı bilmiyorum, ben başaramam, yapamayacağımı biliyorum’ gibi olumsuz cümleler telaffuz edilmeye başlanır. Kişi çaba harcamaktan vazgeçer, olumsuz uyaranlara pasif bir şekilde maruz kalmaya devam eder. Yapabileceğini gösteren her şeyi bilinçdışı süreçlerde reddeder. Bu durumda şunu bilmek çok önemlidir. İnsan çaresizliği öğrenebileceği gibi güçlülüğü de öğrenir.

Öğrenilmiş çaresizlik önce kişileri sonra aileleri daha sonrada toplumları etkiliyor.

Öğrenilmiş çaresizlik teorisinde bireyler deneme yanılma sonunda çaresizliği öğrenir. Öğretilmiş çaresizlikte ise, kişi herhangi bir deneme yaşamasa da, toplum tarafından bireye çaresizlik kültürü yüklenir.

Öğretilmiş çaresizlik kültüründe, bireye neleri yapmamaları gerektiği o kadar güçlü bir şekilde öğretilir ki, o kişi o alanda yeni bir denemede bulunmayı aklından bile geçirmez. Kişi deneyip yanılmadan doğuştan kaybetmeyi kabul eder.

İnsanın yapabileceği bazı şeyleri yapamayacağına inanması, bir işi yapmaya teşebbüs ederken cesaretinin kırılması, kişinin başarısız olmasına neden olur. Kişinin öğrenmiş olduğu çaresizliğini bir etkiye tepki olarak kendi çocuklarına da öğretmesine neden olur. Kişi doğduğundan itibaren ailede, okulda, işyerinde, hayatının her alanında bu öğrenilmiş çaresizlik laflarına maruz kalır. Tabi buda kişinin davranışlarını kısıtlamasına sebep olur.

‘Sen bunu yapamazsın’, ‘Bunu başaramazsın’, ‘’bu ülkeden bir şey olmaz’ gibi gibi söylemlerle insanlar kendilerini çaresiz hisseder. Uğraşmaz. Çalışmaz. Mücadele etmez. Hakkını savunmaz. Başına gelenleri olduğu gibi kabul eder. Aciz ve çaresiz hisseder. Toplumda ‘öğretilmiş çaresizlik’ oluşur. Bu durum kişileri kanaatkar ve de itaatkar bir yapı içerisine sürükler.

Olumsuz düşünen insanlar olmayın… Yapabileceğinize inandığınız şeyleri yapmaktan vazgeçmeyin… İnsanları yapabilecek şeyleri yapmaktan vazgeçirmeyin. Olumsuz çevre şartlarını düşünerek yapabileceklerinizi yapmaya devam edin.

Hayat ve şartlar sabit değildir. İnsan değişime ve gelişime açık bir varlıktır… Bu noktada zincirlerimizi fark edip kırmak için çaresizlik içeren her düşüncenin üzerine gitmeli, önce beynimizi sonra ruhumuzu özgür bırakabilmeliyiz. Hemen şimdi yapamayacağımızı düşündüğümüz her şeyi gözden geçirme vaktidir. Zincirsiz yaşamda sadece bizim elimizdedir.

Ya çaresizsiniz ya da çare SİZ’siniz…
 

Beğendim 0 Muhteşem 0 Haha 0 İnanılmaz 0 Üzgün 0 Kızgın 0

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yükleniyor

BU HABERİ OKUYANLAR BUNLARI DA OKUDU

YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 YENİCAMİ AK 30 18 7 5 30 61
2 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 30 17 6 7 19 57
3 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 30 16 7 7 15 55
4 BİNATLI YSK 30 14 8 8 15 50
5 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 30 12 12 6 11 48
6 BAF ÜLKÜ YURDU 30 12 9 9 20 45
7 LEFKE TSK 30 13 5 12 16 44
8 CİHANGİR GSK 30 12 7 11 4 43
9 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 30 13 3 14 -1 42
10 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 30 11 8 11 7 41
11 TÜRK OCAĞI LİMASOL 30 13 2 15 2 41
12 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 30 10 7 13 -8 37
13 GENÇLİK GÜCÜ TSK 30 10 4 16 -25 34
14 YALOVA SK 30 6 7 17 -23 25
15 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 30 5 9 16 -35 24
16 OZANKÖY SK 30 4 7 19 -47 19
yukarı çık
ubp popup