Herkesin ligi kendine (1)

Avrupa futbolunun patronu UEFA'ya bağlı tam 53 ülke var ve Liechtenstein dışındaki ülkelerin tümünde ligler mevcut. Ligler bazı ülkelerde tek kategoride oynanıyor, bazılarında ise 5 kategoriye kadar çıkıyor. Kimi ülkelerin birinci ligleri 20 takımlı, kiminde ise sadece 8 takım yer alıyor. Bazıları tek gurupta, bazıları iki gurupta mücadele ederken, düşme ve yükselme sistemlerinde ciddi şekilde PLAY - OFF'un olduğunu gözlemliyoruz.

Lig sistemleri (2)

Liglerin büyük çoğunluğu (37 ülke) bizim alıştığımız şekilde deplasmanlı iki maç üzerinden oynanıyor.7 ülkede takım sayılarının azlığı nedeniyle kulüpler birbirleriyle iki yerine üç, 8 ülkede ise dört maç yapıyor. 52 ülkenin 1. ligi tek gurupta oynanırken, San Marino ligi iki gurupta oynanıyor. 45 ülkede deplasmanlı maçlar bitince lig sonuçlanıyor. Ama diğerlerinde play off'lar başlıyor. İskoçya, Sırbistan, Karadağ, Slovakya , Malta ve Andora'da sıralamanın üst yarısı şampiyonluk ve UEFA Kupası için , alt yarısı da düşmemek için yeniden lig usulü oynuyor.

Slovakya'da ise ilk 8 şampiyonlar Ligi ve UEFA kupası için oynarken, son 4 takım ikinci lig'in ilk 4'ü ile düşme-çıkma maçlarında karşı karşıya geliyor.

Hollanda'da ise karmaşık bir play-off sistemi uygulanıyor. Lig şampiyonu, lig sonuncusu ve 14. ile 15. için lig bitiminde sezon bitiyor. Ama ikincilik ile beşincilik arasında 4 takım, bir Şampiyonlar Ligi ve 3 UEFA kupası katılımı, altıncılıkla dokuzunculuk arasındaki dört takım son UEFA kupası ve İntertoto play-off'u katılımı, 16 ve 17. sıradaki takımlar ise 2. lig'den 4 takımla düşme-kalma maçları için play-off oynuyor. San Marino ligleri birçok konuda ayrıcalık gösteriyor Küme düşme ya da çıkma olmayan bu ülkede maçlar biri 8 diğeri 7 takımlı iki gurupta yapılıyor. Her takım kendi gurubundakilerle iki0, diğer guruptakilerle bir maç yaptıktan sonra guruplarda ilk üç sırayı alan takımlar play-off maçlarına başlıyor. Ülkeleri sistemlerine göre incelersek dört kez karşılaşan liglerde Avusturya ve İsviçre diğerlerine göre daha iyi ligler. Üç kez karşılaşan liglerde Hırvatistan, İskoçya, İsrail ve bir dereceye kadar Danimarka diğerlerine göre kalitesi daha yüksek ligler.

Play-off sistemi uygulayan ligler arasında ise kalite açısından İskoçya ve Hollanda ligleri öne çıkıyor.

Yükselmeler (3)

Lig sonuncularının doğrudan küme düştüğü ülkelerin çoğunluğunda ikinci lig takımları da doğrudan lige çıkıyor. Az bir bölümünde ise bazı takımlar doğrudan lige çıkıyor, az bir bölümünde ise bazı takımlar doğrudan küme yükselirken bazı takımların play-off maçları oynama zorunluluğu var. İngiltere, Türkiye ve Sırbistan'da olduğu gibi 2. lig maçlarının iki gurupta oynandığı ülkelerde iki takım yükselecekse gurup birincileri çıkıyor. Üç takım yükselecekse gurup ikincileri play-off maçları oynuyor. Kazakistan, Macaristan, Bosna Hersek , Azerbaycan, Galler , Romanya 2. ligleri ikişer grupla oynanıyor. Bazı takımların doğrudan düştüğü, bazılarının play-off oynadığı ülkelerde 2. lig şampiyonları doğrudan yükselirken lig ikincileri ise play-off maçlarına katılıyor.

Hollanda ve Belçika 2. ligleri ilginç farklılıklar gösteriyor. Burada kulüpler bildiğimiz puanlama sistemi ile sezon boyu puan topluyor, şampiyon belli oluyor ve yükseliyor. Bu arada sezon dört bölüme ayrılıyor ve kulüplerin bu dört bölümde elde ettiği puanlar ayrı ayrı toplanır 4 ayrı bölümün de sıralaması yapılıyor. Düşme-kalma maçların bu gurup birincileri 2. lig takımlarını temsilen katılıyor. Üç takımın düştüğü İtalya'da üç takım yükseliyor ama eğer 2. lig üçüncüsü ile dördüncüsü arasında 10 puandan az fark varsa, bu iki takım yükselecek üçüncü takımı belirlemek için play-off maçı oynuyor.

Küme düşenler (4)

Çoğunlukla ülkeler lig sıralamasında son sıraları alan takımları küme düşürüyor. Bu sayı Romanya'da dört, İspanya, Almanya, İtalya, İngiltere, Türkiye, Bulgaristan, Yunanistan ve Kıbrıs Rum kesiminde üç. 17 ülkede iki takım, 3 ülkede ise sadece 1 takım doğrudan küme düşüyor.

Diğer ülkelerde ise bazı takımlar küme düşerken, bazıları play-off maçı oynamak zorunda kalıyor. İsveç, Norveç, Gürcistan ve Lüksemburg'da iki takım düşerken, bir takım play-off 'a kalıyor. Hollanda'da bir takım düşerken, iki takım play-off maçları oynuyor. 9 ülkede bir takım düşerken bir takım da play-off oynuyor. Belçika ve İsviçre bu guruptaki ülkelerden ikisi, Slovakya'da ise hiç bir takım doğrudan düşmüyor ama son dört takım play-off maçı yapmak zorunda.

Ülkemizde neden play off ve havuz sistemi (5)

UEFA'ya bağlı ülkelerin çoğunluğunda rekabeti ve kaliteyi artırma, şike ve teşviki önleme, liglere heyecan getirme adına play-off sistemi getirilmiştir. Ülkemizde, Şampiyonlar Ligi ve UEFA kupası hedefi olmaması, futbol sistemimizin ise yalnızca kulüplerin küçük çıkarlarını koruma amaçlı olması, hedefi kalmayan takımları zor durumda bırakmaktadır. Şike ve teşvik söylemleri gün geçtikçe çığ gibi büyürken, birçok kulüp, yönetici ve futbolcu zan altında kalarak, genç nesiller için kötü örnek teşkil etmektedir.

Bakıldığında, hedefi olmayan ligimizde futbol federasyonundan önce, kulüplerimizin play-off sistemini savunarak kulüp sayılarının ivedilikle azalmasını ve kurulacak havuz sistemine aktarılacak paradan daha fazla gelir elde etmeyi hedef olarak benimsemesi gerekirken, anlam veremediğim çağ dışı fikirler, fikirlerle birlikte tehditler atılarak, sözde kulüplerin çıkarları korunmaya çalışılmaktadır.

Yukarıdaki tablodan da anlaşılacağı gibi milyar dolarların döndüğü Avrupa futbol sektörü, play-off sistemlerini benimsemiştir. Hedefleri Şampiyonlar ligi ve UEFA kupası olan yaklaşık 21 ülkenin birinci lig takım sayıları 8, 10 , 12 kulüpten oluşmaktadır.

Bizim gibi yüz ölçümü küçük, altyapısı bozuk hedefi ve kulüp geliri olmayan fakat gideri ülke şartlarına göre astronomik rakamlara ulaşan bir yapıda, sırf kulüplerin siyasi iradelerle desteklenip kaos ortamı yaratılmaya çalışılmasını benimsemek mümkün değildir. Zaten, Kıbrıs Türk futbolunun başına ne gelmişse, genelde kulüp yöneticilerinin futbolcu altyapısından çok siyasi alt yapıya göstermiş yakın ilgiden gelmiştir.

Ya mevcut sistemimiz (şike, teşvik, tehdit, siyasi rant), ya da kulüp sayısının az, havuza düşecek paranın çok , dağılımın tatminkar olacağı siyasetten uzak gerçek bir lig.

Önümüzdeki yıllar için mevcut sistemin devamını savunanlar özellikle maddi konularda dert yanarken, kimlerin suçlu kimlerin suçsuz olduğunu, bir kez daha gözden geçirmelidir. Bu ülkede ben yanlış yaptım diyen hiç yoktur. Herkes çok iyi biliyor ama icraata gelince sınıfta kalıyor. Esnasında bilmemek ayıp değildir, ayıp olan bilip de çözüm bulmamaktadır. Bu bilmecelerle dolu rantçı sistem içerisinde zararı gören yalnızca futbol aşkıyla yaşayan binlerce gencimiz oluyor. Onlar da kimin umurunda ki?

Altyapılarımızda gerçekten olağanüstü futbolcularımız mevcut. Yeter ki, çocuklara doğru sistem içerisinde doğru hedef gösterebilelim. Aksi halde kazanmadan kaybedeceğimiz birçok yetenek olacaktır.

Avrupa futbol arenasında mücadele etmememize rağmen, Allah ülkemizde birçok yetenekli futbolcu yarattı, sonra da dengeyi sağlamak için genelde siyasi düşünceli kötü yöneticileri bu ülkeye gönderdi. İşte, futbolumuzun gerçeği.

ÜLKE KATEGORİ TAKIM SAYISI DEVRE MAÇ AŞAMA AVERAJ DÜŞME ÇIKMA

Fransa 4 20 2 38 - Gol farkı Son 3 İlk üç

İngiltere 4 20 2 38 - Gol farkı Son 3 İlk 2 + 2,3,4,5,6 play off

İspanya 3 20 2 38 - İkili averaj Son 3 İlk 3

İtalya 5 20 2 38 - Gol farkı Son 3 İlk 3, 3. ile 4. arası 10p az play off

Almanya 2 18 2 34 - Gol farkı Son 3 İlk üç

Belçika 3 18 2 34 - Galibiyet 1+1 1+1 Play off

Hollanda 2 18 2 34 Play Off Gol farkı 1+2 1+2 Play off

Romanya 3 18 2 34 - İkili averaj Son4 2+2 İkili gurup

Türkiye 4 18 2 34 - İkili averaj Son 3 İlk 2+3,4,5,6 playoff

Galler 2 17 2 34 - Gol farkı Son 2-1 1+1 iki gurup

Bosna-Hersek 2 16 2 30 - İkili averaj Son 2 1+1 ikili gurup

Bulgaristan 2 16 2 30 - İkili averaj Son 3 1+1 iki grup+1 play off

Çek. Cum. 2 16 2 30 - İkili averaj Son 2 İlk 2

İrlanda Cum. 2 16 2 30 - Gol farkı Son 2 1+1 Play off

K.İrlanda 3 16 2 30 - Gol farkı 1+1 1+1 Play off

Kazakistan 3 16 2 30 - Galibiyet Son 2 1+1ikili grup

Macaristan 2 16 2 30 - Galibiyet Son 2 1+1 İkili grup

Polonya 2 16 2 30 - İkili avaraj Son 2+1 İlk 2+1 play off

Portekiz 2 16 2 30 - İkili avaraj Son 2 İlk 2

Rusya 2 16 2 30 - İkili avaraj Son 2 İlk 2

Ukrayna 3 16 2 30 - İkili avaraj Son 2 İlk 2

Yunanistan 2 16 2 30 - İkili avaraj Son 3 İlk 3

San Marino 1 15 - 21 Play off İkili avaraj Yok Yok

Azerbaycan 2 14 2 26 - Gol farkı Son 2 İlk 2 play-off grup

Beyaz Rusya 3 14 2 26 - İkili avaraj Son 2 İlk 2

Finlandiya 4 14 2 26 - Gol Farkı Son 2 İlk 2

Gürcistan 2 14 2 26 - Gol farkı Son 2 İlk 2

İsveç 5 14 2 26 - Gol farkı 2+1 2+1 play off

Kıbrıs R.K 4 14 2 26 - Gol farkı Son 3 İlk 3

Lüksemburg 2 14 2 26 - Gol farkı 2+1 2+1 play-off

Norveç 4 14 2 26 - Gol farkı 2+1 2+1 play-off

Arnavutluk 3 12 3 33 - İkili averaj Son 2 İlk 2

Danimarka 2 12 3 33 - Gol farkı Son2 İlk 2

Hırvatistan 4 12 3 33 - Gol farkı 1+1 1+1 play off

İskoçya 4 12 3 33 5 Gol farkı Son1 İlk 1

İsrail 3 12 3 33 - Gol farkı Son 2 İlk 2

Karadağ 2 12 2 22 10 İkili averaj Son 2 İlk 2

Makedonya 2 12 3 33 - Gol farkı Son 2+2 2+2 play-off

Sırbistan 4 12 2 22 10 İkili avaraj Son 2+1 İlk 2+ 3,4,5,6 play-off

Slovakya 2 12 2 22 14 İkili avaraj Son 4 İlk 4

Avusturya 2 10 4 36 - Gol farkı Son 1 İlk 1

Estonya 3 10 4 36 - Galibiyet 1+1 1+1 play-off

Faroe Adaları 3 10 3 27 - Gol farkı Son 2 İlk 2

İsviçre 3 10 4 36 - Gol farkı 1+1 1+1 play-off

İzlanda 4 10 2 18 - Gol farkı Son 2 İlk 2

Litvanya 3 10 4 36 - İkili averaj Son 2 1+1 play-off

Malta 4 10 2 18 10 - 6 Gol farkı Son 2 İlk 2

Moldavya 2 10 4 36 - İkili averaj 1+1 1+1 play-off

Slovenya 3 10 4 36 - Gol farkı 1+1 1+1 play-off

Andorra 2 8 2 14 6 Gol farkı Son 1 İlk 1

Ermenistan 2 8 4 28 - Gol farkı Son 1 İlk 1

Letonya 3 8 4 28 - Gol farkı 1+1 1+1 play-off

Liechtenstein Ligi yok