Ülkede kâr etmek için kurulmamış o tek banka hakkında meğer öğreneceğimiz daha neler varmış!.. Bu kurumun, kalkınmamış ülkemizin kalkınmaya muhtaç Kalkınma Bankası olduğunun ayırtına da varıyoruz yararlı bir sohbetin geneli içinde...

KKTC Kalkınma Bankası Yönetim Kurulu Başkanı Sinan Bağdatlı ile Genel Müdür Ahmet Ataner'in bizimle bir araya gelme isteğini duyduğumda "Mutlaka dağıtılan kredilerle ilgili spekülasyonları yanıtlayacaklar" diye düşündüm. Beni bu düşünceye şartlandıran da, kuşkusuz ki son günlerde kimlere ne kadar kredi açıldığına dair haberlerin gazete manşetlerine yerleşmiş olması...

Bağdatlı ile Ataner o konuda öylesine rahattılar ve öylesine açık yürekle yanıt verdiler ki, "Medya sizi biraz sıkıştırıyor galiba..." sorusunu ortaya atmış olmamdan doğrusu ben rahatsızlık duydum!.. Zaten hafta başında Ataner'in o konuda kamu oyuna yayımladığı ayrıntılı açıklama da, gazetelerde geniş yer bulmuştu...

O bağlamda bize yapılan açıklama netti... Kalkınma Bankası kredileri kişilerin kimliklerine göre değil, sundukları projelerin ve gösterdikleri teminatların güvenirliliğine göre verilir... Her işlem Sayıştay'ın denetiminde... Politikacılardan kredilerin dağıtımı konusunda gelen telkinler de, sanıldığı kadar yoğun değil. Yüzde 15 dolayında. Bu da asla baskı anlamında alınmıyormuş...Kredilendirmede bu tür telkinlerin etkili olmadığının altını çiziyor Ataner ile Bağdatlı. "Hatta" diyorlar "Bir telkin geldiğinde ilgili dosya çok daha dikkatle incelenir. Telkinsiz bir dosyanın karara bağlanması iki ayda sonuçlandırılabilirken, bu süre telkinli bir dosyada en az 8 aydır" diyorlar...

Kalkınma Bankası Yönetim Kurulu her ay 10 başvuru dosyasını sonuçlandırabiliyor. Şu anda incelenmeyi bekleyen 120 dosya var önlerinde...

* * *

Bankanın yetkilileri kredilerden yararlandırılan kişilerin kimliklerinin ve aldıkları miktarların çarşaf çarşaf medyaya yansımasından tabii ki memnun değiller... Espriyle karışık "Biz kredi verdiklerimizi değil, kredi vermediklerimizi açıklayabiliriz ancak" diyorlar... Listelerin politik hesaplarla Meclisten sızdığına kuşku duymuyorlar... Aslında fazla bir tepki de koymuyorlar bu konuda, bankacılık etik ve kurallarının altını çizmekten başka: "Şeffaflık adı altında bankacılık kurallarının, gizliliğin ve güvenirliliğin ortadan kaldırılması hoş bir şey değil. Kişiler yıpratılacak diye kurumlar yıpratılmamalı... Bankaların kredi dağıtım bilgilerinin gazete sayfalarına yansıdığını dünyanın başka hiçbir ülkesinde göremezsiniz. Kaldı ki, sızdırılan bilgiler doğru da değil. Kalkınma Bankası'ndan kredi almadığı halde, kredi almış gibi gösterilen kişiler de var belli siyasi amaçlara hizmet edebilmek için..."

Bankanın girişimci yetiştirme programının başarıyla yürütüldüğünü ve bu programda yeteneklerini kanıtlayanların projelerine uygun kredileri aldıklarını öğreniyoruz. Girişimciye vizyon kazandırmak için yürütülen program çok verimli. "Üniversite mezunu olmayanların içinden de çok başarılı yatırımcıların çıktığının kanıtları saymakla bitmez" diyorlar.

Yatırım, üretim ve istihdam yaratan girişimcilerin projelerine banka her zaman açık da, bürokratik çarkın çok hantal çalışması girişimciliğin önünü tıkayan bir sorun olarak ortada duruyor. Kredi başvuru dosyasının Yönetim Kurulu'ndan geçmesiyle her şey bitmiyor. Bankanın verdiği kredilerin devletin çeşitli kademelerinde onaylanması uzun bir zamanı gerektirir. Bankanın öngördüğü krediye güvenerek çek kesmeye başlayan girişimcinin vay haline!.. Geciken onaylamalar nedeniyle zor durumda kalabiliyor böyleleri... Dosyası bankada onaylanan girişimcilere bürokratik çark içinde işkence çektiriliyor. Kesilen çekler geri dönebiliyor... Şimdi bu bürokratik onay mekanizmalarına bir de YAGA (Kıbrıs Türk Yatırım Geliştirme Ajansı) eklenmiş durumda.

Projelerin ve kredilerin denetim altında olması iyi de, banka yetkilileri, onay çarkının ve sürecinin hızlandırılmasında yarar görüyorlar. Ve Türkiye'de kalkınma kredilerine ilişkin 119 bürokratik işlemin 19'a indirilmiş olduğuna vurgu yapıyorlar...

* * *

1993 yılından bu yana faaliyette olan Kalkınma Bankası'nın her yıl dağıttığı kredinin hacmini sorduğumuzda "Örneğin Artemis Otel'in bir defada Türkiye'den aldığı krediyi biz bir yılda 100 girişimciye veriyoruz" yanıtı geliyor... Bugüne kadar Kalkınma Bankası 170 bin ABD doları civarında kredi kullandırdı. Başlıca kaynak Türkiye'nin hibeleri. Verilen düşük faizli kredinin geri dönmeye başlaması 2 yıl sonra oluyor. Yerel bankalarda atıl durumda olan birikimlerin faiz farklarının ödenmesi koşuluyla Kalkınma Bankası tarafından değerlendirilmesi çalışmaları da olumlu yönde gelişiyormuş...

"Lokmacı kapısının açılmasından sonra o yöredeki esnaf Kalkınma Bankası kredilerinden yararlanabilecek mi?" sorusu geliyor bir arkadaşımızdan. Aldığımız yanıta göre, esnaf kredisi verilmiyor. Turistik ve sınai yatırımlarla, üretim ve istihdam yaratan girişimlere veriliyor krediler. Ama Lefkoşa Surlar İçi'nin "Özel Turizm Alanı" ilan edilmesinden sonra turizme dönük girişimlerin kredilendirilmesi şansı doğmaktadır... Kredi talebinde bulunacak restoranlarda da Restorancılar Birliği'ne üye olma koşulu arandığının altı çiziliyor bu arada... Girişimci yetiştirme programı şimdi surlar içinde de uygulanacak...

Halen Köşklüçiftik'teki bir apartmanda, apartmanın diğer sakinleriyle birlikte konuşlanmış olan KKTC Kalkınma Bankası, bu haliyle hiç de olumlu bir imaj vermiyor. Yönetim Kurulu Başkanı Sinan Bağdatlı, diğer ülkelerdeki kalkınma bankalarının davetlisi olarak dış gezilere ve toplantılara katıldıklarını, ama kendilerinin bu imajları nedeniyle davet yapamadıklarını anlatıyor.

Kalkınmamış ülkemizin kalkınmamış Kalkınma Bankası'nın giriş kapısı bile yok!.. Kurum, hiç fark edilmeyen bir mekanda, birkaç apartman dairesine yayılmış durumda. Başkentin Yenişehir Bölgesindeki Lefkoşa Polis Müdürlüğü arkasında temeli atılan Kalkınma Bankası binasının yaz aylarında devreye girmesi bekleniyor. Binanın temeli atılıncaya dek bir sürü bürokratik engelle nasıl boğuştuklarını anlatıyor bize Bağdatlı ile Ataner...

Bu ülkede engellere takılmadan hiçbir iş yapılamadığı gerçeğiyle yüzleştiriliyoruz bir kez daha böylece!... Bitmez tükenmez engeller ülkesindeyiz vesselam!...