KIBRIS TV'de klasik filmler kuşağının yarın akşamki yeni halkasında, Western sinemasının babası sayılan John Ford'dan bir başyapıt sunacağız... 1948 yapımı filmimizin adı, John Ford'a Uluslararası Locarno Film Festivali'nde "En İyi Yönetmen" ödülünü kazandıran FORT APACHE (Apaçi Kalesi)... Western sinemasının tüm figürlerini ve yansımalarını içeren unutulmaz bir Vahşi Batı filmi... Bu örneği izlemek, Western'lerin neden bağımlılık yarattığını ve Amerika'ya özgü Vahşi Batı öykülerinin yabancı sinemaları bile neden o denli etkilediğini anlayabilmemize yeterlidir... Örneğin bir dönem İtalyanların Amerikalılara özenerek çektikleri Spagetti Western'ler, Hollywood'un Western tekelciliğini sallamış, hatta bunların kimileri, gerçek Amerikan Western'lerine fark atacak denli başarılı olmuştur...

   FORT APACHE'nin yüksek tempolu öyküsünde, Meksika sınırında bir kaleye tayini çıkan idealist teğmen Owen Thursday, yerlilerin şefini öldürmek zorunda kalır. Amerikan askerleri ve yerliler arasındaki gerilim bir anda artar. Taraflar savaş hazırlığına başlar. Bu arada kale içindeki kadınlar ve çocuklar da, endişe içinde Kızılderili'lerden gelecek vahşi saldırıyı beklemektedir...

   John Ford damgalı Western sinemasının en iyi örneklerinden biri... Başrolleri John Wayne ve Henry Fonda paylaşıyor... Amerikan sembollerinden John Wayne, unutulmaz Western filmlerinin krallık tahtına oturtulmuştur... Diğer rollerde çocuk yıldız olarak ünlenen Shirley Temple, Pedro Armendariz, Ward Bond ve George O'Brien var...

   1894-1973 yılları arasında yaşayan Amerikalı yönetmen John Ford'un imza attığı her yapım, klasikler arasına girdi... Başta "Stagecoach" ve "The Searchers" gibi kovboy filmleri, adeta birer sinema dershanesi... Ford usta, Akira Kurosawa, Orson Welles, Stanley Kubrick, Sam Peckinpah, Arthur Penn, John Sturges, Martin Scorsese ve Steven Spielberg gibi yönetmenlerin de ilham kaynağı olmuştur... John Ford'un özellikle John Wayne'li western filmleri harikadır... Yönetmen, Vahşi Batı'nın keşfini filmlerinde genellikle ırkçı bir çizgide anlatır... Bu filmler bize, Amerikalıların 19. ve 20. yüzyıllardaki bütün serüvenini sunar... John Ford, gerçek ile masalı, görkem ile şiirselliği Western filmlerinin kalıpları içinde yoğurabilme başarısını gösteren bir sinema dehası... Yaptığı tüm konuşmalarda, filmlerinin sanat eseri olduğunu özellikle yadsımıştır... Ne ki, gösterdiği bu tevazu, onun filmlerinin birer başyapıt olduğu gerçeğini asla değiştirmez. Aldığı 4 Oscar da bunu kanıtlıyor zaten. Bir yönetmenin 4 Oscar alabilmesi, göz kamaştıran sinema başarısıdır... Onu Oscar'la buluşturan filmleri; 1936 yapımı THE INFORMER (İhbarcı), 1941 yapımı THE GRAPES OF WRATH (Gazap Üzümleri), 1942 yapımı HOW GREEN WAS MY VALLEY (Vadim O Kadar Yeşildi Ki)ve 1953 yapımı THE QUIET MAN

 (Sessiz Adam)... Ford, hem bireyi hem de toplumu aynı ustalıkla betimleyebilecek güce sahip bir yönetmen. Kimi eleştirmen onu izlediği aşırı milliyetçi çizgiden dolayı yerden yere vurmuştur... Onun filmlerinde Amerikan yayılmacılığına alkış tutulmakta ve Kızılderililer yok edilmesi gereken zararlı parazitler gibi sunulmakta... Ford, Western filmlerinin çoğunu, muhteşem doğal dekorundan dolayı ünlü Monument Vadisi'nde çekti. Ve o vadiyi, sinemaseverlerin belleğine hiç silinmez biçimde kazıdı... 

   FORT APACHE'nin başrol oyuncularından John Wayne'ın gerçek adı Marion Michael Morrison... 26 Mayıs 1907'de Iowa'da dünyaya gelen ünlü aktör, Güney Kaliforniya'daki bir çiftlikte büyüdü. Okuldayken derslerinde ve futbolda çok başarılıydı. Ancak seçimini futboldan yana kullanır.. Bir futbol maçında hayatını değiştirecek olan yönetmen John Ford'la tanışır. Yakın arkadaşlık kurduğu Ford'un kendisi için hazırladığı küçük projelerde rol almaya başlar.

   John Wayne'in ilk uzun metrajlı filmi, yine Ford'un yönettiği "Men Without Women." Bu film, daha önce rol aldığı 70 kadar düşük bütçeli yapımdan sonra, kendisini yıldızlığa yükseltir... Wayne, birçoğu epik bölümlerden oluşan 250 filmde rol aldı. 1944'te Amerikan İlkelerini Koruma Derneği için "Motion Pictures Alliance" kuruluşuna yardım etti. Daha sonra da bu kuruluşa başkan oldu. Milliyetçi, savaş sever, hep beyaz Amerikalıdan yana olma gibi eğilimleri barındıran politik duruşu, yapımcılığını üstlendiği, yönettiği ve aynı zamanda başrolünü aldığı "Alamo" adlı filme de yansıdı. Onun bu tutumu, yardımcı yönetmenliğini yaptığı ve rol aldığı 1968 yapımı "Green Berets" adlı Vietnam savaşına dair filmde zirveye ulaşır. Kendisini ölüme götüren ağır hastalıklarıyla boğuşurken, 1963'de bir ameliyatla kanserli karaciğerini aldırdı... 1978'de açık kalp ameliyatı geçirdi... 1979'da midesini aldırdı. "Sands of Iwo Jima" filmiyle En İyi Erkek Oyuncu Ödülü ve "True Grit"teki, Rooster Cogburn rolüyle de Oscar kazandı. Ayrıca "True Grit" filmiyle Kongre Madalya'sına da layık görüldü. Yarın akşam saat 20.45'de izleyeceğimiz "Fort Apache", Wayne'in kariyerindeki yapıtaşlarının en önemlilerinden biri.     

   Filmin öteki başrol oyuncusu Henry Fonda, 16 Mayıs 1905'te Grand Island Nebraska'da dünyaya geldi. 1982'de yaşama veda eden Fonda, tiyatro kökenlidir... Sahne kariyeri için 1926'dan 1934'e kadar New York'taki Cape Cod Oyuncuları'yla çalıştıktan sonra, Hollywood'lu yapımcıların dikkatini çekeceği Broadway'e geçer... Oradaki en önemli rolleri "New Faces of America" ve "The Farmer Takes A Wife"oyunlarında canlandırdığı karakterlerdir. Bu ikinci oyunu, 1935'te beyazperdeye aktarılınca, Fonda'nın uzun Hollywood kariyeri de başlamış olur. 1936'da Francis Seymour ile evlenir ve babaları gibi sinemaya damgalarını vuracak olan Jane ve Peter adında iki çocuğun sahibi olur. Fonda özellikle 1939 yapımı "Young Mr. Lincoln" filmindeki Abe Lincoln, kendisine Akademi Ödülü kazandıran 1940 yapımı "Grapes of Wrath"deki Tom Joad ve 1982'de kendisine "En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü"nü kazandıran "On Golden Pond"daki Norman Thayer rolleriyle tanınır. Hollywood'un bu eski zaman efsanesinin, 50 yıl süren sinema kariyeri, Amerikan tiyatrosu ve televizyonundaki kayda değer etkin rollerle de taçlandı...