Kaya Artemis'in Kıbrıslı Türk Genel Müdürü Nihat Berkan'la turizmi konuştuk

Kendi ürünümüzü, eksi ve artılarımızı iyi kavrarsak dezavantajlarımızı avantaja çevirmemiz daha kolay olur. Önemli olan hedef kitlemiz kim? Onlara hitap edecek servisi nasıl sağlarız? Onlara nasıl ulaşırız?.Bu üç sorunun yanıtı aranmalı Adamızın tarihini, doğasını deforme etmeden korumalı ve değerli konuklarımıza sunmalıyız. Bakir doğamızı betonlaştırmadan, trafik kalabalığı yaratmadan ve en önemlisi çevreyi kirletmeden hareket edersek bizimle kimse yarışamaz.

Kuzey Kıbrıs'ta turizm için yıllardır öncelikli sektör tanımlaması yapılır. 1974'e kadar turizmde doğru dürüst birikimimiz yoktu. 1974'ün üzerinden 34 yıl geçti. Turizmde de hiç kuşkusuz dünün ilerisindeyiz. Ama turizm sektöründe bir yanda umutla yeni yatırım yapanlar yanında çok sayıda turistik tesisin de kapısı kapalı.

Turizmde kriz var. Ama bu krize rağmen ayakta durup yoluna devam edenler fark ediliyor. Bir gerçektir ki başarı çıtası aşağılarda olan tesislerimizin büyük çoğunluğu profesyonel yönetime sahip olmayandır. Ayakta duranların başarısını salt casinoya bağlamak yanlış. Casinosu olmasına rağmen başarısız olanlar az değil.

Profesyonel yönetilen otellerimizin başarısı kolayca fark ediliyor.

Bu satırların yazarı olarak ülkemizde taş üstüne taş koyanlara ne denli saygılı duruş sergilediğim bilinir. Yabancı yatırımcılar saygımın kaplama alanı dışında değil. Ama kendi insanımızın yatırımları beni daha farklı mutlu eder. Colony deneyimiyle turizmde uluslararası ölçülerde çok iyi tesisin, örneğin nasıl yaratılabileceğini Erbil Arkın sergiledi... Şimdi aynı anlayış Mağusa'da Palm Beach'i yeniden yaratıyor.

Oscar'ı, Acapulco'yu, Malpas'ı ve öteki başarılı örnekleri yaratan insanlarımızı da alkışlarım...

Yineliyorum bu alt çizmem yabancı yatırımcıyı karşı taraf olarak görmem anlamını asla taşımaz.

Ülke nüfusu dahil hayatın, ekonominin her alanında orijinal yerlinin sahip olduğu payın önemi ve gerekliliği tartışılmaz. Devlet yapısının ciddiyet göstergelerinden biri de bu ölçülerdir.

* * *

... Ve sektörde profesyonel yöneticiler arasında üst düzey kaç Kıbrıslı Türk'ün görev yaptığı da önemli.

Kaya Artemis, ülkemiz ölçeklerinde büyük bir yatırım. Tek başına Bafra yöresini turizmde yeni bir çekim merkezi yaptı. Kaya Artemis'in Genel Müdürü genç bir Kıbrıslı Türk. Nihat Berkan.

Nihat Berkan, 1970 yılında Lefkoşa'nın Arabahmet Mahallesinde dünyaya geldi. Annesi Baf'ın Yeroşibu köyünden Beyzadelerden Ayşe Hanım. Kısa bir süre önce yitirdiğimiz babacığı Ahmet Nihat Berkan ise Larnaka kazası köylerinden Marili.

Nihat Berkan, otelcilikle ilgili yüksek öğrenimini 1991 yılında İngiltere'de tamamlayıp profesyonel çalışma hayatına atıldı. Hilton oteller zincirinde çalıştı önce. Ardında Türkmenistan deneyimi oldu. Zorlu grubunda başarı ile görev yaptı. Kıbrıs'ta iki yıl Merit'te sorumlu görevler üstlendi. Bir yıl önce Kaya Artemis'e adım attı. Önce Genel Müdür yardımcısıydı. Şimdi Genel Müdür.

Kuzey Kıbrıs turizmini turizmi çok iyi bilen, hem genç hem de deneyimli Nihat Berkan'la konuşmak istedim.

İşte sorularım ve aldığım yanıtlar:

H. HASTÜRER: Kuzey Kıbrıs'ta turizm sektöründen hep şikayet sesleri yükseldi. Neden?

N. BERKAN: Sektörde faaliyet gösteren otel işletmecileri, turizm yatırımcıları elbette Kıbrıs'ta çözüme ulaşılamamasından, çözümsüzlükten kaynaklanan bir çok sorun yaşıyorlardı, hala da yaşıyoruz.

Bunun yanında altyapı eksikleri, kalifiye personel gibi yıllardır konuşulan pek çok sıkıntıdan bahsedebiliriz ama bir Kıbrıslı Türk olarak artık o kadar karamsar olmamamız gerektiğini, geçmiş yıllarla günümüze baktığımızda Kuzey Kıbrıs'ın çok gelişme kat ettiğini ve daha da çok gidilecek yolumuz olduğunu, herkesin yapıcı eleştirilerle taşın altına elini koyarak davranması gerektiğini düşünüyorum. Devletin de turizmin ekonomide lokomotif sektör olduğunu kabullenmesi, gerekli ve yeterli yatırım ve tanıtımı bu sektöre acilen yönlendirmesi gerekmektedir.

H. HASTÜRER: Turizmde rota sizce tamam mı?

N. BERKAN: Turizme lokomotif sektör olarak bakılması çok önemli. Yapılan yeni yatırımlar mevcut yatırımlardaki renevasyonlar da gösteriyor ki KKTC'nin turizm bağlantılı rotası doğru yolda. Şimdiden oluşan rekabet ortamı turizmin layık olduğu yere hakkıyla taşınması için temel taşların yerine oturmaya başladığını gösteriyor. Ama bu yatırımlar tanıtımlarla desteklenmeyi, pazarlamaya daha profesyonelce yönelinmesi gerekliliğini de yanında getiriyor. Şu anda Türkiye pazarına yoğunlaşmış durumdayız. Ama şunu hiç unutmamak gerekiyor, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti üzerindeki izolasyonlar kalktığı gün rotanın doğru yola girdiği ve hiç sapmadan yola devam edeceği gün olacaktır.

H. HASTÜRER: Kuzey Kıbrıs'ın turizm politikası nedir sizce?

N. BERKAN: Takdir edersiniz ki politika mevcut şartlara göre değişiklik arz eder... Kuzey Kıbrıs'ta turizme karşı daha yeni yeni ciddi bir farkındalık oluştu. Artık yatırımlar yapılırken daha geniş çerçeveden bakılmaya başlandı. Biz işletmeciler de deniz, kum, güneş ve kumarhane turizminin arkasına sığınıp, uygulanan ambargolardan yakınma dönemini geride bırakıp kabuğumuzu kırıyoruz bence. Şu anda elimizde ki mevcut pazarla neler yapabiliriz, en iyiye nasıl ulaşabiliriz, önümüzdeki dönemde değişecek şartlar için altyapımızı ne kadar sağlıklı hazırlarız, önemli olan bu. Biz Kaya Artemis olarak yaptığımız bu yatırımla, ve şu anda inşaatı süren 5000 m2 toplantı salonumuzla bayrağı bu pazarda en ileri taşıyan en önemlisi herkesin "cesaret ister" dediği bir bölgede KKTC ye inanarak o cesareti gösteren bir yatırımız..

Ama KKTC'nin en büyük ve cesaretli tesisi olmak özel bir şey olsa da genelin içinde tek başına çarkı döndürebilecek güce sahip değil. Sektörün tüm dişlilerinin birlikte uyum içinde hareket ederek birbirlerine ivme kazandırması, ortak hedefi göstermesi ve gösterdiği hedefi politikası haline getirmesidir önemli olan..

H. HASTÜRER: Turizmde bugüne kadar sayısal turist çokluğu ile uğraştık... Daha az ama daha yüksek gelir grubu turistlere yönelmemiz olası değil mi?

N. BERKAN: Turistin kalitesi, hedef kitlemiz, biz turizmciler olarak politikamızı oluşturmalı ve buradan hareket noktamızı belirlemeliyiz. Burada en çok dikkat etmemiz gereken konu rakiplerimizin geçmişte düştükleri hatalara düşmemek, uzun vadeli düşünmek olacaktır. Milyonlarca insanın günübirlik gelip doğayı tahrip ederek en önemli kozumuz olan doğal güzellikleri tüketmesine izin vermemeliyiz. Kaliteli müşteri portföyü, uzun konaklayan ve para harcayan turistin adamıza gelmesi için neler yapmalıyız, bu konuşulmalı, halk ve yatırımcılar bilinçlendirilip teşvik edilmeli, aynı zamanda yasalarla koruyucu önlemler alınmalıdır.

Kitle turizminden çok kongre, sağlık gibi turizmde çeşitliliğe gidilmeli, kısa vadeli kazançlar için uzun vadeli kayıplara, en başta devlet politikasıyla karşı gelinmelidir.

H. HASTÜRER: Bizim rakibimiz Güney Kıbrıs mı?

N. BERKAN: Turizmde Rum tarafını rakip görüp, korkmamalıyız. Kendi ürünümüzü, eksi ve artılarımızı iyi kavrarsak dezavantajlarımızı avantaja çevirmemiz daha kolay olur. Önemli olan hedef kitlemiz kim? Onlara hitap edecek servisi nasıl sağlarız? Onlara nasıl ulaşırız?. Bu üç sorunun yanıtı aranmalı. Adamızın tarihini, doğasını deforme etmeden korumalı ve değerli konuklarımıza sunmalıyız. Bakir doğamızı betonlaştırmadan, trafik kalabalığı yaratmadan ve en önemlisi çevreyi kirletmeden hareket edersek bizimle kimse yarışamaz.

H. HASTÜRER: Kaya Artemis deneyimini yaşıyorsun... Şu ana kadar ne deneyimler elde ettiniz?

N. BERKAN: Adanın ilk ve şu an için tek temalı oteli olma özelliğine sahip olma yanında yatak kapasitesi olarak da en büyük oteliyiz. Tabii ki siz de takdir edersiniz ki böylesine büyük bir tesiste başarılı olabilmek için tüm tecrübe birikimlerimizi ortaya koyup, ekibimle birlikte iddialı bir hedefle Kaya Artemis'i adanın en prestijli oteli unvanını her koşul altında korur konumda tutmak zorundayız. Bu da bilgi beceri ve tecrübeden geçer.

Tabii ki bulunduğumuz Bafra bölgesi yeni gelişmekte olan bir bölge. Ada turizmi denince akla ilk yer olarak Girne gelmekte biz bu düşünceyi kırmak üzereyiz. Bölge deniz, kum ve doğasıyla bir harika. Hizmet sektöründe müşteri memnuniyeti en önemli unsurdur. Hizmet kalitesini ada genelinde yükseltip, standartlarımızı oturtmalıyız. Bu da nitelikli personelden geçer. Bundan dolayı hizmet içi eğitim artırılarak, kalifiye eleman yetiştirilmelidir. Bunu devletimizin desteğiyle yapmamız gerekmektedir. Biz Kaya Artemis olarak kış dönemde buna ağırlık verdik. Üniversitelerle işbirliği içerisine girdik. Biz kendi insanımıza öncelik vermek hedefindeyiz. Kalifiyeli personel yetiştirip iş göçünü azaltmalıyız.

H. HASTÜRER: Turizmde insan kaynağımız ne denli zengin?

N. BERKAN: Kalifiyeli eleman turizmin en büyük sorunlarından bir tanesi. Kıbrıs'ın geleceği turizm sektöründen geçer. Turizm sektörünün ayakta durması ve çıtayı yükseltebilmemiz için en önemli kaynak personeldir. 2015 yılına kadar Bafra turizm bölgesinde 14 yeni tesis hizmete girecek olmasından dolayı bu konuda acilen bizlerin önlem almamız gerektiğine inanıyorum.

Turizm Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı ve Çalışma Bakanlığı'nın üçlü ortak bir çalışma içine girip Kıbrıs'ın geleceği olan turizm ve hizmet sektörüne kesinlikle bir çözüm getirmeleri gerekmektedir. Biz turizm profesyonelleri olarak gerekli yardımı ve desteği yapmaya hazırız.

H. HASTÜRER: Kaya Artemis olarak tüketiminizin ne kadarını yöreden karşılayabiliyorsunuz? Tüketim talebinizi iç piyasa karşılamaya ne kadar uygun?

N. BERKAN: Bizler otelimizde kullandığımız tüm meyve ve sebzeleri direk üreticiden almak için büyük çabalar sarf etmekteyiz. Şu anda iç piyasa talebimizi karşılayamamaktadır. Karpaz bölgesinin sulu arazi ve tarıma uygun olmasına rağmen yeterli derecede tarım yapılmamakta bu da bizlerin ithalle gelen ve çok pahalıya mal olan meyve ve sebzeleri tüketmemize neden olmaktadır. Bölge çok yakın zamanda 20 bin yatak kapasitesine ulaşacağı bilindiğine göre Tarım Bakanlığı, şimdiden çiftçi ve hayvan yetiştiricilerinin üretim artışı için planlama yapılmalıdır. Üretmeyen bir ülke hiçbir zaman gelişemez.

H. HASTÜRER: 2008 turizmde ne getirir ne götürür?

N. BERKAN: 2008 yılında yine Türkiye, en büyük pazarımız gözükmekte. Acı bir gerçek ama İngiltere ve Almanya pazarı gittikçe zayıflıyor. Bunu canlandırmak için acil önlemlerin alınması gerekmekte. Burada önemli olan konaklama süresini artırmak ve turizmi 12 aya yaymaktır. Kongre turizmi ölü sezon dediğimiz kış aylarında ki doluluğu artıracak. Uzun soluklu bir çalışmayla 12 aya yayılan bir turizm anlayışına gidilmelidir.

Günün sözü:

Turizmin yerel hedefi olmaz