Nihayet, Lokmacı açıldı. Lokmacı kapısı, sıradan bir kapı değil. Kapının açılmasının yaratacağı, ekonomik, sosyal ve siyasal etki çok önemlidir. Bu anlamda Lokmacı ve Arasta farklı bir "entegrasyon bölgesidir".

40 yıldır kapalı olan kapının siyasi etkisi malum. Son dönemlerde de, çözüm yönünde bir "benchmark" haline geldiği için, kapının açılmasının çözüme dönük beklentileri olumlu etkileyen bir sinerjisi elbette olacaktır.

Ama bana göre Lokmacı kapısının açılmasının yaratacağı ekonomik ve sosyal dinamikler( ve sinerjiler), içinde bulunduğumuz ortamda çok daha önemlidir ve incelenmeye değerdir.

Bendeniz, sosyo-ekonomik açıdan Lokmacının ve Arasta'nın bugüne kadarki halini, eskiden gürül gürül akan ve etrafındaki coğrafyaya(Arasta ve çevresi) hayat veren bir nehrin(Lokmacı), bendler ve baraj yapılarak suyunun kesilmesine benzetiyorum.

Haliyle, zaman içinde suyu kesilen nehir ve etrafındaki coğrafya şekil değiştiriyor(ot bitmiyor) ve coğrafya susuz hayata ayak durmak zorunda kalıyor. Arasta ve çevresi doğasına ihanet eden suni bir değişime ve travmaya maruz kalıyor.

Arasta, zaman içinde hem şehrin doğal olarak dışa doğru büyümesi nedeniyle ticaretteki etkisini kaybetti, hem de çözümsüzlüğün yarattığı koşullarla sosyo-ekonomik açıdan ağır bir travma yaşayarak olumsuz yönde değişim gösterdi ve yerelliğini-özünü kaybetti.

Son dönemlerde, bölgeye yapılan "aşılar ve tetikleyici dinamikler", her ne kadar eskiye göre olumlu olsa da, çok fazla etkili olamadı. Çünkü, Arasta'nın sosyo-ekonomik yapısı değişti ve bölgesel olarak piyasadan koparak, bölgesel resesyon yaşadı ve voraşlaştı.

Sınırda, piyasadan kopuk olması ve ötesinde de karakterine uygun yeni bir yapıya dönüşememesi(sapma yaşadı), haliyle Arasta'daki "ekonomik aktiviteyi" düşürdü ve sonuçta da bunun doğal sonucu olarak bölgede "gayrımenkul fiyatları" düştü. Kısaca, Arasta ve çevresinde, talep kalitesi ve içeriği farklı tipik bir "varoş ekonomisi" oluştu

Zaman içinde Arasta'da ekonomik aktivitenin ve gayrımenkul fiyatlarının düşmesi, yani "bölgesel talep noksanlığı" nın ortaya çıkması, kendi piyasa koşullarını ve sosyo-ekonomik ortamını yarattı.

Sonuçta, Surlar içi, düşük gelirli işçi ailelerinin ve işçilerin konakladığı bölge, Arasta ve çevresi de bu yeni demografik ve sosyal yapıya uygun arzların ortaya çıkmasına neden oldu. Bütün bu süreçler birbirini besledi ve bugüne kadar geldik.

Nehrin suyunu kesen bend kalkıyor

Şimdi Lokmacı kapısının açılması, nehrin önündeki bendlerin-barajın kaldırılması gibi, Arasta ve Surlariçine güçlü-olumlu bir sosyo-ekonomik etki yaratacaktır. Güney ile en yakın ve en güçlü sosyo-ekonomik entegrasyonu bu bölgede yaşayacağız.

Çünkü, iki çarşı içiçe ve Uzun Yol, Rumların ve turistlerin yoğun ilgi gösterdiği bir bölge. Uzun Yol'un havası, talebi Arasta'yı da değiştirecektir. Arasta'ya olan talebin şekli ve içeriği değişeceği için Arasta'nın "hizmet üretim " şekli ve içeriği de değişecektir.

Kapının açılması her iki bölgenin kendi iç piyasalarından da ilave talep görmesine neden olacaktır. Mesela, bizim açımızdan Arasta'ya talep, sadece Güney'den gelecek olanlardan değil, Kuzey'de yaşayanların bölgeye ilave talep göstermesinden de gelecektir.

Bundan böyle Arasta, yoğun yerli akımına uğrayacaktır. Arasta, bu çift taraflı akıma ayak uydurabilirse, talebi çarpan etkisi ile büyüyecektir.

Zaten, özelde Arasta ve yakın çevresinde bir süreden beri kapının açılma beklentisi ile gayrımenkul fiyatlarında ve kiralarda yükseliş vardı, şimdilerde bu trend bölgede doğru adımlar atıldıkça ivme kazanacaktır.

Çünkü, Arasta ve yakın çevresinde " mal, hizmet ve kişi " faktör trafiği hızla artacak ve bunun sonucunda da bölgeye "sermaye" de gelecektir. Muhtemelen, Arasta ve çevresinde "eğlence, kültür ve alış-veriş" ekseninde bir piyasa oluşacak. Tabii, sapmaların ortaya çıkmaması için bunu yönetmek lazım.

Bütün bu akımlar, bölgenin demografik yapısının da değişmesine yardımcı olacaktır. Daha evvel, bölgeye (Arasta çevresi ve genelde Surlariçi) yapılan "aşılar ve tetikleyici dinamikler", şimdi artacak faktör dolaşım hacmi ile daha etkili olmaya başlayacaktır.

Bu bakımdan Arasta'yı ve etrafını, genelde de Surlariçi'ni "demografik ve sosyo-ekonomik" açıdan değiştirmek ve yerelleştirmek istiyorsak; Belediye ve hükümet'in bölgeye eşzamanlı tamamlayıcı ve destekleyici açılımlar yapması lazım. Artık, elimizde güçlü bir fırsat var.

Bölgenin kültürünü korumak için imar koşulları ve bununla birlikte küçük esnaf atmosferinin korunmasına dönük mali ve finansman politikaları(motivasyonları)dahil, bir dizi politikayı süratle devreye koymamız gerekir.

Bu hem Güney ile rekabet için hemde bölgenin geleceği açısından önemlidir. Arasta ve çevresinde(genelde Surlariçi'nde ) ne yapmak istediğimize karar vererek, bu yöndeki tutarlı ve eşzamanlı politikaları (motivasyonları) acilen devreye koymamız gerekir.

Bu bakımdan, Lefkoşa Belediyesi ile birlikte alınacak önlemlerin hayata geçirilmesi için İçişleri Bakanlığı başkanlığında, Maliye Bakanlığı, Turizm Bakanlığı, Esnaf ve Zanaatkarlar Odası ile Ticaret Odasının katılımı ile kurulacak komite önemli bir başlangıçtır. Umarım, komiteden bölgenin doğal dokusuna, karakterine ve potansiyeline uygun kapsamlı bir paket ortaya çıkar.