Değerli okurlarım, bugün ve bir sonraki haftada, sağlığa olan zararları bilimsel olarak ispatlanmış, birçok ülkede kullanımları dahi yasaklanan asbest (amyant) maddesinden, sağlığımız üzerindeki etkilerinden ve akciğer kanserinin oluşumundaki rolünden bahsedeceğim.

Günümüze kadar yapılan arkeolojik çalışmalardan elde edilen bilgiler ile asbest (amyant) kullanımının 2500 yıl öncelerine dayandığı bilinmektedir. Bir doğal silikat minerali olan asbest maddesinin, ısıyı iletmemesi yani iyi bir izolasyon maddesi olması nedeniyle kullanımı çok eski çağlarda başlamıştır.

On dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısından sonra ısı, elektrik, sürtünme ve asit gibi maddelere dayanıklı olması nedeniyle birçok amaçla kullanıldığından dolayı "sihirli mineral" olarak tanınmaya başlanmıştır. Fakat, yirminci yüzyılın ikinci yarısından sonra insan sağlığına önemli zararlar veren ve kanser hastalığına sebep olan bir madde olduğunun tespit edilmesi ile asbest maddesi için "öldürücü toz" tanımlaması yapılmıştır.

Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (IARC), her yıl dünyada kanser yapıcı maddeleri düzenli olarak özelliklerine göre gruplara ayırmaktadır. Ajansın kanserojen maddeler listesinde "asbest (amyant)" maddesi, "kesin kanserojen" tanımlanması ile 1. grupta sınıflandırılmıştır.

Asbest, ya da diğer ismiyle amyant maddesi ısıya, aşınmaya, kimyasal maddelere çok dayanıklı lifsel yapıdaki bir mineraldir. Asbest (amyant) maddesi, fizik yapı olarak düz (amphibol) ve eğri lifli (chrysotile) olmak üzere iki büyük gruba ayrılmaktadır. Amphibol asbestin, kimyasal yapısına göre crocidolite (mavi asbest), amosite (kahverengi asbest), tremolite, anthophollite ve actinolite çeşitleri vardır. İki büyük gruba ayrılan asbest formlarının konsantrasyon, boyut, şekil ve suda eriyebilirlik özellikleri kanser hastalığının oluşumunun belirlenmesinde etkili olabilmektedir. Özellikle, asbest maddesine maruz kalınan süre ve solunan miktar hastalığın oluşumunda önemli rol oynamaktadır. Asbest lifleri özellikle yıpranma sonucu parçalanarak havaya karışmakta ve solunum yoluyla akciğerlerde birikmektedir.

Ondokuzuncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren endüstride yaygın olarak kullanılmış olan asbest maddesinin 3.000'den fazla kullanım alanı bulunmaktadır. Özellikle, gemi, uçak, otomobil yapımında, inşaat sektöründe, ısı ve ses izolasyonunda yaygın olarak da kullanılmaktadır.

Asbest maddesi ayrıca, birçok önemli özelliğinden dolayı, çimento ürünlerinde, plastik ve lastik yapımında, boya, kağıt yapımında, basınca dayanıklı borular, iç-dış cephe ve tavan kaplamaları, fren balataları, çeşitli contalar, özel filtreler ve kağıt ürünleri gibi farklı sanayi alanlarında da kullanılmaktadır.

Değerli okurlarım, gelecek hafta konumuza kaldığımız yerden devam ederek, "Asbest (Amyant) Maddesinin Sağlık Üzerindeki Etkileri ve Akciğer Kanserinin Oluşumundaki Rolü" konusu ile sizlerle yeniden birlikte olacağız.

Sağlıklı, mutlu ve huzur dolu bir hafta geçirmeniz dileğiyle.

Sorularınız için elektronik posta adresim : caglar@kktc.net