|
Çok uzak diyarlardan yemeklerimizin içine girip bize kendini sevdiren SOYA Anayurdu olan Çin'deve Japonya'da 5000 yıldır besin malzemesi olarak kullanılmakta. .Çin'de 'yaşam hazinesi' olarak adlandırılan Soya dünyanın çeşitli yerlerine yayılması 20.yüzyılın ortalarına doğrudur.. Fasulye bezelye ve
nohut gibi baklagiller familyasından bir tarım bitkisidir. Protein ve yağ bakımından zengin oluşu ve et
fiyatlarının giderek tüm dünyada artması soya tüketimini artıran faktörlerdir. Anayurdu Uzakdoğu olsa da
ABD en çok soya üreten ülkedir.Brezilya ve Çin onu izleyen diğer ülkelerdir.Türkiye'de de her yıl giderek artan üretim sevindiricidir. 2 metreye kadar boylanabilen yıllık.dik bir bitki olan soyanın sık dallı gövdesinde tüylü ve üç parçalı bileşik yapraklar bulunur.Gövde boyunca salkımlar halinde açan çiçekleri. Beyaz veya mordur. Soya fasulyesinin taneleri yüzde 63 kadar proteinli katı madde, yüzde 17 kadar da yağ içerir. Çeşitli toprak tiplerine kolaylıkla uyum sağlayabilen soya fasulyesi en çok ılıman iklimleri sever.
Ürün, yapraklar iyice döküldükten sonra yada taneler olgunlaşıp kuruduktan sonra elle veya makineyle
toplanır. Soya filizi diyoruz, soya yağı diyoruz, unu diyoruz. Peki nereden elde ediliyor bunlar? Soya fasulyesinin tohumlarından sıvı yağ ve margarin halinde kullanılan yemeklik yağ çıkartılır.Bu margarini
çıkartmak için soya tohumundan bileşimi inek sütüne benzeyen soya sütü üretilir. Geriye kalan katı artıklar
öğütülerek un elde edilir.Bu un sosis ve ekmek yapımında kullanılır. Soya unu eğer iyi öğütülerek yapılmışsa
protein bakımından çok çok zengin ve besleyici bir undur.Yeşil soya ise Çin mutfağında taze sürgünleri
püre ve çorba yapımında kullanılan ve tohumları yağsız olan bir böğrülce türüdür. Salatalarımızda severek
kullandığımız soya sosu ise mayalanmış soya tohumlarından yapılır.
Soya diğer yeşil sebzelere oranla çok yağlı bir bitkidir. Pek çok sebze gibi süt şekeri içermiyor ve bu maddeye alerjisi olanların kanlarındaki insülini dengeliyor.Bu bakımdan diabet hastalarının da rahatlıkla
tüketebileceği bir besin olma özelliğine sahiptir. Kalsiyum fosfor ve kükürt açısından da oldukça zengindir.
Soya filizinde ise vitaminler özellikle C vitamini en yüksek seviyede bulunuyor.Ekşimsi bit tada sahip,narin
yapılı,şeffaf gövdeli olan soya filizi karışık salatalara ayrı bir lezzet kattığı gibi ızgara etlerin yanında da
servis edilebilir.Limon ve yağla veya sadece mayonezle karıştırılarak salata olarak da yenilebilir. Soya filizi
vejeteryan mutfağında da büyük bir yere sahiptir.
Japonlar koyu soya suyunu pişirdikleri yemeklerde, açık renk olanını ise genellikle çiğ yemeklerinde servis
sırasında yemeğin üzerine dökerek kullanır. Çin'de ise soya sosu sulu yemeklerde ve marinetlerde daha sık
görülür.
Bu kadar yararlı olan Soya ile hala tanışmamışsanız geç değil. Hemen deneyin.Mutfağınızın vazgeçilmezi
olsun.
|