Sevgili okurlar, alkolizmin kalıtsal olup olmadığına dair sorulan sorular, geçmiş yıllardan bugüne, genetik teknolojisinin de ilerlemesiyle daha da çoğalmıştır. Özellikle, son yıllarda bu alanda yapılan araştırmalar, alkolizmin kalıtsal olabileceğine dair bazı kanıtlar ortaya çıkarmıştır. Ancak, alkolizm ve genetik arasında henüz direk bir bağlantı tam olarak kurulamamıştır.

Bu alandaki en büyük tartışma, aile hikayesinde alkolizm olan ve alkolizmden kendisi de etkilenmiş bir kişinin, bu 'alışkanlığa/hastalığa', ailesinden görerek ve yaşayarak öğrendiği için mi, yoksa onu alkolizme yatkın yapan bir genetik faktörün kendisine geçtiği için mi yakalandığıdır?

Tabii ki alkolizm denince şüphesiz ki herkes aşırı alkol kullanımından bahsedildiğini bilmektedir . Ancak dilerseniz önce alkolizmi ve belirtilerini bir ele alalım.

Alkolizm nedir?

Alkolizm artık günümüzde kötü bir alışkanlıktan öte, kronik bir hastalık olarak tanımlanmaktadır. Bu kronik hastalığın oluşumunda psikososyal ve çevresel faktörlerin yanı sıra genetik faktörlerin de rol oynadığı yapılan araştırmalarda kanıtlanmıştır. Alkolizm sadece aşırı miktarda alkol kullanmak değildir, kişi aynı zamanda alkole fiziksel açıdan da bağımlıdır.

Alkolizmin belirtileri arasında,

- kişinin günlük aktivitelerinde (uyku, yemek yeme vb) değişiklikler ya da günlük hayatına karşı ilgisizlik

- kişilik yapısında değişiklik

- depresyon, konsantre olmakta zorlanmak

- kilo kaybetmek yada almak

- düzene yada yasalara karşı gelmek

gibi belirtiler bulunmaktadır.

Aşırı miktarda alkol kullanımına yol açan faktörler kişiden kişiye değişirken, özellikle gençlik döneminde, buna nedenin, psikolojik stresten uzaklaşma amaçlı olduğu düşünülmektedir.

Alkolizm ve genetik

Bugüne kadar yapılan araştırmalar, alkolizme direk olarak yol açan bir gen ya da gen hatasını henüz keşfetmemiştir, ancak insanın genetik yapısının onu alkolizme yatkın yapabileceğine dair kanıtlar bulmuştur. Bu yatkınlıkta, birden fazla genin rol oynadığı düşünülmektedir.

Hatırlayacağınız gibi, genler vücudumuzun gelişim ve işlevi için gerekli talimatları içererek bizi programlarlar. Genlerin içerdiği bu talimatların hatalı olması bazen genetik hastalıklara neden olabilirken, bazen de kişi, bu hatalardan dolayı sadece bir hastalığa yatkın olabilir. Genetik yatkınlık kişi mutlaka o hastalıktan etkilenecektir anlamına gelmemektedir. Her yatkınlık, belli bir risk içermektedir ve uygun çevresel faktörlerin de katkısıyla hastalık ortaya çıkabilir.

Genetik yapısı onu alkolizme yatkın kılan bir kişi, çevresel faktörlerin de etkisiyle alkolik olabilir. Örneğin, bu çevresel faktörler arasında arkadaş veya ailenin alkol kullanma şekli olabilir.

Peki ama kişiyi tam olarak alkolizme yatkın yapan nedir?

İnsan vücudunun alkolü sindirme şekli veya süreci ya da alkole karşı organların korunması gibi özellikler, genlerin içerdiği talimatlara bağlıdır.

Yapılan bazı araştırmalar, bu özelliklerin genetik yapıya bağlı olarak farklı olması sonucunda insanın alkolizme daha yatkın olabileceğini göstermiştir.

Alkolizmde rol oynayan genetik faktörlerin

keşfedilmesi neden bu kadar önemli?

Bazı kesimler, alkolizmi daha çok psikososyal faktörlere dayalı bir hastalık olarak gördüğü için, genetik faktörleri içeren araştırmaları pek önemli bulmamaktadır. Ancak alkolizmde rol oynayan genler ve gen hatalarının keşfedilmesi ileride bazı avantajlar doğuracaktır.

- Rol oynayan genlerin ve gen hatalarının bilinmesi, özellikle riskte olan kişilerin belirlenmesi için önemlidir. Genetik yapılarından dolayı alkolizme yatkın olduğunu bilinen kişiler, risklerini artırabilecek çevresel faktörlerden (Örneğin sık alkol tüketimi gibi) uzak durabilirler.

- Genetik faktörlerin ne olduğunu bilmemiz, hangi çevresel faktörlerin alkolizmin ortaya çıkmasında ne kadar önemli rol oynadıklarını anlamamıza da yardımcı olacaktır.

- Yapılan keşifler, alkolizmin tedavisinin değişmesi yada daha da geliştirilmesi için yararlı olacaktır.

Sevgili okurlar, bugünkü köşemizde alkolizm ve kalıtsal yatkınlığa değindik. Eğer siz veya sevdiğiniz birisi alkolizmden etkilenmekteyse yardım almaktan veya yardım eli uzatmaktan çekinmeyiniz. Bir kişinin alkolizmden etkilendiğini kabul etmesi veya tedaviye giden yol kolay değildir. Bu yüzden profesyonel kişilerin yardımı ile ilk adımı atmak en önemlisidir.

Bir sonraki köşemizde buluşmak üzere, sağlık ve huzur dolu günler sizlerin olsun.