ABD'de gelecek yıl yapılacak başkanlık seçimleri, Irak'ın geleceği açısından son derece önemli. Demokrat Parti'nin seçimleri kazanma olasılığı yüksek. Başkan Bush'un Irak politikası, Cumhuriyetçi Parti'ye oy kaybettiriyor. Demokrat Parti, bu durumdan yararlanarak Senato ve Meclis'te çoğunluğu elde etmişti. Şimdi, başkanlık seçimlerini kazanmayı hedefliyor. Seçimlere kadar Irak'ta olumlu yönde önemli bir değişiklik olmazsa (böyle bir değişiklik beklenmiyor) Demokratların başarı şansı artacak.

Acaba Demokrat Parti, Irak konusunda nasıl bir politika izleyecek? Bu sorunun cevabı şimdiden tartışılıyor. Demokrat Parti, Amerikan askerlerinin mümkün olan en kısa zamanda Irak'tan geri çekilmesini istiyor. Peki, Irak'ın geleceği konusunda ne gibi görüşler, planlar var? Askerlerin geri çekilebilmesi için böyle bir plan gerekli. 26 Eylül'de ABD Senatosu'nda onaylanan bir karar, bu konuda bize ipuçları veriyor. Senato Dışişleri Komisyonu Başkanı ve Demokrat Parti başkan adaylarından Joseph Biden tarafından önerilen karar, Irak'ın üçe bölünmesini öngörüyor. Bağlayıcı nitelikte olmayan bu karar, Senato'da 23 hayır oyuna karşı 75 evet oyuyla onaylandı. Karara, Cumhuriyetçi Partili 26 senatör destek verdi. Böylece uzun zamandır tartışılan Irak'ın bölünmesi görüşü, ilk kez (bağlayıcı olmasa da) Senato kararı haline geldi. Karar, ABD'deki Irak tartışmaları açısından önemli bir kilometre taşı.

Gelecek yıl yapılacak seçimlerde Demokrat Parti'nin adayı henüz belirlenmedi. Adayların yarışı devam ediyor. Bu yarışta önde giden kişi Hillary Clinton. Bayan Clinton'un Demokrat Parti adayı ve ABD'nin ilk kadın başkanı olma şansı güçlü. Bu nedenle, Bayan Clinton'un Irak konusundaki tavrı önemli. Hillary Clinton, Senato'da yapılan oylamada, Irak'ın bölünmesi kararına destek verdi. Bayan Clinton'ın Irak'ın bölünmesi planlarına sıcak baktığı zaten biliniyordu. Demokrat Parti içinde Irak'ın bölünmesine destek veren üç önemli isim var: Hillary Clinton, Joseph Biden ve Richard Holbrooke. Joseph Biden de başkanlık yarışında aday. Kararın, adaylığını güçlendireceğine inanıyor. Bilindiği gibi, Demokratların seçimleri kazanması durumunda Holbrooke'un Dışişleri Bakanı olması bekleniyor. Başkan Hillary Clinton veya Başkan Joseph Biden, Dışişleri Bakanı Holbrooke yönetimindeki bir ABD'nin Irak'ın geleceği konusunda nasıl bir yaklaşım sergileyeceğini tahmin etmek zor değil. Irak'ın bölünmesi olasılığı güçlenecek.

Demokrat Parti'de başkan adaylığı için yarışan güçlü isimlerden Barack Obama, Senato'daki oylamaya katılmadı. Bunun bir kenara not edilmesi gerekiyor. Obama, bu konuda farklı bir yaklaşım içinde olabilir.

Senato'da onaylanan kararda açıkça "Irak bölünsün" denmiyor. Federal bir sistemden söz ediliyor. Şimdi yürürlükte olan ve ABD'nin gözetiminde hazırlanan Irak anayasası zaten federal bir sistem öngörüyor. Senato kararının farkı, etnik ve dini gruplar temelinde bir yapılanmadan söz etmesi. Uzmanlar, bunu, Irak'ın üçe bölünmesini kapının aralanması olarak değerlendiriyorlar. Joseph Biden'in yaklaşımı şöyle özetlenebilir. "Irak'ı üçe bölüp askerlerimizi geri çekelim. Iraklılar kendi aralarında ne yaparsa yapsın." Bunun hem Irak'ın iç istikrarı, hem de bölge istikrarı açısından oluşturacağı tehlikeler hesaba katılmıyor.

Bush yönetimi şu ana kadar Irak'ın bölünmesi görüşüne destek vermedi. Bu tavrın değişmesi beklenmiyor. Cumhuriyetçi Parti'nin başkanlık seçimlerini kazanması durumunda şimdiki politikanın devamı bekleniyor.

Irak'ın geleceği konusunda Demokrat Parti ve Cumhuriyetçi Parti'nin yaklaşımı yukarıda aktarıldığı gibi. Irak'ı harabeye çeviren Cumhuriyetçi Parti, Irak'ın bütünlüğünün korunmasına daha yakın. Demokrat Parti'nin önde gelen isimleri bölünme görüşünü destekliyor.

Elbette, Irak'ın geleceği konusunda esas söz sahibi Iraklılar olmalıdır. Karar onlarındır. Ancak sonuçta belirleyici kararın Washington'da verileceğine kuşku yok. Konu, Iraklıların yanı sıra bölge ülkelerini de yakından ilgilendiriyor. Bu nedenle Iraklılar ve Irak'ın komşuları, ABD'deki tartışmaları yakından izlemeli.