Nobel ödülleri mevsimindeyiz. 2007 Tıp, Fizik, Kimya Nobel Ödülleri sahiplerini buldu. Bugün Edebiyat Ödülü'nü kimin kazandığı açıklanacak. Yarın ise, Nobel Barış Ödülü'nün sahibi belli olacak. Acaba Nobel Barış Ödülü'nü kim kazanacak? Bu yılki ödüle 181 aday var. Adayların kırk altısı örgüt.

Nobel Barış Ödülü konusunda öne çıkan isimlere baktığımız zaman, küresel ısınma konusunun ne kadar önem kazandığını anlarız. Nobel ödülünü kazanma olasılığı yüksek üç isim, küresel ısınma ile mücadelede önemli rol oynuyor. Bu adaylardan biri Al Gore. ABD'de 2000 seçimlerini kazanan ancak Yüksek Mahkeme kararı ile başkanlığı George Bush'a kaptıran Al Gore, tüm çalışmalarını küresel ısınma ile mücadele üzerinde yoğunlaştırdı. Yedi yıldır devam eden bu çalışmalar başarılı oldu. Al Gore, küresel ısınma konusunda ABD ve dünyada insanların duyarlılığının artmasına büyük katkıda bulundu. Inconvenient Truth isimli belgeseli milyonlarca insanı küresel ısınma konusunda bilinçlendirdi ve Oscar Ödülü kazandı. Al Gore, Oscar ödülünün yanısıra geçen ay Emmy Ödülü'nü de kazandı. Acaba şimdi Nobel Barış Ödülü'nü kazanacak mı? Kazanırsa, ABD politik yaşamı bundan etkilenecek mi?

Nobel Barış Ödülü'ne bir diğer güçlü aday, kuresel ısınma konusunda yayınladığı raporlarla ünlü BM Hükümetlerarası İklim Değişikliği Komitesi ve komitenin Hindistanlı Başkanı R.K. Pachauri. 1988 yılında Dünya Meteoroloji Örgütü ve BM Çevre Örgütü tarafından kurulan Hükümetlerarası İklim Değişikliği Komitesi, küresel ısınmanın çeşitli yönleri üzerinde çok sayıda rapor yayınladı. Bu raporlar, küresel ısınma ile ilgili tartışmalarda ve politika oluşturmada çok önemli rol oynuyor.

Küresel ısınma bağlantılı üçüncü güçlü aday, Kanada doğumlu Eskimo lideri Sheila Watt-Cloutier. Bilindiği gibi küresel ısınmanın ilk kurbanları Eskimolar ve onların doğal çevreleri. Buzulların hızla erimesi bu insanların yaşam tarzını, geçim kaynaklarını, kültürlerini tehlike altına sokuyor. Sheıla Watt-Cloutier, kendi insanlarının hakları için mücadele veren bir isim.

Eminim ki, 181 aday arasında küresel ısınmaya karşı mücadele ile bağlantılı başka isimler de var. Ancak ön plana çıkan ve kazanma olasılığı yüksek isimler yukarıda aktarılan isimler.

Nobel Barış Ödülü'nü kazanma şansı yüksek diğer adaylar arasında barış için çalışmalarıyla tanınan Finlandiya eski Cumhurbaşkanı Martti Ahtisaari var. Ahtisaari, Endonezya'nın Aceh bölgesinde ve Kosova'da barış sağlanması için önemli çalışmalar yaptı.

Nobel Barış Ödülü'ne güçlü bir diğer aday Polonyalı Irene Sendler. Bayan Sendler, İkinci Dünya Savaşı sırasında 2500 Yahudi çocuğun hayatını kurtarmış. Hitler rejiminin pençesinden ve soykırımdan 2500 çocuğu kurtarmak gerçekten önemli bir başarı. Yahudi soykırımı konusunda Avrupalıların hassasiyetlerini (ve suçluluk duygusunu) göz önünde bulundurduğumuzda Bayan Irene Sendler'in de güçlü bir aday olduğunu görürüz.

Nobel Barış ve Edebiyat Ödülleri ile ilgili kararların siyasi hesaplardan etkilendiğini biliyoruz. Bakalım bu yıl hangi siyasi hesaplar sonucu etkileyecek? Üzerinde çok konuşulan bir konu, Al Gore'un Nobel Barış Ödülünü kazanmasının gelecek yıl yapılacak ABD başkanlık seçimlerini etkileyip etkilemeyeceği. Al Gore aday değil. Nobel ödülü alması, onu aday olmaya ikna eder mi? Demokrat Parti'nin başkan adayını belirleme yarışı ileri bir aşamada. Gore, bu noktadan sonra adaylığını açıklar mı? Açıklarsa, kazanır mı? Şimdiye dek kesin olarak aday olmayacağını açıklamadı ama aday olabileceğini de söylemedi. Demokrat Parti içinde Al Gore'un aday olması için yoğun çaba harcayan bir taban hareketi var. Bu hareket, Nobel ödülünün Gore'un ikna olmasına yardımcı olabileceğine inanıyor. Demokrat Parti içindeki yarışta önde giden Hillary Clinton, çevre konularında zayıf. Barack Obama, biraz geç de olsa, bu konulara daha fazla ağırlık vermeye başladı. Tabii, çevre konularında kimse Al Gore'un yerini dolduramaz.

Peki, Nobel Barış Ödülü'nü kazanırsa, Al Gore aday olur mu? Sanmıyorum. 2000 yılı acı deneyiminden sonra Al Gore, The New York Review of Boooks'ta yayınlanan bir makalede de belirtildiği gibi "vatandaş Gore" olmayı tercih ediyor ve bu rolde daha başarılı. 2000 yılı seçimlerini Al Gore kazansaydı kuşkusuz şimdi dünyamız farklı olacaktı. Ama, şimdi 2007'deyiz. Al Gore herhalde "vatandaş" rolündeki görevini sürdürmeyi tercih edecek.

Nobel Barış Ödülü, küresel ısınma ile mücadelede yer alan isimlerden birine giderse çok iyi olacak. Böylesi bir karar, küresel ısınma ile mücadeleye büyük ivme kazandırır. Umarız siyasi hesaplar bu yönde yapılır.