Hem insanlık ve hem de tek tek ülkeler için enerji kaynaklarının önemi giderek artıyor. Sosyo-ekonomik gelişme büyük oranda bu kaynaklara bağlı. Enerji konusunda yapılan çalışmalar, verilen mücadeleler uluslararası ilişkilerde önemli yer tutuyor. Enerji kaynakları içinde halen en önemli olanlar petrol ve doğal gaz. Bu kaynaklara sahip olanlar hızla zenginleşiyor. Güçleri ve ağırlıkları artıyor. Geçen salı günü bir varil ham petrolün fiyatı 114 dolara ulaşmıştı. Enerji fiyatlarının yakında düşmesi beklenmiyor. Yüksek enerji fiyatları, temel gıda maddeleri fiyatlarını da etkiliyor.

Enerji kaynakları mücadelesinde enerji üreticisi olmayan ülkeler, artan faturayı öderken kendi ihtiyaçlarını karşılamak için çaba harcıyorlar. Coğrafi konumu nedeniyle enerji boru hatlarına ev sahipliği yapabilen ülkeler, kendi ihtiyaçlarını karşılamanın yanı sıra, önemli bazı ekonomik ve stratejik avantajlar elde ediyorlar. Türkiye bu konumda olan ülkeler arasında. Bakü-Tiflis-Ceyhan petrol boru hattı bunun en somut örneği.

Uzun süreden beri gündemde olan bir diğer önemli proje Nabucco doğal gaz boru hattı projesidir. Bu konuya daha önceki yazılarımda da değinmiştim. Nabucco doğal gaz boru hattı, hem enerji projesi olarak, hem de Türkiye'nin AB ile ilişkileri açısından önemli. Nabucco konusunda olumlu bazı gelişmeler var.

AB Dış İlişkiler Komiseri Benita Ferrero-Waldner, Financial Times gazetesine verdiği demeçte, Türkmenistan'ın Avrupa Birliği'ne yılda 10 milyar metre küp doğal gaz vermeyi kabul ettiğini söyledi. Bu doğal gaz, Nabucco boru hattı ile AB pazarına ulaşacak. Benita Ferrero-Waldner, Türkmenistan doğal gazı ile ilgili taahüdün bu ülkenin devlet başkanı Gurbangulu Berdimuhammedov tarafından yapıldığını söyledi. AB komiseri, miktarın çok büyük olmadığına, bunun enerji işbirliği konusunda ilk adım olduğuna işaret etti.

Türkmenistan, doğal gaz rezervleri açısından dünyada beşinci sırada. Yılda 60 milyar metre küp doğal gaz üretiyor. Bu doğal gazın üçte ikisi Rusya'ya gidiyor. AB'nin enerji ihtiyacı devamlı artıyor. 2020 yılında AB'nin doğal gaz ihtiyacının 500 milyar metre küp olacağı hesaplanıyor. Bu miktarın 360 milyar metre küplük bölümü ithal edilecek. AB halen doğal gaz ithalatının büyük kısmını Rusya'dan yapıyor. Bu durum, Rusya'ya enerji bağımlılığı oluşturuyor. Nabucco boru hattının amacı, AB'nin Rusya'ya olan enerji bağımlılığını azaltmak. Türkiye, bu konuda, doğal gazı Hazar Havzası'ndan AB'ye bağlayan halka rolü oynayacak. Azerbaycan, Türkmenistan, Kazakistan doğal gazı, Türkiye üzerinden Bulgaristan, Romanya, Macaristan ve Avusturya'ya ulaşacak. Mısır doğal gazının da bu boru hattı üzerinden AB'ye ulaşması düşünceleri var. 3 300 kilometrelik boru hattının hayata geçirilmesinde Türkmenistan doğal gazı çok önemli. İşte bu nedenle, Türkmenistan devlet başkanının AB'ye verdiği söz, Nabucco'nun hayata geçirilmesine katkıda bulunacak.

Türkiye Dışişleri Bakanı Ali Babacan, İran doğal gazının da Nabucco ile AB pazarlarına ulaşabileceğini söyledi. İran, doğal gaz rezervleri açısından dünyada ikinci sırada. İran doğal gazının da Nabucco'ya bağlanması büyük gelişme olur. Ancak, şimdiki siyasi koşullarda bunun gerçekleşmesi zor. ABD, İran'ı her yönden izole etmeye çalışıyor. İran-ABD ilişkilerinde iyileşme olmadan Babacan'ın önerisinin hayata geçmesi beklenmiyor.

Bayan Ferrero-Waldner, AB iş dünyasına, Nabucco boru hattının alt yapısına yatırım yapma çağrısında bulundu. Şimdi top AB yetkili organları ve iş dünyasında. Rusya, Nabucco projesinin hayata geçmemesi için elinden gelen her şeyi yapıyor. Macaristan ve Avusturya nezdinde önemli girişimlerde bulunuyor. Azerbaycan ve Türkmenistan'a baskı yapıyor. Nabucco'nun gecikmesinde Rusya'nın çabalarının önemli payı var. AB gerçekten enerji konusunda Rusya'ya bağımlılıktan kurtulmak ve Rusya ile pazarlık gücünü artırmak istiyorsa, Nabucco konusuna ciddi olarak eğilmelidir. ABD, başından beri Nabucco projesine destek veriyor. AB ve ABD ortak kararlılık gösterirse proje gerçekleşebilir.

Nabucco doğal gaz botu hattı konusunda artık sözden eyleme geçme zamanı geldi. AB, somut çalışmaların 2010 yılında başlamasını bekliyor. Bakalım bu büyük enerji projesi sonuçta hayata geçecek mi.