Türkiye'de sigaranın yasaklanmasını kastediyorum. Müsaade edin, anlatayım. Evet, sigara içmek bireyin özgür iradesini yansıtan bir hak olamamıştır maalesef. Maalesef diyorum, çünkü birçok kişi kontrol altında tutamadıkları bir bağımlılığın kurbanı oluyorlar.

Bu kişiler sigarayı isteseler de bırakamıyorlar. Dolayısıyla içtikleri meret bağımsızlıklarını simgeleyebilecek bir faaliyetin parçası, bir özgürlük hakkı olamıyor. Örneğin, isyankar gencin bağımsızlığını ilan etmek adına edindiği sigara alışkanlığı, bir ömre yayılan bir çocukluğa dönüşüyor.

Yasak ve zehirli bir şeyle ilişki kurma maceraperestliği, basit ve nihayetinde manasız bir tüketim ürünü karşısındaki mazlumluğa dönüşüyor. Otoriteden bağımsız olma arzusuyla, nikotine bağımlılık göze alınıyor. Bu yüzden, bu kişiler (şaşkın tiryakiler) söz konusu olduğunda, sigara içmek bir özgürlük değildir, çünkü sigara içenin kendisi özgür değildir.

Etrafındakilerin sigara "içmeme" özgürlüğünü kısıtlamadan kendi sağlığına zarar vermek, intiharla flört etmek isteyip "kendim ettim kendim buldum" diyebilecek iradeli insan sayısı da çok azdır. Sigarayı bir saplantıya dönüştürmeyip, keyfince istediği zaman içen, istediği zaman kesen insan da çok azdır.

Bar ve pub ortamlarının ayrılmaz ikilisi alkollü içki ve sigarayı birbirinden ayıracak olan sigara yasağı, en çok bu iradeli insanları ve kendi keyfinin bilinçli kahyası bar sevdalılarını üzeceğe benziyor.

Sigara yasağını destekleyenlerin zaferiyle sonuçlanacak bir süreç bu. Ciddi sağlık sorunları dolayısıyla pasif içicilikten haklı olarak sakınmak isteyen insanlar bu savaşı kazanacaklar.

Fakat bu savaşın haksız galipleri de var. Sigara içenlerle empati kurmaktan yoksun, diyalog düşmanı, devletin her işe el atmasından hoşnut, otoriter, sigaranın kişinin en serbest özel alanında (evinde, odasında) veya en özgürlükçü kamusal alanlarda (açık havada, şehir meydanlarında) bile yasaklanmasını talep edebilecek tipler de var. En diktacı sigara yasağının bile yolunu açmaya hazır olan bu bunak ruhlar neyi kaybediyorlar, neyi kaybettiriyorlar?

Ölüm korkusuyla yüzleşmeyi sağlayan bireysel özgürlüğü, trajik farkındalığı kaybediyorlar, kaybettiriyorlar. Sigara, başkasına zarar vermeden özgürce içebilen için, bir özgürlük meşalesi olabilmektedir. Çünkü kendisiyle bir iç

diyalog kurabilmiş birey, yalnızca kendi sağlığına bilinçli bir şekilde zarar vererek sigara içerse, fani bir dünyada yaşadığını, ölümlü olduğunu, hayatın dakika dakika sona yaklaştığını kolayca kabullenebilir; bugünkü işini yarına bırakmaması gerektiğini, hala nefes alabildiği için şanslı olduğunu anlayabilir; bu dünya üzerinde kısıtlı zamanda yapabileceklerini, ölüm korkusunu birkaç dakikalık tütün tüketimi sırasında sorgulayarak bireysel mutluluğunu nerede nasıl bulabileceğini sorgulayabilir.

Evet, sigara içmeye bu tarz entelektüel ve derin bir anlam kazandırmaya çalışmak eşeklik olabilir. Fakat, "niye sigara içiyorsun?" sorusuna estetik, felsefi veya espritüel bir yanıt vermek ("dumanın dalgalanması çok hoşuma gidiyor" veya "öleceğim günü 2027 senesine çekmeye çalışıyorum" gibi), "tiryakiyim" veya "alışkanlık işte" gibi kimyasal kaçınılmazlık senaryoları yazan şapşallıkla kıyaslandığında, çok kaliteli bir eşekliktir.

Akıllı, düşünceli ve kültürlü insan için, yani içmemesi talep edildiğinde sigarasını söndürme nezaketini gösterebilen, içmek istediğinde ise ölümü ağzında tatmayı, dumanda görmeyi tercih eden için, sigara içmek gerçek bir özgürlüktür. Çünkü bu insan, değerli bir azınlığı temsil etse de, bir fırtta hayatın sonluluğunu farkedebilme, kül tablasına yığılmış izmaritlerle de trajedinin kaçınılmazlığını kavrayabilme şansına sahiptir. Bu kavrayış, "her canlı ölümü tadacaktır", "ölüm Allah'ın emri" gibi arabesk bir farkındalık olmamalıdır. Daha medeni olmalıdır. Ölümün kesinliği karşısında, hayatı kutlamaktan başka şansımız olmadığını bildiren bir festival şarkısı gibi.

Çünkü, hayat sıkça yolunda gitmez, muhakkak asap bozar; tıpkı şehrin işlek caddesinde yürürken ters yönde esen bir rüzgardan ötürü bir saniyeliğine olsa da solumak zorunda kalabileceğiniz bir sigara dumanı gibi. Özgürlük meşalesini kendi kaderini tayin etme hakkı çerçevesinde yakan insanlara düşman kesilenler de bu kaza dumanı için çıngar çıkarabilenlerdir zaten. Hayata düşmandırlar.

Hayatı kutlayan sigara içicilerine geçmiş olsun dileklerimi sunuyorum. Sigara, tarafından içilen tiryakileri ve sigara yasakçısı Azrail özentilerini de kınıyorum. Aşırılıklarıyla gündelik yaşama resmi diktayı davet ettikleri için...