Yirmialtı Nisan 1986 günü Karadeniz'in kuzeyinde, eski SSCB'nin göbeğinde daha önce hiç görülmedik bir facia yaşandı!

   Soğuk savaş döneminde güce ve enerjiye daha kolay ulaşabilmek için yaratılan bu "Enerji Kaynakları"ndan birisi yerle bir olurken külleri çoktan Avrupa semalarında dolaşmaya başlamıştı bile...

   İşte bu "küller" geçtiği pek çok ülkede milyonlarca kişinin ciğerini yakacak, nesiller boyunca üzerlerine yapışan bir lanet gibi hayatlarını etkileyecekti...

   Bu olayın ardından Türkiye'de dönemin bakanlarının "halka örnek olmak için" radyasyonlu çayları televizyonların karşısında büyük bir iştahla içmeleri ise halen akıllardan çıkmış değil!

   Yıl 2008, yer Kuzey Kıbrıs... Adamızda benzer bir felakete yol açacak nükleer bir enerji santrali yok. Fakat evlerimizin üzerinden, hastanelerimizin yanından ve de çocuklarımızın parklarının dibinden geçen Yüksek Gerilim Hatları bu dönemde Kıbrıs'lılara ister istemez Çernobil felaketini hatırlatıyor.

Yeni Boğaziçi'nde "gerilim" artıyor

   Bu olayı gündeme taşıyan, bardağı taşıran son damla ise Yeni Boğaziçi Halkı'nın haklı isyanı oldu!

   Yaratacağı sağlık sorunlarını çok iyi araştırıp öğrenen Yeni Boğaziçi halkı köyün içinden, evlerin üzerinden, ve çocuk parklarının arasından geçen yüksek gerilim hatlarının yerleşim birimlerinin dışına çıkarılması için sesini kamuoyuna ve idarecilere duyurmaya çalışıyor!

    Mevcut durumun vahameti yetmezmiş gibi çocuklarını büyüttükleri aile yuvalarının üzerinden geçen yüksek gerilim hatlarının yerine daha da büyükleri dikiliyor!

   Halen 66 bin voltluk hatlar, yaklaşık 155 bin volt olan yeni hatlar ile değiştiriliyor!

Radyasyonlu çayı içmek!

   Lösemi, beyin tümörleri, cilt kanserleri, meme kanserleri, sinir hastalıkları, düşükler ve depresyona neden olduğu açık bir şekilde bilinen bu çevre sorunu karşısında siyasilerin ve de idarecilerin tavrı ise 20 yıl önce radyasyonlu çay içen politikacıları anımsatıyor!

   Evlerin arasında direkler dikiliyor, parkların üzerinden hatlar halen çekilmeye devam ediyor!

   Tüm dünyada uygulanan kurallar ve alınan önlemler göz ardı edilirken daha az masrafla, daha kısa zamanda iş yapma hevesi pek çok çocuk ve erişkinin hayatını riske atıyor!

   Işığı taşımak amacıyla kurulan elektrik hatları bu gidişle pek çok yuvanın ışığını söndürebilir!

Yüksek gerilim hatları ve dünyadaki uygulamalar

   Tüm Avrupa'da halen elektromanyetik alanlar ve yüksek gerilim hatları ile ilgili uygulamalar Avrupa Birliği'nin 19/1999 sayılı kararları ile düzenlenmektedir. Pek çok konuda örnek aldığımız İngiltere'nin elektromanyetik alanlar ve radyasyona bağlı sağlık sorunları ilgilenen Sağlık Koruma Ajansı (HPA, Health Protection Agency) ise bu kararlara ek olarak 2004 yılı Mart ayında bir takım yeni tedbirlerin alınmasını önermiş ve bu konuyla ilgili yorum, görüş ve katkıları olan tüm kişi ve kuruluşlara görüş belirtmeleri için çağrıda bulunmuştur.

   Söz konusu raporlarda belirtildiği gibi tüm dünyada sadece yüksek gerilim hatları ve büyük manyetik alan oluşturan ortamlar için ciddi önlemler alınırken daha düşük manyetik alanlar bile kanser ve benzeri hastalıklara neden olabilmektedir!

   Bu bildirilerde sadece yüksek gerilim hatlarında ortaya çıkan manyetik alanlara karşı değil; cep telefonu, elektronik eşyalar, traş makineleri ve hatta alarmlı dijital saatlerin kullanımına bile kısıtlama getirilmesi önerilmiştir!

   Bu kararların alınmasında aktif rol oynayan SAGE (Elektrik ve Elektromanyetik Alanlar için Danışma Kurulu) ise halen İngiliz Sağlık Bakanlığı, Elektrik Kurumu, çevre örgütleri, üniversiteler, cep telefonu firmaları ve İngiliz Çocuk Lösemi Vakfı ile birlikte çalışmaktadır!

   Bizim ülkemizde ise bırakın birlikte çalışıp fikir yürütmeyi, ilgili kuruluşlar tüm dünyanın kabul ettiği gerçekleri görmezden gelmekte veya örtbas etmeye çalışmaktadırlar.

Yüksek gerilim hatları Lösemi'ye zemin hazırlıyor!

   Yapılan araştırmalara göre evlerinin içinde, 24 saat boyunca, çevresindeki 0.4 Tesla büyüklüğünde bir manyetik alana maruz kalan çocuklarda Lösemi (Kan Kanseri) hastalığı riski yaklaşık iki kat artmaktadır!

   Lösemi ve benzeri hastalıkların görülmesinin nedeni ise oluşan manyetik alanın etkisi ile insan hücresindeki DNA yapısındaki geri dönüşümsüz değişiklikler (mutasyonlar) ile bağışıklık sistem hücreleri, vücut sıvıları ve hücre yapısında oluşan ciddi hasarlardır.

   Dünya Sağlık Örgütü bünyesinde ElektroManyetik Alanların insan sağlığı üzerine etkilerinin tartışıldığı bir toplantı 2004 yılında İstanbul'da yapıldı. Bu toplantıda yayınlanan bir bilimsel çalışmaya (Denis L Henshaw, Bristol Üniv.) göre oluşan manyetik alanın etkisi ile insanlarda uykuda salgılanan ve kan hücrelerini koruyucu etkisi olan Melatonin hormonunun beyindeki üretimi azalıyor! Çocuklarımızın beyninde oluşan değişiklikler bu iddiaya göre Lösemi hastalığına zemin hazırlıyor!

   Alınan tüm önlemlere, yerleşim yerlerinden uzaklaştırılmasına rağmen İngiltere'de her yıl görülen ortalama iki çocuk lösemisi vakasının yüksek gerilim hatlarına bağlı geliştiği düşünülmektedir. Bizim gibi önlem alınmayan ülkelerde ise bu sayıyı kestirebilmek güç ve korkutucudur!

Erken bunama, düşükler ve intihar nedeni olarak yüksek gerilim!

   Lösemi ile ilgili çalışmalar genellikle Avrupa ülkeleri kaynaklı iken, elektromanyetik alanın diğer sağlık sorunları üzerindeki etkisi daha detaylı olarak ABD'de araştırılmış.

   Sonuçlara göre yine 0.4 Tesla değerindeki bir manyetik alan altında yaşayan kişilerde Beyin tümörleri, Alzheimer (erken bunama), kalp hastalıkları, meme kanserleri, depresyon, düşükler, sinir hastalıkları hatta intihar oranlarının daha yüksek olduğu saptanmış!

Çağdaş toplumlar yüksek gerilim hatlarından "uzaklaşıyor"

   Dünya Sağlık Örgütü (WHO. Mayıs 2006) ve Avrupa ülkelerinden örnek verdiğim İngiliz Sağlık Bakanlığı, Sağlık Koruma Ajansı (HPA, 2004) raporlarına göre 0.4 Tesla üzerinde manyetik alan oluşturan Yüksek gerilim hatları "olası kanserojen (2B)" olarak nitelendirilmektedirler.

   Bu kurumların alınmasını önerdikleri tedbirler ise yerleşim birimlerinin Yüksek gerilim hatlarından (büyüklüğüne göre) en az 30-60 metre öteye inşa edilmesi, yeni dikilecek yüksek gerilim hatları için yapılaşmanın olmadığı bölgelerden geçen "koridorlar" yapılması veya yüksek gerilim hatlarının yer altına transfer edilmesidir.

   Bazı ülkelerde ise yerleşim birimleri yüksek gerilim hatlarından 100 ila 600 metre öteye kurulmakta, daha yakın bölgelerde inşa edilen konutlar ise değer yitirmektedirler.

   Aynı kuruluşlar, tüm bu tedbirlere rağmen, yüksek gerilim hatlarına bağlı risklerin tam olarak ortadan kaldırılamayacağı konusunda da uyarıda bulunuyorlar! Bu etkilerin çoğu ise maalesef önümüzdeki on yıl içinde görülecek! (Ref: http://www.dh.gov.uk/en/Publichealth/Healthprotection/DH_4089500 )

Alınacak önlemlerle 100 kat kâr edilebilir!

   İngiliz Sağlık Bakanlığı verilerine göre ağır lösemi tanısı konan bir çocuğun tedavi masrafının devlet bütçesi üzerindeki yükü ortalama 1 milyon Sterling!

   Yüksek gerilim hatlarına yakın konutların taşınması veya hatların yerleşim birimlerine uzak koridorlardan geçirilmesi ile birlikte sağlanacak kazanç ise yapılan hesaplamalara göre kimi zaman harcamaların 100 misline varıyor!

Türkiye'deki emsaller!

   Çok uzağımızda değil anavatanımız Türkiye'de bu konudaki tartışmalar Üniversite kulislerinde akademik boyutlarda devam ediyor. İki yıl önce ülkemizi ziyaret ederek bu konuda bir konuşma yapan Doç Dr Songül Acar Vaizoğlu da yaklaşmakta olan tehlike konusunda Kuzey Kıbrıs halkını uyarmıştı. Elektromanyetik alanlar ve insan sağlığı üzerindeki etkileri konusunda tüm dünyada itibar gören çalışmalara sahip bu bilim adamımızın uyarıları görülen o ki bizim gibi "gelişmiş" bir ülkenin idarecilerinde herhangi bir etkide bulunamamış!

   Kendi ekibinin girişimleri ve girdikleri hukuki mücadele sonucunda Türkiye'de yer altına çekilen yüksek gerilim hatları'nın hikayesini önümüzdeki haftalarda bu saygın bilim adamımızın kaleminden sizlere ulaştırmaya çalışacağım...

   Yeniboğaziçi örneğinde olduğu gibi ülkemizdeki bu tür uygulamalar hakkındaki görüş, eleştiri ve önerilerinizi lütfen bizlerle paylaşın...

   Kıbrıs'ta Çernobil benzeri yeni bir facia yaşanmasına izin vermeyin!

Gerilimsiz, Mutlu ve Sağlıklı Günler...