Lap Top veya Notebook adı ile bilinen diz üstü taşınabilir bilgisayarların kullanımı son yıllarda katlanarak artmış durumda...

Buna bağlı olarak özellikle erkek okurlarımızdan bizlere laptop kullanımının kısırlığa yol açıp-açmadığı ile ilgili pek çok soru sorulmakta...İşte bu nedenle bu haftaki soru-cevap bölümümüzü de bu önemli konuya ayırdık...

Taşınabilir "fırınlar"

Taşınabilir olması, kullanım kolaylığı ve estetik görünüşü nedeniyle tercih edilen "diz üstü" bilgisayarlar artık hemen her evde, her iş yerinde bulunabilmekte. Fakat ne kadar pratik olursa olsun uygun şekilde kullanılmadığı takdirde bu bilgisayarlar özellikle erkeklerde kısırlık gibi sağlık sorunlarına yol açabilmektedirler...

İçinde yeni nesil bir işlemci bulunduran bir lap-top bilgisayarın çalışmaya başladıktan sonra alt kısmının yaklaşık 30 dereceye kadar ısındığı, bu sıcaklığın 1 saat içinde 40 dereceye, daha da uzun kullanılması durumunda ise 70 dereceye kadar arttığı biliniyor.

Yapılan çalışmalar da erkeklerin dizlerinin üzerinde tuttukları söz konusu lap-topların bir süre sonra yaydıkları bu ısı ile yumurtalık (testis) sıcaklığını önemli ölçüde artırdığını gösteriyor...

Yumurtalıklar 3 dereceye kadar ısınıyor!

Buna göre ilk 15 dakika diz üzerinde tutulan bir laptop bu bölgedeki sıcaklığı 1 derece kadar artırırken, 1 saate yakın zaman geçmesi durumunda bu sıcaklık farkı 3 dereceye kadar artıyor.

İçinde bulunduğumuz hava koşullarında çok önemli bir sıcaklık farkı gibi görülmese de bu fark vücut için hayati önem taşımakta! Erkeklerin yumurtalıklarının kadınlarınkinin aksine vücut dışında bulunmasının esas nedeni de bu aslında.

Normal vücut ısısı 36-36.5 derecede seyrederken insanlarda yumurtalıklarının bulunduğu bölgenin ısısı bu değerlerden yaklaşık 1 derece daha düşüktür. Bunun amacı ise yumurtalıklardaki üreme hücrelerinin çoğalabilmeleri için uygun ısı ortamı yaratmaktır. Bu ısı farkının varikosel gibi hastalıklar veya çevresel etkenler nedeniyle ortadan kalkması halinde ise erkekte üreme işlevi bozulur ve kısırlık gibi sağlık sorunları ortaya çıkabilir.

Dizüstünü dizinize koymayın!

Uzmanlar kullanım süresi ne kadar kısa olursa olsun lap-topların sayılan nedenlerden dolayı diz üzerinde tutulmaması gerektiğini belirtiyorlar. Üreme hücrelerinin zarar görmemesi için bu tür bilgisayarların masa üzerinde veya kalın bir sehpaya konarak çalıştırılmasının her zaman daha uygun olacağının altını çiziyorlar.

*************

Lenf Bezeleri ve Lenf Hastalıkları

Genç insanlarımızda ve çocuklarımızda son dönemlerde sıkça duymaktayız lenf hastalıkları hakkındaki haberleri... Kimisi iltihabi, kimisi ise "kötü hastalık" olarak nitelendirilen lenf hastalıkları hakkında merak edilenleri bu hafta köşemizde özetle işlemeye çalıştım...

Lenf bezleri bağışıklık sisteminin kaleleri!

Lenf bezeleri adı ile bilinen yapılar vücudumuzun hemen her yerinde damar sistemi ile birlikte seyreden, değişken boylardaki dokulardır. Bu süngerimsi yapılar, bağışıklık sisteminde büyük bir öneme sahiptirler.

Boğazdan başlayarak tüm sindirim sistemini çevreleyen lenf bezleri ayrıca kulak arkasında, çene altında, koltuk altında, boyunda, kasıklarda ve diğer organların çevresinde de bulunurlar.

Vücuda giren enfeksiyon etkenlerini bir sünger gibi çekerek yok etmek, bunların yayılmasını önlemek ve bağışıklık sisteminin vücut savunması için ihtiyaç duyduğu antikorları üretmek lenf bezelerinin en önemli görevleridir.

Bademcikler, Lenfatik sistemin bir parçası.

Özellikle çocukluk döneminde üst solunum yolu enfeksiyonlarında görülen bademcik şişmesi veya iltihaplanması da bu mekanizmanın bir parçasıdır. Kendisi de bir tür lenf bezesi olan bademcik (ve geniz eti) hava yoluyla vücuda alınan mikropları bir sünger gibi çekmekte ve yok etmektedir. Lenf bezelerinin içinde yer alan 'Makrofaj'lar söz konusu görevi üstlenerek mikrop ve alerjenleri yutup bağışıklık sistemine sunmaktadır.

İltihaplı veya iltihapsız büyüyen lenf bezleri

Lenf bezeleri sadece mikroplarla temas ettiklerinde değil bağışıklık sistemini ilgilendiren bazı hastalıklarda da şişip çoğalırlar. Koruma amaçlı görevlerinin aksine bu tür hastalıklarda lenf bezelerinde oluşan değişiklikler vücuda zarar verebilir. Bu tür büyüme ve çoğalmalar kanser veya bağışıklık sistemine zarar veren (AIDS vb gibi..) hastalıkların göstergesi olabilir. Genellikle akla en kötü şeyler gelse bile çoğu zaman bu tür büyümeler basit ve bölgesel rahatsızlıklardan kaynaklanmaktadır.

Kıl dönmesinden Kan Kanserine Lenf büyümesi

Vücudun hemen her yerinde lenf bezeleri bulunsa da bu bezeler belli başlı bölgelerde göze çarpmaktadır. Koltuk altı, boyun, kasıklar ve karın içi lenf bezelerinin şişlik veya belirginleşmesinin en çok görüldüğü bölgelerdir. İşte bölgesine göre lenf bezi büyümesi/çoğalmasına neden olan rahatsızlıklardan bazıları

Lenf bezlerinin büyümesine yol açan durumlar:

Koltuk altı

> Bölgesel kıl dönmesi/enfeksiyonları.

> Kol ve parmaklardaki tırnak/cilt sorunları

> Kedi/hayvan ısırık/tırmıklaması

> Meme dokusuna ait enfeksiyon (mastit vb)

> Meme dokusuna ait kanserojen değişiklikler

> Akciğere ait kanserojen değişiklikler

Kasıklar

> Bölgesel kıl dönmesi/enfeksiyonları

> Bacak ve parmaklardaki tırnak/cilt sorunları

> Cinsel yolla bulaşan hastalıklar

> Prostat hastalıkları

> Üreme sistemi ile ilgili hastalık/kanserojen değişiklikler

> HIV

Boyun, çene altı.

> Virütik Boğaz enfeksiyonları (EBV-öpücük virüsü-, CMV, Adenovirüs vb)

> Bakteriyel Boğaz Enfeksiyonları (Stafilokok, Streptokok vb)

> Lenf bezlerinin enfeksiyonları (lenfadenit)

> Diş hastalıkları (çürükler, diş çıkarma, abseler vb)

> Dudak veya ağız içi hastalıkları (aft, yaralar vb)

> Yüz organları ile ilgili hastalıklar (kıl dönmesi, burun enfeksiyonları, cilt sorunları)

> Kulak hastalıkları (orta kulak enf, dış kulak enf. vb)

> Mycoplasma (atipik verem mikrobu) enfeksiyonları

Karın içi.

> Bağırsak enfeksiyonları (tifo benzeri hastalıklar, virütik ishaller vb)

> Bağırsağın enflamatuar hastalıkları (Spastik kolon, Kolitis Ülserosa, Crohn, Hemoroid vb)

> Karın içi organların kanserojen değişiklikleri (Rahim, yumurtalık, karaciğer vb)

> Romatizmal hastalıklar (SLE-Lupus-, Behçet, FMF-Akdeniz Ateşi Hst- vb)

> İlaç alerjileri

Kötüyü düşündüren belirtiler

Vücudumuzda lenf bezelerinin şişip büyümesini etkileyen pek çok unsur arasında bazı belirtilerin bulunması bizlere "kötü hastalık" olarak anılan lösemi veya lenfoma türü hastalıkları anımsatır. Dikkat edilmesi ve hemen önlem alınmasını gerektiren bu belirtilerin bazıları ise şöyle sıralanmaktadır:

> HIZLI KİLO KAYBI

> İŞTAHSIZLIK

> HALSİZLİK

> ATEŞ (GECE ATEŞLERİ)

> TERLEME (GECE TERLEMELERİ)

> YAYGIN LENF BEZİ BÜYÜMESİ

***************