|
Kaliteli bir yaşam ve sürdürülebilir bir ekonomi için, orman varlığı ve genel olarak da bitki örtüsünün önemli olduğu artık şüphe edilmeyecek bir şekilde anlaşılmıştır.
Küresel ısınmada, atmosfere verilen zararlı gazlar yanında, ormanların yok edilmesinin de, %20 oranında etkili olduğu kabul ediliyor.
Bilinen bu gerçek nedeniyle, bütün dünyada artık bitki örtüsünün korunmasına ve artırılmasına daha fazla önem verilmeğe başlanmıştır.
Kurak ve yağışsız dönemin çok uzun olması nedeniyle, orman yangınları bakımından talihsiz bir konumdayız.
Sorumsuzca ve gelişigüzel çevreye atılacak bir sigara izmariti veya ısınan cam parçacığı bile, kuru otların tutuşmasına ve yangın felaketine yol açabiliyor.
Buna bir de yasaların caydırıcı olmaması ve yasaların titizlikle uygulanmaması eklendiğinde, orman yangınlarının ülkemiz için gerçekten bir kabus olduğu anlaşılır.
Yakın geçmişte Yunanistan'da, ABD'de ve Güneyde büyük zararlara sebep olan yangın felaketlerinde de görüldüğü gibi, yeni başladığı zaman hemen söndürülmeyen orman yangınlarının, yayıldıktan sonra kontrol altına alınması kolay olmuyor.
İşte bu nedenle, orman yangınlarının önlenmesi için, bütün dünyada çok caydırıcı yasalar çıkarılmakta ve uygulanmaktadır.
Örneğin Türkiye'de orman yangınlarının önlenmesi için çıkarılan son yasa nedeniyle, herhangi bir sebeple orman yangınına sebep olanın canı yanar.
Ülkemizdeki yasaların da caydırıcı duruma getirilmesi gereğini hatırlatmak amacı ile, bu yasalardaki cezaları örnek olarak sıralamakta yarar görüyorum:
Ormanlık alana sönmemiş sigara izmariti atan veya ateş yakıp söndürmeyen kişilere: 1 yıldan az olmamak üzere hapis ve 781 ile 3 bin 910 YTL para cezası veya her iki ceza birden verilir.(6831 sayılı yasaya göre para cezaları her yıl otomatik olarak artıyor.)
Ormana 4 km. mesafede de anız veya bitki örtüsünü yakanlara: 1 yıldan aşağı olmamak üzere hapis, 3 bin 910 YTL ile 23 bin 459 YTL arasında para cezası verilir.
Ormanın TEDBİRSİZLİK ve DİKKATSİZLİK sonucu yanmasına sebep olanlara: 2-5 yıl hapis, 15 bin 641 YTL ile 39 bin 102 YTL para cezası verilir. Ayrıca, ormanın söndürülmesi ve yeniden ağaçlandırılmasının bedeli kadar da ceza alınır.
Ormanları kasten yakanlara: 10 ile 15 yıl hapis, 39 bin 103 YTL ile 78 bin 204 YTL para cezası verilir. Yangının 3 hektardan fazla olması durumunda, verilen hapis cezası bir kat artar. Can kaybı olması durumunda ise, müebbet hapislik verilir.
Terör amacı ile ormanın yakılması durumunda ise, 24- 30 yıl hapis cezası; Yanan orman alanının 1 hektardan fazla olması durumunda, ölüm cezası(müebbed) verilir.
Ülkemizdeki orman yangınları ile ilgili yasalara gelince, güncelliğini kaybetmeleri ve çok karmaşık olmaları bir yana, caydırıcı da değil.
Örneğin, ' 6/ 79 sayılı Arazi Yangınları İle Mücadele Yasası'na göre: 1 Mayıs- 31 Ekim arasında yasaklanmış yerlerde ateş yakan ve yangına sebep olan, 1 yıla kadar hapis veya 200 YTL'ye kadar para cezasına çarptırılabilir. Ayrıca, suçluya yangının sebep olduğu zarar kadar para cezası verilebilir.
Ülkemizde halen yürürlükte olan 'Fasıl 60 Orman Yasası'na göre, yangına sebep olanlara verilebilecek en ağır ceza: 1 yıla kadar hapis cezası veya 200 YTL'ye kadar para cezası veya her ikisi.
1975- 2007 yılları arasındaki dönemde yaklaşık 22.000 hektar ağaçlandırma yapılmasına karşılık, aynı dönem içinde 28.000 hektar orman alanımız yangınlarla yok olmuştur. Bu rakamlar felaketin ne kadar korkunç olduğunu gösterir.
Yeşil ciğerlerimizin korunması için, mevcut yasalar ivedilikle caydırıcı duruma getirilmeli, ormanın yanmasına sebep olmanın büyük suç olduğu gösterilmeli ve herkesin daha bilinçli ve dikkatli davranması sağlanmalı.
|