Mutfağımızın gözde sebzesi patlıcan

Musakkasından zeytinyağlısına kızartmasından turşusuna dolmasından salatasına kadar patlıcan yaz ve kış sofralarımızdan eksik olmayan bir sebze. Botanik dilindeki adı solanun melongena olan patlıcanın yazın kızartması, zeytinyağlısı ve salatası ile en çok yenen bir sebzedir. Patlıcan ile birçok yemek yapılabiliyor. Güney Asya kökenli olan patlıcan tropikal bir sebze. Hindistan'da 'brinjal' İtalya'da 'melanzana' olarak tanınan patlıcanın ince uzun ve kısa yuvarlak olmak üzere iki değişik türü bulunuyor. Renkleri de çok koyu mordan daha açık mor tonlara kadar değişebiliyor. Bütün bir yıl boyunca bulabileceğimiz patlıcanı satın alırken parlak ve yumuşakça olanları seçiniz. Buzdolabının sebze bölümünde 3 gün tazeliğini yitirmeden saklayabilirsiniz.

Patlıcan soymaya dikenli bir dokusu olan sap kısmından başlamalısınız. Elinize batmaması için sapını bir bıçakla kesin. Patlıcanın kararmasını önlemek için paslanmaz çelikten yapılmış bir bıçak kullanın. Tüm kabuklarını soyabileceğiniz gibi patlıcanları yol yol da soyabilirsiniz. Soyup hazırladığınız patlıcanları bir miktar tuzlu suyun içinde bekletirseniz hem acı tadı gitmiş olur hem de kararmaz. Kızartma yapacağınız patlıcanı 30 dakika tuzlu suda bekletirseniz fazla yağ çekmesini önlemiş olursunuz. Patlıcanları suya koymadan önce sadece soyun dilimlemeyin. Hafif bir sebze olduğu için patlıcanlar tuzlu suyun yüzüne çıkarlar. Bunu önlemek için üzerlerine bir tabak koyun. Patlıcan fırında pişirilebileceği gibi yağda da kızartılabilir. Püresi, dolması, zeytinyağlısı, salatası ve etli yemeği de yapılabilir. Patlıcanları kızartırken önce uzunlamasına veya halka halka doğrayın sonra una bulayıp kızgın yağda her iki yüzü de kızarana kadar pişirin. Bunu una bulamadan da yapabilirsiniz. Patlıcan kızartmasının üzerine sarımsaklı yoğurt ya da sarımsaklı domates ile hazırlayacağınız bir sos dökebilirsiniz. Ayrıca küçük küp şeklinde doğrayıp kızarttığınız patlıcan üzerine sarımsaklı bol yoğurt dökerek de lezzetli bir meze hazırlayabilirsiniz. Kemer patlıcan. bostan patlıcan ve mor patlıcan gibi türleri olan bu sebze Türk mutfağına özgü en güzel yemeklerin yapılmasını sağladığı için çok seviliyor ve tüketiliyor. Eskiden patlıcan dolmasının bir özelliği vardı. İçi doldurulmuş kemer veya bostan patlıcanları yemek için ele alındığı zaman zeytinyağları bilekten aşağı akmalı yani zeytinyağına kıyılmalıydı. Bugün olduğu gibi o zamanlarda da yağların içine hiçbir katkı maddesi girmezdi. Onun için hazırlanan yemekler çok lezzetli olurdu. Patlıcan yağı seven bir sebzedir. Yağının bolluğu ile lezzeti artar. Hele İmambayıldısı. Patlıcanlar bol zeytinyağında bir de sarımsağı bol olursa tadına doyum olmaz.

İMAMBAYILDI. Türk mutfağına özgü bir zeytinyağlı yemektir. İsmini nereden aldığını merak etmişsinizdir. Hikayeye göre İmam Efendi karısının özenle hazırladığı bol zeytinyağının içinde yüzen patlıcanları görünce eyvah hanım ne yaptın? Mahvolduk diyerek sofranın başında düşüp bayılmış. O günden beri bu yemeğin adı İmambayıldı olmuş.

Yine başka bir hikayeye göre de bir zamanlar yemek pişirmekte çok başarılı bir kız varmış. Özellikle patlıcan yemekleri çok lezzetli olurmuş. Genç kız günün birinde yaşadığı köyün imamı ile evlenmiş. İmam düğün hediyesi olarak 12 küp içinde zeytinyağı getirmiş. Gelin her gün patlıcanla birbirinden lezzetli yemekler yapmış ve hepsinde de zeytinyağı kullanmış. Düğünden 11 gün sonra zeytinyağının bittiğini öğrenen imam düşüp bayılıvermiş ve bu çok sevilen lezzetli zeytinyağlı yemeğin isim babası olmuş.

Bir de acı patlıcanı tatlı haline getirmek. İşte ülkemizde evlerde yapılan patlıcan macununun emek ve beceriyle yapılması bunun bir örneği değil midir?