İlk çıktığı günden beri popülerliğini koruyan ancak faydaları ve zararlarıyla hep tartışılan bir konu oldu enerji içecekleri. Kalp damarlarını olumsuz etkilediği yönünde yapılan açıklamalarla son günlerin de en çok konuşulan konularından biri olan enerji içecekleri aslında enerji sağlamaktan çok tüketiciyi uyararak kendini enerjik hissetmesine yol açan ürünlerdir.

   Özellikle alkolle birlikte alınması durumunda ölüme kadar götürebilecek ciddi olumsuzluklar doğurduğu uzmanlar tarafından ifade edilse de en çok da eğlence mekanlarında alkollü içkilere karıştırılarak tüketilen enerji içecekleri günümüz dünyasının popüler içeceklerinden biri olmaya devam ediyor.

Enerji içeceği ne demek?

   Enerji içecekleri, içeriğindeki yararlanılabilir karbonhidrat içeriği nedeniyle insan vücuduna enerji veren, vitamin ve mineraller yanında sağlık açısından fonksiyonel maddeleri de içerebilen içeceklerdir. Vücut direncinin güçlendirilmesi ve fiziksel performansın arttırılması amacıyla üretilmeye başlanan enerji içecekleri önceleri daha çok bedensel efor harcayanlar için üretilmeye başlansa da bugün gençlerden yetişkinlere dek geniş bir tüketici kitlesi tarafından rağbet görüyor.

Enerji içeceklerinin etken maddeleri

   Alkolsüz bir içecek olan enerji içecekleri; kafein yanı sıra taurin, inositol, glukoronolakton ve efedrin gibi uyarıcı maddeleri de içerirler.

   Taurin vücutta doğal olarak bulunan ve protein üretimine katkıda bulunan bir amino asittir. Vücudu, toksin gibi zararlı maddelerden arındırdığı belirtilen taurini, stresli zamanlarda ve yoğun fiziksel aktivitelerde, vücudun az miktarda kaybedebileceği söyleniyor. Bu nedenle de bazı kişiler vücutlarına taurin takviyesi yapmak için enerji içeceklerini tüketirler. Enerji içeceklerine katılan bir diğer madde glukuronolakton, glikoz parçalandığında oluşan karbonhidrattır ve vücutta doğal olarak bulunur. Üzerinde en çok tartışılan kafein ise, merkezi sinir sistemine etki ederek, kişinin daha uyanık ve aktif olmasını sağlayan bir uyarıcıdır. Enerji içecekleri, bir fincan kahvedeki kafeine eşdeğer miktarda ancak koladakinden daha çok kafein içerir.

Sporcu içeceği ile enerji içeceği farkı

  Sporcu içecekleri, enerji içeceğinden farklı olarak uyarıcılar içermez. Sakkaroz, fruktoz ve glukozla vücudu destekleyen sporcu içecekeleri spor sırasında vücudun terlemeyle kaybettiği mineral ve tuzları geri kazandırır ve tüketim sınırlaması yoktur.

Gerçekten kanatlandırır mı?

   İçecek sektörü içinde gittikçe büyüyen bir pazar yaratan enerji içecekelerinin günlük maksimum kullanımı 2-5 kutu olarak sınırlandırılıyor. Ancak bir çok insan, maksimum miktarda tüketimin maksimum enerji vereceği yanılgısına düşmekte. Oysa bu sınırlama, tüketilebilek maksimum miktarı ifade ediyor; bu miktarı önermiyor. Uzmanların, enerji içeceklerinin aşırı tüketiminin fiziksel ve psikolojik sağlık problemlerine neden olabileceği uyarısını gözardı etmemek gerekiyor.

Tartışmalar

   Enerji içecekleri, taurin ve yüksek kafein miktarları nedeniyle, insan sağlığına olumsuz etkisi açısından bir süredir tartışılmaya devam ediyor. Bunun yanı sıra; diğer uyarıcı maddelerin birbirleri ve kafein ile etkileşimleri ve tüm ürünün alkol ile birlikte alınması durumunda yaratabileceği risklere yönelik kaygıları içeren bilimsel raporlar da yok değil.

   İsmi enerji içeceği olmasına rağmen, enerji sağlamaktan çok tüketiciyi uyararak kendini enerjik hissetmesine yol açan bu ürünlerin bu yönüyle tüketiciyi yanılttığı da belirtiliyor birçok uzman tarafından. İnsan sağlığına etkisi halen tartışılan bu ürünler hakkında temkinli davranmak ve aşırıya kaçmamak en doğrusu. Kafeinsiz olan ve üzüm suyu gibi doğal madde içeren meyve suları daha çok doğal beslenmeyi tercih edenler için enerji içeceklerine iyi bir alternatif olarak önerilebilir.

Tüketmemesi gerekenler

   Enerji içecekelerinin, yüksek tansiyonu olanlar, diabetikler, metabolik rahatsızlığı olanlar, böbrek yetmezliği olanlar, kafeine hassas olanlar, 18 yaş altı kişiler, hamile ve emziren bayanlar tarafından tüketimleri tavsiye edilmiyor.

   Uzmanlar, enerji içeceklerinde bulunan yüksek kafein ile taurine adlı maddenin kan basıncını ve kalp fonksiyonlarını da ciddi oranda etkilediği, bu nedenle de yüksek tansiyonlu kişiler ile kalp rahatsızlıkları bulunanların bu içeceklerden kesinlikle kaçınması gerektiği uyarısında bulunuyorlar.

***********

Bir yudum şarapta neler saklı?

Sosyal ortamların tamamlayıcısı olarak kabul edilen alkollü içkiler içinde şarabın yeri çok çok özel. Neden mi? Çünkü şarabın içeriğinde protein, vitamin ve mineral yanında iki bini aşkın değerli aroma maddesi, 12 çeşit alkol, 6 çeşit şeker, 14 organik asit, 17 çeşit renk maddesi, 6 enzim ve esterler var.  Üzüm şırasının geçirdiği alkol fermentasyonu sonucu oluşan şarap, sadece alkol içeren bir içki değil bir besinler kompozisyonudur da aynı zamanda.

**************

SAĞLIKLI YAŞAM NOTLARI . . . SAĞLIKLI YAŞAM NOTLARI . . . SAĞLIKLI YAŞAM NOTLARI . . . SAĞLIKLI YAŞAM 

Ada lezzetlerinden bir sebze: BÖRÜLCE

Ülkemize özgü bir tarım ürünü olan börülce gabakla birlikte yaz aylarının olmazsa olmaz öğle yemeklerinin başında geliyor.

   Sıcak iklim sebzesi börülcenin rengi açık yeşilden başlayarak koyu yeşile kadar değişebilir. Satın aldıktan sonra taze börülceleri buzdolabında birkaç gün saklayabilirsiniz.

   Anavatanının Afrika olduğu düşünülen börülcenin salatası olduğu kadar yemeğinin de sevilerek tüketildiği adamızda börülcenin insan beslenmesi bakımından önemi tam olarak bilinmemektedir.

   Taze börülcede % 80-85 su, % 15-20 kuru madde bulunurken yağ miktarı çok düşüktür ve kuru maddenin % 20-30’unu proteinler meydana getirir. 100 gram börülcede 336 kalorilik enerji, 10.6 gram lif, 23.52 gram protein bulunuyor. Baklagiller familyasının önemli bir üyesi olan börülce, kalsiyum, demir, magnezyum, fosfor, çinko, potasyum, manganez gibi mineraller yanında thiamin ve niacin amino asitleri bakımından da oldukça zengin bir içeriğe sahiptir.

   Diğer baklagiller gibi, börülcenin de kandaki yüksek kolesterol düzeyini düşürdüğü, içerdiği yüksek lif oranıyla kandaki insülin ve şekeri düzene soktuğu, bu nedenle de şeker hastaları için iyi bir besin kaynağı oluşturduğu bildirilmektedir.

   Demir minerali bakımından zengin olmasıyla kansızlığa karşı iyi gelen börülce ayrıca  sağlıklı beslenme alışkanlığının bir parçası olarak rahatlıkla tüketilebilecek değerli bir besin kaynağıdır da.