1950'li yıllar gelmeden Leymosun Türk Spor Kulübü, Köprülü Camisi'nden ya da Ayandon Mahallesi'nden gelen yolun İsmet Paşa Sokağı'na yöneldiği sol köşede yoldan biraz yüksekçe bir alana kurulu eski bir binadaydı. Yanılmıyorsam kerpiç bir binaydı bu ve karşısındaki köşebaşında geniş odalı bir de kahvehane bulunmaktaydı.

Leymosun Türk Spor Kulübü, ben doğmadan önce kurulmuş kulüplerden biriydi. Mahallemizdeydi. Bundan dolayı ortaokulda bulunduğum üç yılda sıkça gittiğim bir kulüptü. Hiçbir kahveye gitmiyor, bu kulübe gidiyordum ve ne ailem, ne büyüklerim ne de öğretmenler gitmemi engelliyorlardı. Kimsenin kulübe gidişimi engellemediği gibi kulüptekiler de bana aksi bir söz söylemiyordu.

İçinizden kimisi:

- "Futbol mu oynuyordun?" diye soracak, ardından "Herhalde bunun için engellenmiyordun." diyecektir.

Oldum olası ilkokul, ortaokul yıllarında ayaktopuna merak salmadım. Dibelik öğretmenlerimiz bizi ayaktopundan uzak tutmaktaydı. Onlara göre topun ardından koşmak, top oynamak insanı derslerden uzak tutan uğraştı. Resim yapmak, yazmak da öyleydi. Ortaokul üçte ilk şiirim İstiklâl gazetesinde yayımlanınca duyduğum heyecanı, sevinci ve bütün bir pazar gününü nasıl geçirdiğimi anlatmam olanaksız. Nedir ertesi gün sınıftayken ilk derse giren öğretmenimin birisi:

- "Ay oğlum!" dediydi, "Bu işten vazgeç! Sanatçılar aç ölür."

Adını saygımdan ötürü yazmıyorsam da dediğinin genelde gerçek olduğunu yıllar sonra anlayacaktım ama iş işten geçmiş ola. Çocukluğumdan beri çevremdekilerin dediklerinden çok kafamın inandığını yapma huyum olduğundan olacak ki o öğretmenin inadına ta 1949'dan beri yazmağa devam ettim.

Okumama LTSK'nin de yararı oldu sanıyorum. O yıllardaki kulüplerde olduğunca buranın da bir okuma odası vardı. Bu oda gazetelerin okunduğu, camlı bir dolapta kitapların bulunduğu küçük, kibrit kutusu deyimine uygun bir odaydı. Büyük bir masa ve çevresinde Kıbrıslının o yıllarda pılastik türden sandalyelerin henüz olmadığı ve yaygın olarak kullandığı hasır sandalyeler bulunmaktaydı. Kulüpte Türkiye gazetelerinden Hürriyet (sonradan bu gazeteye Demokrat Parti'nin yayın organı olan Zafer gazetesi de eklenecektir) gazetesi günü gününe, tarihine göre yan yana, postadan çıktığınca katlı durmakta ve okurlar açıp okuduğu gazeteyi yine eskisince katlayıp yerine koymakta, sonrakini almaktaydı.

Sedat Simavi, Kıbrıs sorununu Türkiye'de gazetesiyle tanıtan değerli bir gazeteci olduğu gibi yanılmıyorsam belli başlı yerleşim yerlerindeki kulüplere Hürriyet gazetesini ücretsiz göndermekte, kültürümüze yardım edenlerdendi.

O günleri yaşayanlardansanız:

- "Doğrudur." diyeceksiniz, "Hatta gazeteler vapurla geliyordu. Ayda bir gelen gazeteleri nasıl da günü gününe gelmiş gazetelermişcesine okumaktaydık."

O yıllardan sonraki yıllarda birçok gazetenin okuru oldumsa da, doğruya dosdoğru, Hürriyet gazetesinin bunlar arasında ayrı bir yeri oldu ve olmağa da devam etmektedir.

Okuma odasında gazete okuma alışkanlığını edinen öğrencilerin bundan dolayı LTSK'ye gidişleri ya girişleri yasaklamıyordu. Bu tutum LTSK; Doğan Türk Birliği'ne dönüşünce de süregidecektir. Orda da ayrı bir okuma odası olacaktı.

LTSK'nin okuma odasında sigara içilmediğini söylemeliyim. Sigara içme yasağı olmadığı halde okuma odaları kütüphane sayıldığından kimse orada sigara içmemekteydi. Hafızam beni yanıltmıyorsa bu okuma odalarında yalnız sigara değil kahve, çay vb. İçecekler de içilmiyor; basadembo vb. Eğlencelikler de yenilmiyordu.

Bu okuma odasında ve sonrakilerde de hiçbir zaman eksik olmayan bir sima vardı: Ali dayı dediğim Ali Riza Bahçecioğlu'ydu bu. Ali Riza Bahçecioğlu'nun oğlu Togay sınıf arkadaşlarımdan biriydi. Ayandon Mahallesi'nde denize sıfır bir bahçeleri vardı. Bu bahçe atadan kalmaydı. Denizin hırçın dalgaları bahçenin denize yakın bölümünden büyük bir arazi parçasını günlük deyimle yediği söylenmekte ve büyüklerimiz işaret parmaklarıyla denizin aldığı kısımı göstermekteydiler. Ali Riza Bahçecioğlu başından hiç eksik etmediği fötr şapkasıyla (Sonralarda böyle bir şapkayla tanıyacağım Hasan Nidai de fötr şapka giymekteydi.) Leymosun'un ilginç insanlarından birisiydi ve çok okuyordu. Bir zamanlar öğretmenlik de yaptığı söylenilmekteydi. Onun sonralarda şiir yazdığını da bilmenizi istiyorum. Birçok şiiri direniş yıllarımızda Leymosun'daki Sancak Radyosu'nda okundu.

Türkiye'den konuk gelen öğretmenler ya da subayların (sivil giyimliydiler) kulüp avlusunda çekecekleri fotoğrafın karesine Tankut'la (Tankut M. Tevfik) girişimizi anımsadığım gibi okullarda ulusal günlerin kutlanamadığı o günlerden bir gün Cemal Oğuz Öcal'ın bir şiirini, avluda değil kulüp binasının içerisinde okuduğumu nasıl unutabilirim. Bu topluluk önünde mikrofon karşısına ilk çıkışımdı.

- "Böyle öykü olmaz ki!" deseniz de yazmış oldum bir kere. Öykü yazmanın ya da bir metinin öykü sayılmasının kuralları kimilerince söylenilse, yazılsa bile bu kuraların tümü de çöp sepetine atılmalıdır bence. Bir kulübün geçmişinden ve aynı kulübün okuma odasından esinlenerek yazdıklarımı öykü saymayanlar varsa kalemi ellerine alıp öykü yazsınlar. Bunu siz de yapabilirsiniz. Ben de bu kez yazılanı beğeniyle okuyuveririm. Ama lütfen yazılacak öykü neşeli olsun; çünkü bugünlerde üzülmekten fazla neşelenmeğe gereksinmemiz vardır.

Baf Limanı önünde Kara Cehennem Cengi ve Murat Reis'in Rodos'taki türbesi

Denizciliğe Cezayir'de korsanlıkla başlayan, Turgut Reis'in yanında yetişen Murat Reis, Kanuni Sultan Süleyman zamanında Osmanlı donanmasına girdi. Piri Reis, Murat Ali Reis komutasında birçok savaşa katıldı. Barbaros Hayrettin Paşa'nın Haçlı Donanması Amirali Andrea Doria'yla 1538'de yaptığı Pıreveze deniz savaşına Turgut Reis kumandasında reis olarak katıldı.

Kıbrıs tarihi yazarlarınca hiç mi hiç sözü edilmeyen deniz savaşlarından Baf Limanı önünde Kara Cehennem Cengi denen bir deniz savaşı son katıldığı savaş oldu. Murat Reis bu savaşta 90 Malta kalyonuna karşı bir gün çarpıştı, yaralandı. 10 Malta gemisinden 6'sı esir alındıysa da Murat Reis şehit oldu ve Rodos adasına gömüldü.

2 Eylül 2007 yılgünkü Hürriyet gazetesinin 16'ncı sayfasında "Murat Reis kimdir?" başlığıyla bu bilgi verilirken aynı yerde "Yıllardır Reis'in türbesini bekliyorlar" diye ikinci bir yazı vardır. Bu yazıda Barbaros Hayrettin Paşa'nın amirallerinden olan Murat Reis'in Rodos adasındaki türbesini 49 yıldır Şaban ve Süheyla Karkınlıoğlu adlı bir ailenin bekçiliğini yaptıkları, çiftin bir fotoğrafıyla birlikte verilmektedir. Türbenin bekçiliğini eşi Süheyla'yle birlikte yapan 76 yaşındaki Şaban Karkınlıoğlu: "Biz elimizden geldiğince mekanların bakımını da yapıyoruz. Türbe ve camiyi ziyaret edenlerin desteğiyle yaşamımızı sürdürüyoruz." dediği haberde Türkiye'nin Rodos Başkonsolosu Ahmet Arda'nın "Murat Reis türbesi ve külliyesinde yer alan eserlerin restore edilmesi gerektiğini Yunanlı makamlara ilettiklerini ve bu eserlerin restorasyonu için 900 bin Euro ayrıldığını öğrendikleri" de yazılmaktadır.

Yılan kafasından muska

1801'de Kıbrıs'ta bulunan Dr. Hume adlı birisi Memoirs (Anılar) adlı kitabında Mağusa'da yaşayan bir papazdan söz etmektedir. Bu papaz sağıryılan (kufi)'ın zehirinin ölümcül etkilerini önlemek için sanatkar Yahudiler tarafından bu yılanın kafatasından yontarak yaptıkları muskaları inananlara vermekte, böylece onları zehirli hayvanların ısırmasından koruduğunu demektedir.

Nedir aynı gezgin, Kıbrıslı Rum orakçıların usa yakın bir başka uygulamalarından söz etmekten de geri kalmamaktadır. Bu da onların yan taraflarına iliştirdikleri çanın çıkardığı sesle sağıryılandan korunduklarıdır.