Sevgili okurlar, bu haftaki köşemizde, demansa yani bunamaya en yaygın neden olan Alzheimer hastalığından bahsedeceğiz. Alzheimer hastalığını, bütün demans vakalarının yaklaşık olarak yarısından sorumlu olduğu düşünülmektedir.

Demans (bunama) zamanla kişinin hatırlama, düşünme ve akıl yürütme becerisinin zayıflamasının yanı sıra, hastada kişilik değişikliğine ve günlük hayatta zorluk çekmesine neden olur. Demans çoğunlukla yaşlılarda ortaya çıkar. Şöyle ki yapılan araştırmalara göre, demanstan etkilenen kişilerin %95'i 65 yaşının üzerindedir. Ancak ender de olsa, 60 yaşının altında olan bazı kişilerde de demans belirtileri gözlemlenebilmektedir.

Alzheimer hastalığı ilk olarak 1907 yılında Alman nörolog Alois Alzheimer tarafından tarif edildi. Hastalığın en önemli ve onu diğer hastalıklardan ayıran belirtisi, beyinde neden olduğu değişimlerdir. Ancak mikroskop altında gözlemlenebilen bu değişimler, beyin hücrelerinin büyük bir kısmının görevlerini yitirmesine neden olur. Özellikle, beyinin dış bölümünde bulunan sinir hücrelerini etkilemesi, beyinin 'düşünen' bölümlerinin arızalanmasıyla sonuçlanır. Hastalık, genellikle unutkanlık ve cümle için doğru kelimeleri bulamamak gibi konuşmada yaşanan zorluklarla başlar.

Peki hastalıkta genler de rol oynayabilir mi?

Vücudumuzun yapı taşları olan milyonlarca hücrelerin her biri, vücudumuzun gelişimi ve işlevi için gerekli bilgiyi genlerde muhafaza etmektedir. Bu genetik bilgi, hücrenin görevleri için gerekli olan talimatları içerir. Genetik bilgide meydana gelen bazı değişiklikler ya da hatalar, hücrenin görevini yitirmesine ve bazen de genetik hastalıklara neden olabilir.

Bazı ailelerde, Alzheimer hastalığının kalıtsal bir şekilde, erken yaşlarda ortaya çıktığı gözlemlenmiştir. Erken Dönem Ailevi Alzheimer Hastalığı olarak bilinen hastalığın bu türünün ortaya çıkışında, bir ya da birden fazla hatalı genin rol oynadığı düşünülmektedir.

Bu ailelerde, hatalı gen anne veya babasından kendisine geçmiş olan kişiler, 65 yaşından önce (genellikle 35 ve 55 yaşı arasında) hastalığın belirtilerini göstermeye başlarlar. Ancak tekrar hatırlatmak önemlidir ki Alzheimer hastalığının bu türü çok nadirdir. Bu tür ailelerde, Alzheimer hastalığından etkilenen bir kişinin çocuğuna, hatalı genlerden birinin geçme riski %50dir.

Aile hikâyesinde erken dönem Alzheimer hastalığı olduğu kesinleşmiş ailelerde eğer hatalı gen bulunmuşsa, diğer riskte olan aile bireyleri için genetik test mümkün olabilir. Böylelikle bu kişiler hatalı genin kendilerine geçip geçmediğini, isterlerse, öğrenebilirler. Ancak bu tür ailelerde hatalı genin belirlenmesi çok kolay olmayabilir. Bulundukları duruma alışabilmek ve seçeneklerini öğrenebilmek için bu ailelerin psikolojik ve genetik danışmanlık alması önemlidir.

Sevgili okurlar, gelecek hafta yine köşemizde buluşmak üzere, sevgi ve sağlık dolu günler sizlerin olsun.