Bu hafta Kuzey Kıbrıs'ın gündeminde-herkes için önem sırası değişmekle birlikte-bu üç konu geniş yer aldı...

Tüm yıl boyunca özlenen bayram haftası pek çok aile için o kadar da "şeker" geçmiyor bu yıl!

Tekrar hortlayan deli dana benzeri hastalıklar ve horoz gibi öksüren çocuklar hayvancılıkla uğraşanların ve de ailelerin ağzının tadını epey bozdu bu bayram...

İşte gündemdeki konular ile ilgili merak edilen bazı soruların cevapları (ağzınızın tadını kaçırmadan)

Titreyen Koyun (Scrapie) Hastalığı Kıbrıs'ta

Güney komşumuzda küçük baş hayvan üreticileri çok ciddi bir sorunla karşı karşıya. Scrapie adı verilen hastalığın bazı küçükbaş hayvanlarda görülmesi nedeniyle Avrupa Birliği'nin ilgili kuruluşu Güney Kıbrıs'ta bulunan yaklaşık 116 bin küçük baş hayvanın itlafına karar verdi. Bu kararın uygulanması, Güney Kıbrıs'taki küçük baş hayvanların yaklaşık üçte birinin kaybı anlamına gelecek.

Hastalığın yayılmasından duyulan korkunun yanı sıra ekonomik açıdan yaşanacak ciddi sorunlar şu anda Güney komşumuzun gündemine damgasını vurmuş durumda. Rum medyası konuya geniş yer ayırıyor, halkı ve üreticileri bilgilendirmeye çalışıyor.

Peki Scrapie ya da diğer adı ile titrek koyun (epidemik tremor) hastalığı hakkında bizim yeterince bilgimiz var mı?

Titrek koyun (Epidemik Tremor/Scrapie) nasıl bir hastalıktır?

Hastalık koyun ve keçi gibi küçük baş hayvanlarda titreme, huzursuzluk, kaşıntı, tüy dökme, hırçınlık, zayıflama, güçsüzlük ve huy değişiklikleri ile kendisini gösterir. Bulaşma şekli tam olarak anlaşılamamıştır. Hastalığa neden olan mikrop, deli dana hastalığına neden olan prion tipinden bir virüstür.

Hastalığın deli danadan farkı insanlarda görülmemesidir. Bu mikroplar hayvanın beyin dokusuna yerleşirler ve uzun aylar-yıllar sonra hastalık belirtilerini oluşturmaya başlarlar.

Titrek koyun, deli dana gibi insanlara bulaşır mı?

Scrapie hastalığına neden olan virüs genellikle koyun ve keçilerin sinir sistemine yerleşir. Hastalığın hayvanlar arasında geçişi bilinmektedir. Bulaşma yolları ise henüz tam olarak anlaşılamamıştır.

Günümüze kadar koyun veya keçiden insana bulaşan scrapie vakası bildirilmemiştir. Oysa ki Deli Dana hastalığına neden olan, aynı (prion) virüs ailesindeki mikrop, hastalığa yakalanmış hayvan etini yiyen insanlara bulaşabilir. Deli dana hastalığına yakalanan insanlar virüsle temastan on yıllar sonra sinir sistemi ile ilgili rahatsızlıklar yaşamaya başlarlar.

Koyun etinde saptanan Scrapie!

Fransa'nın Jaques Grassi Tıbbi Araştırma Departmanı, Farmakoloji ve İmmünoloji Servisi'nden Dr Jaques Grassi, kendi enstitüsünün yaptığı çalışmalar sonucunda, sanılanın aksine, hasta koyunlarda beyin dışında da scrapie virüsü bulunabileceğini bildiriyor. Kaslarda saptanan çok az miktardaki virüs, halen bir hipotez olsa bile titrek koyun hastalığının insana bulaşmasının imkansız olmadığını gösteriyor. Enfekte etlerin yenmesi sonucunda belki de on yıllar sonra böyle bir insan hastalığı görülmeye başlayabilir!

Nasıl korunmak lazım?

Hastalığın şu ana kadar saptanmış bir tedavi yöntemi yoktur. Yayılımı önlemek için küçük baş hayvanların itlafı gereklidir. Önemli olan hastalık yayılmadan önce belirtileri dikkatlice izleyip ilgili sağlık kuruluşlarına bildirmektir.

Hayvan bakım ve kesim yerlerinin hijyenik koşullarının düzenlenmesi ve -zaten yasak olan- ölü hayvanların kemik ve etlerinden hazırlanan yemlerin kullanımının engellenmesi gerekli önlemler arasındadır.

Horoz öksürüğü sabaha karşı uyandırıyor!

Şu sıralar pek çok aile aynı ses ile sabaha karşı uyanıyor. Horoz öksürüğü olarak adlandırdığımız hastalık bu dönemde salgın halinde adamız çocuklarını etkilemeye başladı. Halk arasında bu şekilde adlandırılan hastalığın tıp dilindeki ismi Larenjit veya Krup. Larenjit ise ses tellerinin olduğu bölgenin iltihabı anlamına geliyor.

Basit bir üst solunum yolu enfeksiyonu, hafif öksürük ve burun akıntısı ile başlayan hastalık genellikle sabaha karşı kaba sesli horoz öksürüğü, ses kısıklığı, kusma ve nefes darlığı ile kendisini gösteriyor.

Hastalık etkeni genellikle virüsler. Hastalığın bu dönemde görülmesinin esas nedeni ise gündüz ile gece arasında görülen aşırı sıcaklık, nem ve hava basıncı farkı.

Böyle bir durumla karşılaştığınız zaman yapmanız gereken ilk şey paniğe kapılmadan çocuğunuzu serin açık havaya çıkartmak olmalıdır. Serin ve nemli hava bu ani nefes darlığını bir miktar azaltabilir. Daha sonra ise ilaçlı buhar veya ödem çözücü tedavi almak amacıyla ilgili sağlık kuruluşuna başvurmak gerekir. Etken genellikle virüsler olduğundan antibiyotik kullanımı pek çok olguda gereksizdir.

Bilinmesi gereken bir diğer konu da evde içilen sigara ve diğer ev içi alerjenlerin hastalığın seyrini olumsuz yönde etkileyeceğidir.

Bayramınız kutlu olsun

Pek çoğumuzun iple çektiği günler geldi çattı. Kimimiz dinlenmek, kimimiz ibadetlerini yerine getirmenin manevi huzurunu yaşamak, kimimiz ise yapmayı planlayıp da yapamadığı işleri düzenlemek amacıyla bu bayramı dört gözle bekliyordu.

Geçirilen Ramazan ayı ve tutulan oruçların ardından gün boyunca aşırı miktarda ve düzensiz şekilde yenecek yiyecekler pek çoğumuzun bayram sevincini kursağında bırakabilir. Şekerin ve yiyeceklerin bayramınızı zehir etmesine izin vermeyin.

İyi Bayramlar, Mutlu ve Sağlıklı Günler...