Her çocuğun hayalini kurduğu bir oyuncak vardır!.. Kimisi gece elbiseleri içinde pırıl pırıl parlayan bir bebek, kimisi ise dev gibi kıpkırmızı bir kamyonet ister anne-babasından... Alacağımız küçük bir oyuncak onları dünyanın en mutlu kişileri yapacaktır...

Peki ya bizleri?

Son dönemde oyuncaklarla ilgili olarak çıkan pek çok haberden sonra hiçbir ailenin çocuğuna tamamen gönül ferahlığıyla oyuncak alabildiğini sanmıyorum artık!..

Söz konusu haberlerde, özellikle Çin'den ithal edilen oyuncakların, içerdikleri "kurşun" maddesi nedeniyle, çocukluk çağında başta kanser olmak üzere pek çok sağlık sorununa yol açtığı bildirilmekteydi.

Kurşun bebekler!

Bilindiği gibi dünya üzerinde ucuz işçilik ve düşük maliyetler nedeniyle Çin mallarına talep giderek artmakta... Dünya ekonomisinin temellerini sarsan bu dev pazar hemen her alanda evlerimize bir veya birkaç ürününü sokmayı başarmış durumda! Allı pullu Barbie bebekler, dev gibi plastik arabalar, toplar, oyuncak tabanca-tüfekler ise bu Çin malı ürünlerden sadece bir kaçı!

Bu oyuncakların ortak özellikleri ise üzerlerindeki boya maddesinin içinde "kurşun" ihtiva etmeleri.

Dünyanın en büyük oyuncak şirketlerinden Mattel, geçtiğimiz ay içinde Kurşun ihtiva ettikleri gerekçesiyle, Çin'den ithal edilen 18 milyon adet oyuncağı bu ülkeye iade etti. Bu olay hem dünya gündemini hem de global ekonomiyi ciddi şekilde etkiledi. Dikkatleri bir kez daha "kurşunlu" Çin oyuncaklarına çekti!

Kurşun 40 bin yıldır tencerelerimizde, boyalarımızda...

Kurşun, düşük miktarlarda toprak, su ve yiyeceklerde bulunuyor. İlk olarak Anadolu'da işlenmeye başlanan bu maden İ.Ö 6000-8000 yıllarında mücevher ve ev aletleri yapımında kullanılmaya başlanmış. Akdeniz yöresinde yapılan arkeolojik çalışmalarda ise günümüzden 40 bin yıl öncesine dayanan dönemde kurşun içeren boya maddelerinin duvar resimlerinde kullanıldığı saptanmış.

Günümüzde de pek çok hediyelik eşya, t-shirt, seramik, tencere, cam, elektrik ve boya işlerinde kurşun kullanılmakta. Yakın döneme kadar akaryakıtların içine motor parçalarının sürtünmesini azaltmak amacıyla katkı maddesi olarak konulan kurşun ise artık pek çok ülkede, çevre kirliliği ve halk sağlığına olumsuz etkileri nedeniyle kullanımdan kalkmış durumda. Ev tipi duvar boyalarının ve de resim boyalarının içine, parlaklığı artırmak amacıyla katılan kurşun miktarları maalesef hala daha azımsanamayacak boyutlarda...

"Kurşunu yemek": Kurşun zehirlenmesi !

Kurşuna bağlı sağlık sorunu ilk olarak Roma döneminde (İ.Ö 2000) yılında şarapların tadını artırmak ve makyaj yapmak amacıyla kullanılan bu maddeye bağlı "kansızlık ve karın ağrıları" olarak tarif edilmiş. Gelmiş geçmiş en ünlü müzik adamlarından Beethoven'in de kurşun zehirlenmesi nedeniyle sağlık sorunları yaşadığı tahmin ediliyor. Bugün ise belki de binlerce yıldır olmadığı kadar gündemde yine "kurşun zehirlenmesi".

Günümüz verilerine göre ABD'nde 1-5 yaş arası 300bin çocuğun vücutlarında yüksek düzeylerde kurşun birikimi mevcut. Kurşun üretimi ve kullanımının çok yüksek düzeylerde olduğu Çin ise daha büyük bir risk altında. İstatistiklere göre her yüz Çinli çocuktan beşi ciddi kurşun zehirlenmesi riski ile karşı karşıya!

Çevremizde soluyarak, yenilerek veya cilt yoluyla alınan kurşun belli bir süre sonra vücutta zehirlenme bulgularına neden oluyor. Kurşun'un büyük bir bölümü kırmızı kan hücrelerine (eritrositler), daha az bir kısmı ise, kemik, diş, beyin ve diğer yumuşak dokulara yerleşiyor. Zehirlenmenin derecesi kişinin bulunduğu ortam şartlarına ve temas süresine göre de değişiklik gösteriyor.

Uzun süre kurşun maddesi ile temas eden kişilerde görülen bazı zehirlenme bulguları:

> Halsizlik, huzursuzluk, iştahsızlık

> Aşırı hareketlilik, öğrenme güçlüğü, dikkat eksikliği

> Uykusuzluk

> Kansızlık

> Sancılı karın ağrıları

> Baş ağrısı,

> Dengesizlik, sakarlık

> Havale nöbetleri, koma

> İştahsızlık

> Büyüme geriliği

> Kilo kaybı

> İshal veya kabızlık

> Dişlerde leke ve çizgilenme

> Kısırlık

Ne yapmalı?

Aileler ne kadar dikkat ederse etsin küçük çocuklar buldukları her şeyi önce ağızlarına götürürler. Kurşun veya benzeri zehirli maddeler bu oyuncaklarla çocukların vücuduna girer. Bu durumu önlemenin en iyi yolu çocuğunuza alacağınız oyuncaklarda kalite belgelerini iyi incelemek ve de "kurşun içermez" ibaresini aramaktır. Genellikle Avrupa menşeli oyuncaklarda sağlık için zararlı maddeler bulunmamaktadır. Bu tür oyuncakların tercih edilmesi uygun bir yaklaşım olabilir. Ayrıca açıkta satılan ucuz, baskılı t-shirtler, boyalı battaniyeler ve kalaylanmış tencereler de zengin kurşun kaynaklarıdır.

Ülkemizde kurşunsuz benzin kullanımının yaygınlaşmasıyla zaten düşük olan hava kirliliği oranı sağlığı tehdit eden düzeylerden uzaklaşmıştır. Yine de kapalı ortamlarda egsoz dumanı ile temastan kaçınmak, çocukları bu ortamlardan uzaklaştırmak gereklidir. Kurşun zehirlenmesinden kuşkulanılması halinde en yakın zamanda ilgili hekimlere başvurmak gereklidir.

Kurşunsuz, mutlu ve sağlıklı günler...