11 Eylül saldırılarından sonra gözü dönen ABD, 2002 yılında Afganistan’a saldırmış, Taliban yönetimini devirmişti. Aradan geçen 6 yılda, El Kaide ve Taliban’ı yok etme adına 25 milyar dolar harcayan ABD, Afganistan’da köşeye sıkışmış durumda... Tabiri caizse, batağa saplanan ABD, NATO’nun da desteğini kaybediyor. 4 Nisan 2009’da 60’ıncı kuruluş yıldönümünü kutalayacak olan NATO, Afganistan’daki başarısızlık yüzünden tartışmalara sahne oluyor. Hatta NATO’nun varlık nedeni ve gerekliliği bile sorgulanamaya başlandı...
Gün geçmiyor ki Afganistan’da Amerikan ya da koalisyon güçlerine ait askerler öldürülmesin, bombalar patlamasın... 2002-2004 arasında Afganistan'da her hafta ortalama bir Amerikan askeri hayatını kaybederken, son dört yılda bu sayı iki katına çıktı. Öldürülen sivilleri de unutmayalım, geçen yıl 8 bin kişi hayatını kaybetti. Peki Afganistan’daki bu istikrarsızlığın sebebi ne? Uzmanlara göre, bunun en önemli sebebi çözümü askeri yollarla arayan koalisyon güçlerinin Afgan halkına hiçbirşey verememesi. Ülke ekomonisi ve alt yapısı çok kötü durumda... Halkın, sağlık, eğitim ve güvenlik gibi temel ihtiyaçları karşılanmıyor bu da Afganların Amerikan destekli Karzai hükümetine olan güvenini azaltıyor. Zaten aradan 7 yıl geçmesine rağmen ülkenin sadece yüzde 30’u güçlükle kontrol altında tutulabiliyor. Ülkenin yüzde 10’ü halen Taliban’ın elinde... Geri kalan yüzde 60 ise Taliban yanlısı aşiretler tarafından kontrol ediliyor... Halk bir anlamda Taliban’dan yana diyebiliriz.
Ayrıca, Afganistan hala Dünya’nın en fazla afyon üretilen yeri. NATO güçlerinin varlığına rağmen Afganistan tek başına dünya uyuşturucu üretiminin yüzde 95`ini gerçekleştiriyor. Yani bir anlamda Afganistan hem ABD’yi hem de Dünya’yı ‘uyuşturmaya’ devam ediyor. Ülke ekonomisinin yüzde 60'ı da afyon ticaretine dayanıyor. Eroin'in hammaddesi olan afyon üretiminin önüne geçmek için yürütülen uluslararası kampanyalar çiftçileri haşhaş ekiminden vazgeçirmeye yeterli olmadı. Hatta Taliban'ın devrilmesinden bu yana, üretim artışta. Uluslararası kurumlar ve hükümetler uyuşturucu ticaretinin Taleban'ın isyan hareketine mali kaynak sağlamakta önemli bir unsur haline geldiğini söylüyorlar. İddialara göre, Afganistan’daki uyuşturucu tariği ABD tarafından kontrol ediliyor.
Başkanlığı döneminde sağa sola saldırmayı ve tehdit etmeyi alışkanlık haline getiren ABD Başkanı Bush’un, hatalı politikalarının Afganistan’daki bu istikrarsızlıklara sebep olduğunu söylemek için uzman olmaya gerek yok. Irak’a olduğu gibi Afganistan’a da ‘demokrasi’ vaad etmişti Bay Başkan, sonuç ortada. Her yer kan gölü...Yeni başkan Omaba, Irak ve Afganistan’daki politikalarnı yeniden gözden geçireceğine söz verdi ama ben pek umutlu değilim. Bu umutsuzluğum bir umut aslında, ABD ve müttefikleri Afganistan ve Irak’taki direnişi kıramayıp geri çekilmek zorunda kalacaklar. Bu da yeni dönemde her aklına gelenin aklına geldiği saat, aklına gelen yeri işgal edemeyeceğini garanti altına alır diye umuyorum... |