Sünühât

09 Nisan 1908

Perşembe; Sayı: 70

İç Haberler

   Kâvânin (Yasama) Meclisi görüşmelerinin sonunda Valilik Müsteşarı Mister Klavson 6 ay izinli olarak Avrupa'ya gideceklerdir. Yerlerine vekâleten Defterdâr Mister Kor Cenâbları ve onun yerine de Defter-i Hâkâni (Tapu Dairesi) Reisi Mister Corç İsmit'in görevlendirildikleri haber alınmıştır.

Atanma

   Lefkoşa Komiser (Kaymakam) tercümanı Kâzım Bey, İskele Gümrüğü Sandık Eminliği'ne; ve tercümanlığa da Defter-i Hâkâni (Tapu Dairesi) kâtiplerinden Ziya Efendi atanmışlardır.

   Bu genç me'murları işbu terfilerinden dolayı tebrik ederiz.

   - Evvelce yazmış olduğumuz gibi Kâvânin (Yasama) Meclisi seçimleriyle ilgili dâvâ masraflarına i'tiraz edilmesi üzerine dava temyiz edilmiş; ve bu kez adı edilen mahkemenin reisi Mister Tayzer Cenâbları tarafından işbu dâvâya masraf olarak 400 lira kesildiği öğrenilmiştir.

   - Kıbrıs Başpiskoposluk konusunun çözümlenmesi için geçenlerde gelmiş olduğunu yazdığımız İskenderiye patriği Rütbetlu Fodiyo Efendi, geçen gün posta vapuruyla Mağusa'dan İskenderiye'ye hareket etmiştir.

   - Kıbrıs Posta İdaresinin  1907 ve 1908 seneleri içinde 1705 lira bir meblâğın açık bulunduğu ve bundan dolayı bir posta me'murunun 5 sene küreğe mahkum edildiğini ve bir diğerinin de işinden el çektirildiğini Londra'da çıkan İngiliz gazetelerinde okuduk.

   Sünuhât: Posta Hânenin bu kadar açığı olacağını hiç beklemezdik. Fakat olayın, burayı teftişe gelen özel memurdan kaynaklandığını gazeteler yazdığından haberin doğruluğundan şüphemiz kalmadı. Böylesi büyük bir açığın dünyada hayretler uyandıracağını sanırız.

   - Evvelce yazmış olduğumuz üzre geçici olarak Lefkoşa'ya gelen İngiliz askerleri geçen Pazartesi günü Polemitya'da (Binatlı) bulunan taburlarına dönmüşlerdir.

   Bunun üzerine Sinot Meclisi üyelerinden Cikko Gumenosu ve Maşera Gumenesıyla Arhimandirid Efendiler, Asaletlu Vâli Hazretlerine müracaat edip Piskopos Hânenin teslimini istemişlerdir. Vâli Hazretleri ise, bu mes'eleden habersiz bulunduğunu, fakat Londra'ya durumu bildireceğini ve ona göre hareket edeceğini cevap olarak söylemiş. Edinilen haberler bu merkezdedir.

   - Yerli Hükümetin Girne limanının temizlenmesine karar verdiği edinilen bilgiler arasındadır. Limanın temizliğine İnşaat Dairesinin bütçesi uygun ise projeye Eylül ibtidasında başlanacaktır. Aksi halde projeye Nisan başında başlangıcına kesin gözüyle bakılmaktadır.

   - Yüksek Mahkeme Reisi Mister Tayzer Cenâbları altı ay izinli olarak Londra'yı şereflendireceklerdir. Yokluğunda yerine yardımcısı Mister Mirdram ve onun yerine Lefkoşa Kaza Mahkemesi Reisi Mister Holm, Mister Holm'un yerine de Girne Kaza Mahkemesi Reisi Mister Fisher'in vekâlet edeceği haber alınmıştır.

   - 14 Nisan 1908 tarihinde Papadobullo Tiyatro Hânesinde Ermeniler tarafından Ermeni Mektebi yararına bir tiyatro oynanacağı inanılır kaynaklardan haber alınmıştır.

                                                                                 ----  

Sünühât

09 Nisan 1908

Perşembe; Sayı: 70

Lefkoşa Gürültüleri

   İçinde bulunduğumuz ayın yedinci Salı günü öğleden sonra Girne tarafına mensup birçok Hıristiyanlar Yeni Kışla'da Kavanin (Yasama) Meclisi'nin toplandığı odanın etrafına yığılmışlardır. Yüzlerce kişinin oluşturduğu bu halkın birbirini izleyen "Zido!" sadaları etrafta yankılanıyordu. Bu sadalar arasında bazı isimler söyleyerek "aşağı!" diye bağırışlar da duyuluyordu. Daima hazırlıklı bulunan Polis er ve subayları, kumandanları buraya yetişerek olağan - üstü gayret göstermişlerdir.

   Olayın böylece tırmandığı bir zamanda buraya İskele kazasına da mensup birçok halk gelmiştir. Bu esnada, her ne kadar, piyade, süvari, subaylar bunların aralarına girerek halkı ayırmışlar ise de; her bölüm, bulunduğu yerde yine, "Zido, Kado!" diye haykırıyordu.

   İşbu hâdiseye nihayet vermek ve ihtimal dahilinde olan bir belânın önünü almak düşüncesiyle Polis, İskelelilerin oradan gitmesi çaresini düşündü ve bunda başarılı da oldu. Bu dakikada kavanin (Yasama) Meclisi üyeleri gürültüden rahatsız olmuş olmak ki Girne Partisi Reislerinden olan Arauzo Efendi pencereye gelerek, gürültüler arasında, nutuk vereceğini işaret ediyordu. Fakat, yalnız, "Rica ederim, susunuz, buradan gidiniz, konunun en iyi şekilde çözümleneceğine dair Asâletlu Vâli Hazretleri'nden söz aldım" diyebilmiştir. Cevaben hep bir ağızdan, "Gitmeyiz, Despot-hânenin anahtarını isteriz" diye haykırdılar. Nihayet polis binbir zorlukla bunları oradan sürebilmiştir.

   Jimnastik-hâne'nin önünde Girne ve İskele taraftarları tekrar buluştular. Burada birbirlerine daha şiddetle saldırılmış ve aralarında ciddi bir taş savaşı yer almıştır. Her iki parti kendi yerlerinde durdukları halde yağmur gibi taşlar yağdırmışlardır. Bazı kişilerin kafaları bu taşlar ile yarılmış ve berelenmiştir. Bu sırada birkaç revolver sadası işitilmişse de herhangi bir zarara sebebiyet vermemiştir. Birkaç saat kadar bu hal devam ettikten sonra Polis bunları ayırmayı başarmış ve polisin gözetimi altında her parti "Zido!" sadalarıyla etrafı titreterek kendi kulüplerine gitmişlerdir.

   - Hıristiyanların Tasarruf Sandıkları'na karşı ilgileri bu yıl olağan-üstü derecededir. Eski sehim sahiplerinden başka, yıl-başı münasebetiyle yeniden 1500 sehim daha istenmiş ve hâlâ daha da istenmeye devam edilmektedir. Edinilen tahmine göre, verilen süre içinde, yapılan müracaatın 2000 sehyimi bulacağı bildirilmektedir.

   Sünühât: Hıristiyan vatandaşlarımızı görerek biz de Tasarruf Sandığı'mıza rağbet edip daha fazla ileri gitmesine çalışırsak, üç-beş sene sonra işbu Sandık'ın bütün ihtiyaçlarımızı gidereceği şüphesizdir.

   Hıristiyanların bu gayreti, takdir edildiği gibi bizim için de güzel bir örnek olabilir.

                                               -----

Sünühât

09 Nisan 1908

Perşembe; Sayı: 70

Tercüman'ın Yirmi Beşinci Yıldönümü

   Rusya'daki Müslüman kardeşlerimiz arasında eğitim-öğretime ve ortak düşünce oluşmasına katkıda bulunmak üzere mücahit ve ünlü millet-perver İsmail Gaspirensky (Gaspıralı)'nin kurmuş olduğu en saygın ve milli gazetelerimizden Tercüman, iki ay sonra 25. yıldönümüne ulaşacaktır.

   Hâl-i hâzırdaki Türk gazetecilerinin piri sayılan kıymetli yazar İsmail Bey'in, 17 Ekim 1905 manifesti'nden evvel Rusya'da gazeteciliğin ne demek olduğunu bilenlerce anlatmaya, açıklamaya gerek duyulmayan her dürlü engel ve zorluklara göğüs gererek çeyrek yüzyıldan bu yana Rusya Türklerine ve dolayısıyle bütün Türk ve İslâm dünyasına yaptığı hizmeti anlamak için Tercüman'ın 25 senelik koleksiyonunu bir def'a gözden geçirmek kâfidir.

Sünühât

16 Nisan 1908

Perşembe; Sayı: 71

İç Haberler

   - Girne Despotu Girillos Efendi'nin Mirti Manastırına kaçması dolayısıyle, Lârnaka Despotu partisinin yayın organı olan Gibriyagos Filâks gazetesinin 104. sayısında Mirti Manastırından alınan haberden aşağıdaki yazı yayımlanmıştır:

   Girne Despotu Girillos Efendi geçen gün Cikko Manastırından Asaletlu Vâli Hazretleri'ni ziyaret edecek diye bir arabaya binerek Manastırdan ayrılır. Araba Manastırdan uzaklaşınca arabacıya acele olarak kendisini Mirti Manastırına götürmesini emreder. Arabacı da öyle hareket ederek Mirti'ye gider. Despot Efendi oraya varışında papazlara şu türlü ifadede bulunur: Lefkoşa'da meydana gelen karışıklıklardan aşırı ölçüde üzüntülüyüm. Bu mes'eleye ben asla karışmak istemezdim; fakat ba'zı parti başkanları tarafından yapılan tehdit üzerine İstanbul Patrikinin atamasını kabule mecbur oldum. Lâkin şimdi gerek bütün patrik hânelere ve gerekse yerli hükümete istifamı göndereceğim. Ve ben burada da rahat edemeyeceğime emin bulunduğumdan bir gemiye atlayarak Anadolu'nun en tenha yerlerine gidip zamanımı oralarda geçireceğim.

   Sünuhât: İşbu havadis Gibriyagos Filâks gazetesi tarafından yazıldığı için ona gerçek nazarıyla bakmak doğru olmaz. Zira bu gibi parti işlerinde her gazete kendi çıkarına hizmet etmekte olduğundan ve böyle önemli bir havadis başka gazetelerde görülmediğinden ihtiyatla karşılanması lâzımdır. Ama, her halde, hakikat yine de kendini gösterecektir. Ve de hakikat ise, bunca zamandır sürüncemede olan Başpiskoposluk mes'elesi çözümlenmiş demektir.

   - Daha önce de yazmış olduğumuz gibi Orman Dairesi için inşa olunacak binaların yapımına başlanmış bulunuyor. Bunlar, Hükümet Konağı avlusunda ve Komiserlik (Kaymakamlık) Dairesi karşısında inşa olunmaktadır. Yedi odadan oluşmuş bu dairenin yapımı için yedi yüz liralık bir meblağa ihtiyaç duyulacağı tahmin edilmektedir.

   - Seri köyünden Giryago Kostanti'yi yaraladığından dolayı suçlanan ayni köylü Teodoro Kostanti, geçen gün Kaza Mahkemesinde suçunu kabul ettiğinden yedi ay hapse ve muhakeme masrafı ile yaralıya tazminat ödemeye mahkum olmuştur.

   - Lefke Belediye Başkanlığına Faziletlu Hüseyin Zihni Efendi ve ikinci başkanlığa da Doktor H. Trazebullos seçilmişlerdir.

   - Kıbrıs hacılarından tüccar Hacı İbrahim Efendi ailesi efradı ve diğer dört köylü hacılarla bir aya yakın oluyor ki Beyrut'a gitmişler ve orada gereken karantinayı bekleyerek muayeneden sonra serbest bırakılmışlardır.  Fakat şimdiye değin Kıbrıs'a gelmek üzere orada bulunan bütün vapur acentelerine başvurdukları halde acenteler, hacı olduklarından, kendilerine bilet vermekten kaçınmışlardır.

   Bu haber üzerine sağlık Me'murunun dikkatlerini çekeriz.