Enerjide yeni bir makro politikaya ihtiyacımız var. Biz de birçok ülke gibi, petrole dayalı enerji üretimine olan bağımlılığımızı (çevre, fiyat, coğrafyaya uygunluk, vs nedenlerle) azaltmanın yollarını aramalıyız. Ama evvela makro dizaynı ve liberalizasyonu yapacak bir yetki ve otoriteye ihtiyacımız var.

Ne yazık, mevcut mevzuatımız ve kamusal organizasyonumuz ile enerji piyasasını liberalize etmemiz zor, çünkü bu alanda "üretim, taşıma, dağıtım, kullanımla" ilgili yetki karmaşası var. Bu işi mutlaka bağımsız ve kapsama alanındaki bütün yetkileri toplamış, düzenleyici-denetleyici fonksiyonda bir "Enerji Piyasası Üst Kurulu" yapmalıdır.

Makro politikamızın amacı, "tüketicilere göreli ucuz, kaliteli ve kesintisiz" enerji sağlamak olmalıdır. Bunun için de eşzamanlı olarak aşağıdaki iki makro hedefe odaklanmalıyız.

1-Alternatif ve yenilenebilir enerji payının (güneş, rüzgar, su, biodizel, atık..vs) toplam enerji üretimimiz içindeki payını artırmayı hedeflemeliyiz ve bunun için de gelecekle ilgili öngörülebilir ve ulaşılabilir, bağlayıcı bir projeksiyon ortaya koymalıyız.

2-Birey ve işletme bazında enerjide tasarruf, üretim ve verimlilik artışı sağlamak için "birey üzerinde etkili olabilecek eşzamanlı-bütünlüklü mali ve ekonomik motivasyonlar, idari, yasal standartlar ve eğitim politikaları, icraatlar üretmeliyiz".

Bu makro hedeflere istinaden, enerji üretiminde mutlaka eşzamanlı aşağıdaki iki çözümü devreye koymalıyız.

a)TOPTAN ÜRETİM

Alternatif üretim yöntemleri için "uzun vadeli, gerekirse alım garantili PPP(kamu-özel işbirlikleri) modellerini (yap-işlet, yap-işlet devret..vb)" hayata geçirmeliyiz. Ama bunun için hem piyasa düzenlemelerini yapmalıyız, hem de yatırımcıların önüne şeffaf ve öngörülebilir şekilde "önümüzdeki yıllara göre toplam enerji ihtiyacımızı ve her yıl toplamın içinde ne kadarının rüzgar, güneş, vs alternatif enerji olacağını" ortaya koymalıyız.

Çünkü, bu tür yatırımlar pahalıdır ve bizim de ölçek sorunumuz var. Tüketici lehine iyi fiyatların ortaya çıkması için mutlaka rekabetçi ihalelerin olması lazım ve bu da ancak bu sektöre yatırım yapacak olan şirketlerin öngörülebilir geleceği satın alması ile olabilir.

b)PERAKENTE (konut ve işletme) ÜRETİM

Ekonomik kararlar, tüketici ve üreticilerin davranışlarını etkilemek, yönlendirmek için alınır. Dolayısıyla, perakende enerji politikamızı etkili "konut ve işletme bazında teşviklere, yönlendirmelere, motivasyonlara" dayandırmalıyız.

Bu maksatla, enerjide tasarruf ve verimlilik için; önce satın al-sonra kullan yöntemi (akıllı sayaç) ve fiyat mekanizmasını ödül- cezaya dayandırmalıyız. Bilhassa küçük çocukların eğitimine önem vermeliyiz ve toplumsal bilinç oluşturmaya çalışmalıyız.

Konut ve işletme bazında üretim içinde mutlaka "teşvik araçları ile standartları" kullanmalıyız. Mesela, ilk aklıma gelen perakende üretim ve çözüm için, aşağıdaki motivasyonları ve standartları kullanabiliriz;

i-Yeni bina yapımına zorunlu (veya gönüllü) ısı yalıtım-izolasyon standartları getirebiliriz. Buna eşzamanlı olarak projenin izolasyon kapasitesine göre (tabii denetim şartı ile) kademeli ve nisbi olarak inşaat izin ücreti alabiliriz.

ii-Hem yeni yapılanlara, hem de mevcutların öngörülen izolasyon standartlarına dönüştürülmeleri halinde, gayrı menkul vergilerinde göreli bir fiyatlandırma uygulayabiliriz.

iii-Yeni bina yapımında rüzgar, güneş, vs alternatif enerjiyi kullananlara (tabii proje enerji ihtiyacının karşılama kapasitesine bağlı), hem inşaat izin ücretlerinde, hem de tapu harçlarında(kdv dahil) göreli indirimli fiyatlar uygulayabiliriz.

iv-Güneş, rüzgar, vs yenilebilir enerji kullanan binalara (standartları tayin edilmek kaydı ile) motive edici gayrı menkul vergisinde indirimler uygulayabiliriz.

v-Belli sayıda konuta kadar siteler için, aynı şekilde büyük çaplı(m2 belirlenen) iş yerleri için güneş veya rüzgar enerjisi kullanım zorunluluğu (tüketim ihtiyaçlarının en azından bir kısmını karşılamak kaydı ile) getirebiliriz.

vi-Yenilenebilir enerji üretiminde kullanılacak malzeme ve ekipmanları gümrük, fon, kdv, vs her tür dolaylı vergilerden muaf tutabiliriz.

vii-Bu tür sistemleri kuran ve monte eden şirketlere, projelerde kullanacakları işçilik ücretlerini KDV'den muaf tutabiliriz.

viii-Özel bankalara, konut bazında izolasyon dönüşümü veya güneş, vs enerji yatırımı yapacaklara kullandıracakları kredilerde her tür harç muafiyeti ve bu alanda kullandıracakları kredilerden elde edecekleri faiz gelirlerini de "gelir-kurumlar vergisinden muaf tutabiliriz. Bütçeden faiz farkı, vs destek konulara sıcak bakmıyorum.

ix-Bireylerin (özel konut ve işletmelerin) merkezi şebekeye perakende satış yapabilmesi için gerekli teknik ve yasal mevzuatı hazır hale getirip, satın almalarda rekabetçi ve arz-talebe göre değişen fiyat politikası uygulayabiliriz....