Kıbrıs halkının vazgeçemediği alışkanlıklarından birisi, kahve... Muhabbet etmek isteyen gönüllerin bahanesi midir bilinmez ama kahve tiryakiliği adalılığımızın bir sembolü olmuş durumda...

Peki her gün defalarca dolup boşalan fincanlar sağlığımızı nasıl etkiliyor? İşte günlük hayatımızın değişmez bir parçası olan kahve ile ilgili merak edilen bazı soruların cevapları...

Tarihte kahve

İlk olarak 9. yüzyılda Etiyopya'da kullanılmaya başlandığı tahmin edilen kahve, buradan Anadolu'ya ve 16. yüzyıl başlarında da Avrupa'ya yayılmış. Arap dünyası ve Türklerin kültürünün bir parçası olmasından sonra, kahve kültürünün, İstanbul aracılığıyla Avrupa'yı da etkisi altına aldığı düşünülüyor. Dağlarda otlanan keçilerin bu bitkinin çekirdeklerini yemesi ile birlikte enerji kazanıp "dans etmeye başladıkları" 1000 yıl önce fark edilmiş. Günümüzde ise insanoğlu kahvenin bu uyarıcı etkisinden yararlanmakta.

En etkili yasal uyarıcı

Kahve çekirdeklerinin öğütülmesi ve değişik şekillerde işlenmesi ile ortaya çıkan "kahve"nin bir bardağında yaklaşık 80 ila 140 miligram kafein bulunuyor.

Kahvenin bilinen 'uyarıcı' etkilerinin başlıca kaynağı da içerdiği kafein! Son dönemde yapılan çalışmalarda ise kahvenin uyarıcı etkisinin kafeinin yanı sıra 'kortizon' ve 'adrenalin' hormonlarının artışı ile bağlantılı olduğu gösterilmiş. Bu hormonlar ve kafeinin etkisi ile kahve içen bir kişide kan basıncı, kalp hızı ve kan akımı hızlanıyor, akciğerlerin etrafındaki damarlar genişleyerek kanın oksijelenmesi, mide ve bağırsak salgıları artırıyor, dikkat ve konsantrasyon yeteneği uyarılıyor.

Kahve karaciğer kanserinden koruyor!

Yüzyıllardır bitkisel bir ilaç olarak kullanılan kahvenin insan sağlığına olumlu etkileri de bulunuyor. İçinde bulunduğumuz Haziran (2007) ayında İtalya'da yapılan bir çalışmanın sonuçları yayınlandı. Milan Farmakoloji Araştırma Enstitü'sünden Dr Bravi'nin çalışmasının sonuçlarına göre kahve tüketiminin kişileri Karaciğer (Hepatosellüler tip) Kanseri'nden koruyor. Günümüze kadar yapılan bilimsel çalışmaların derlenmesiyle ortaya çıkan sonuçta, daha sık kahve tüketen kişilerin karaciğer hepatosellüler kanserine daha az yakalandıklarını bildiriliyor.

Kahve Diyabeti engelliyor!

Yine çok yakın bir dönemde Nisan 2007'de Harward Üniversitesi'nden Dr Campos'un yaptığı çalışma sonuçlarına göre kahve tüketen kişilerde Diyabet (Tip 2) hastalığı daha az görülmekte. Kahvenin diyabetten koruyucu biyolojik etki mekanizması ise halen sırrını korumakta!

Kahvenin zararlı etkileri

Dünyada kullanılan en yaygın uyarıcı içecek olan kahvenin bu doping etkisinin dışında istenmeyen bazı yan etkileri de bulunuyor. Bunlardan bazıları:

> Uykusuzluk, sinirlilik

> Kabızlık, sıvı kaybı

> Dişlerde lekelenme

> Kan basıncında yükselme

> Ağrılı adet sancıları

> Kemik erimesi

> Mide ve barsak hastalıkları

> Reflü hastalığı

> Kalp ve damar hastalıkları

Kahve kalp ve kolesterol hastalıklarına davetiye çıkarabilir!

Özellikle ailesinde kalp hastası olan kişilerin, yüksek tansiyon ve yüksek kolesterol hastalarının aşırı miktarda kahve tüketmeleri kalp hastalığı geçirme riskini kat kat artırıyor! Kahve ayrıca kalp damarlarında bazı enflamatuar (iltihap hücresi) maddelerinin artışına neden oluyor. Düşük dozlarda kahve tüketimi anti-oksidan (paslanmayı önleyici) etkisinden dolayı damar hastalıkları açısından faydalı olurken; bu dozun artmasıyla birlikte kalp hastalıklarına davetiye çıkarılıyor!

Pankreas kanseri kahve ile ilişkili olabilir!

Araştırmacılar yüksek miktarda kahve tüketiminin genetik yatkınlığı olan kişilerde pankreas kanserine zemin hazırlayabileceğini bildiriyorlar! Özellikle bizim gibi bir Akdeniz ülkesi olan İtalya'da yapılan çalışmalar günde 4 fincandan fazla kahve içilmesinin pankreas kanseri riskini arttırdığı gösterilmiş! ABD'de yapılan bazı çalışmalarda ise bu etki net olarak saptanamamış. Sonuç olarak bilimsel kanıtların henüz yetersiz olmasına rağmen kahvenin pankreas kanseri açısından oluşturduğu potansiyel risk ciddiye alınmalıdır!

Kimler kahveden uzak durmalı?

Eğer bilinen bir kalp hastalığınız ya da ailenizde kalp hastalığı geçiren çok sayıda kişi varsa, kolesterolünüz yüksekse, kronik böbrek hastalığınız veya hipertiroidi (guatr) hastalığınız varsa, panik atak, epilepsi gibi psikolojik veya nörolojik bir sorununuz varsa yüksek miktarlarda kahve tüketmeniz önerilmez! Ayrıca mide hastalıkları (gastrit, reflü vb.) olan kişiler ve hamile veya süt veren hanımların da kahveyi kısıtlı miktarda ve dikkatle tüketmeleri gerekir.

Bol kısmetli fallar, mutlu ve sağlıklı günler...