ARTIŞ VAR, AMA... Yeşil Hat Tüzüğü'nün yürürlüğe girdiği 2004 tarihinden 2008 yılının ilk iki ayına kadar yapılan satışların aylık genel toplamlarında ciddi artışın olduğu gözlemlenirken, iş adamları, yapılan ticaretin yeterli olmadığını vurguladı. 2004 yılında satışlardan elde edilen genel rakam 275 bin 560 KL olurken, bu rakam 2005'te 979 bin 435 KL, 2006'da 1 milyon 889 bin KL, 2007'de 2 milyon 414 bin KL'ye yükseldi. 2008'in Ocak-Şubat aylarındaki genel rakam ise, 1 milyon 113 bin Euro oldu

SIRADA BAL VE BALIK VAR... Kıbrıs Türk Ticaret Odası Başkanı Hasan İnce, tüzük kapsamında bal ve balık ticaretinin de önümüzdeki günlerde başlayacağına dikkat çekerek, AB'nin tayin ettiği 3 balık uzmanının bir süre sonra Kuzey Kıbrıs'a geleceğini söyledi. Uzmanların, teknelerin ve yakalanan balıkların nasıl muhafaza edildiği ve AB standartlarında uyulması gereken sağlığa uygunluk koşulları ile ilgili eğitimler vereceğini de ifade eden İnce, yakın bir gelecekte de bal uzmanlarının ülkemize geleceğini kaydetti

Aral MORAL

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin Rum yönetimiyle ticaretini düzenleyen Yeşil Hat Tüzüğü üzerinden, Kıbrıslı Türk işadamları 2004'den 2007 yılına kadar toplam 5 milyon 560 bin Kıbrıs Lirası kazanç sağladı. 2008 ayının ilk iki ayında da 1 milyon 112 bin 636 Euro gelir elde dildi.

10 Ağustos 2004 tarihinde Avrupa Komisyonu'nda onaylanan ve 23 Ağustos'ta uygulanmasına başlanan Yeşil Hat Tüzüğü ile plastik ürünler, elektrik malzemeleri, kağıt ürünleri ve daha bir çok yerli ürünümüz Güney Kıbrıs'ta Rum alıcılara satılıyor.

Ancak tüm bu satış rakamlarına karşın, Kıbrıslı Türk işadamları, tüzüğün yeterli olmadığını ve Kıbrıslı Rumların Kıbrıs Türk mallarına yönelik psikolojilerinin henüz değişmediğini ifade etti.

Kıbrıs Türk Ticaret Odası (KTTO) Başkanı Hasan İnce, tüzüğün yeterli olmadığını fakat Papadopulos'un seçimi kaybettikten sonra, kuzeyden güneye yapılan ticaretteki artışın dikkat edilmesi gereken bir unsur olduğunu belirtti.

Tüzük kapsamında bal ve balık ticaretinin de önümüzdeki günlerde başlayacağına dikkat çeken İnce, bal ve balığın devreye girmesiyle kuzeyden güneye yapılan satış miktarında artış beklediklerini ifade etti.

Kıbrıs Türk Sanayi Odası Genel Sekreteri (KTSO) Mustafa Gündüz, Tüzük üzerinden yapılan satışlarda giderek artış gözlemlendiğini ancak bunun yeterli olmadığını belirterek, Kıbrıslı Türk işadamlarının daha çok satabilecek mukayeseli malları bulunduğunu kaydetti.

Genç İşadamları Derneği Başkanı (GİAD) Sunat Atun da yaptığı açıklamada, malların iki yönlü dolaşımına yönelik düzenlenmesi gerektiğini ifade ederken, İşadamları Derneği (İŞAD) eski başkanı Özalp Nailer, tüzüğün yeterli olabilmesi için daha büyük ticaret olanaklarının açılması gerektiği kaydetti.

Her yıl giderek artış var; ama yeterli değil

Yeşil Hat Tüzüğü'nün yürürlüğe girdiği 2004 tarihinden 2008 yılının ilk iki ayına kadar yapılan satışların aylık genel toplamlarında ciddi artış olduğu gözlemlenirken, iş adamları, yapılan ticaretin yeterli olmadığını vurguladı.

2004 yılında satışlardan elde edilen genel rakam 275 bin 560 KL olurken, bu rakam 2005'te 979 bin 435 KL, 2006'da 1 milyon 889 bin KL, 2007'de 2 milyon 414 bin KL'ye yükseldi. 2008'in Ocak-Şubat aylarındaki genel rakam ise, 1 milyon 113 bin Euro oldu

Sebze revaçta

2004-2008 yılları arasında Yeşil Hat Tüzüğü üzerinden yapılan satışlarda en çok sebze ürünleri rağbet gördü.

2004 yılında sebze ürünlerinde 103 bin KL, 2005'de 165 bin 293 KL, 2006'da 545 bin 414 KL, 2007'de 694 bin 253 KL ve 2008'in ilk iki ayında da 675 bin 822 Euro gelir elde edildi.

Sebzenin ardından ise en çok satılan ürünler arasında tahta ürünleri, mobilya ve plastik ürünler yer alıyor.

İnce: Papadopulos'un seçimi

kaybetmesiyle ticarette artış oldu

Ticaret Odası Başkanı İnce de, tüzüğün yeterli olmadığını, Papadopulos'un seçimi kaybettikten sonra, kuzeyden güneye yapılan ticaretteki artışın dikkat edilmesi gereken bir unsur olduğunu belirtti.

Satışların küçük miktarlar bağlamında devam ettiğini kaydeden Hasan İnce, "Halbuki güneyden kuzeye kesilen faturaların sayısı 15 - 20 kadardır ve büyük rakamlardır" dedi.

Yeşil Hat Tüzüğü üzerinden yapılan satışların, ihracat rakamının yüzde 8 veya 10'una tekabül etmeye başladığını ifade eden KTTO Başkanı İnce, bunun ülke ekonomisine olumlu katkı olduğunu ifade etti.

"Tadilatlar Rum komiser

tarafından engelleniyor"

AB Komisyonunun yapmayı planladığı tadilatların, Rum komiserinin engellediğini söyleyen İnce, "Gelinen bu noktada Rum politikasında ciddi bir değişiklik yok" dedi.

Kuzeyden güneye gidecek malların 135 Euro'dan 250-300 Euro arasına çıkarılmasını talep ettiklerini kaydeden İnce, bir diğer taleplerinin ise servislerin güneye ulaşabilmesi olduğunu söyledi.

İnce sözlerini şöyle sürdürdü:

"Örneğin klima montajcısı alet edevatını arabasına koyup güneye geçebilmeli. Neticede bunlar dirençle karşılanıyor. Umarım yeni süreçte bunlar da bir iyi niyet göstergesi olarak olumlu olur"

"Bal ve balık ticareti başlıyor"

Tüzük kapsamında bal ve balık ticaretinin de önümüzdeki günlerde başlayacağına dikkat çeken ticaret odası yetkilisi, AB'nin tayin ettiği 3 balık uzmanının bir süre sonra Kuzey Kıbrıs'a geleceğini söyledi.

Uzmanların, teknelerin ve yakalanan balıkların nasıl muhafaza edildiği ve AB standartlarında uyulması gereken sağlığa uygunluk koşulları ile ilgili eğitimler vereceğini de ifade eden Hasan İnce, yakın bir gelecekte de bal uzmanlarının ülkemize geleceğini kaydetti.

İnce, bal uzmanlarının da ülkemizin 10 değişik bölgesindeki kovanlardan bal alarak AB laboratuarlarına akredite olmuş laboratuarlarda tahlil yapacaklarının altını çizerek, "Bal ve balığın da devreye girmesiyle kuzeyden güneye yapılan satış miktarında bir artış bekliyoruz" dedi.

Gündüz: Satışlarda artış var ama yeterli değil

Tüzük üzerinden yapılan satışlarda giderek artışın gözlemlendiğini ancak bunun yeterli olmadığını belirten Mustafa Gündüz, "Biz daha da çok malın satılacağına inanıyoruz. Daha çok satabilecek mukayeseli mallarımız var" diye konuştu.

Satışların doğrudan tüketiciye ya da aracı vasıtasıyla tüketiciye giden mallar olduğuna dikkat çeken Gündüz, siyasi ortamın durumuna göre, satışların da şekillendiğini şu sözlerle ifade etti:

"Siyasi ortam ne kadar iyiye giderse ve güneydeki psikolojik engellerin Türk mallarının raflara dahi girmesini engelleyen baskının tüketici üzerinden kalkması ve daha rahat alış veriş ortamının sağlanmasıyla, satışlar daha da artacaktır"

"Tüzüğün kapsamı geliştirilmeli"

Süpermarketlerin raflarına Kıbrıs Türk mallarını koymadığını ifade eden Kıbrıs Türk Sanayi Odası yetkilisi, tüzüğün kapsamının daha da geliştirilerek satışların artacağına dikkat çekti.

"Mesela kuzeyde üretilen hellim, sağlık meselesi nedeniyle Güney Kıbrıs'a satılamıyor" diye konuşan Mustafa Gündüz, en önemli noktanın, Rumlardaki, Kıbrıs Türk mallarına yönelik psikolojinin düzelmesi olduğunu, ticaretteki en büyük engelin bu olduğunu yineledi.

Atun: Tüzük prematüre kaldı

Tüzüğün tek yönlü olduğunu ifade eden Sunat Atun, "Ama bence biraz prematüre kaldı" dedi.

GİAD olarak vizyonlarının, malların iki yönlü sirkülâsyonuna yönelik düzenlenmesi gerektiğini söyleyen Atun, tüzük üzerinde yapılacak ticaretin karşılıklı olması gerektiğini belirtti.

Ticaret odasının bal ve balık satışına yönelik girişim başlattığını da söyleyen dernek yöneticisi Atun, bu konuda da mesafe kaydedilmek üzere olunduğunu ifade etti.

Sunat Atun, "İlk adım olarak ticaret konusunda hedefe ulaşıldı. Tüzük bebek olarak doğdu ama yetişkin olması gerekiyor" dedi.

Nailer: Büyük ticaret olanaklarının açılması gerekir

Özalp Nailer, tüzüğün yeterli olabilmesi için daha büyük ticaret olanaklarının açılması gerektiği belirterek, özellikle Rum kesimindeki Kıbrıs Türk mallarına yönelik psikolojik duvarın yıkılmasıyla, ticaret hacminin artacağını ifade etti.

Satış sonucu ortaya çıkan rakamların çok düşük olduğuna dikkat çeken Nailer, tüzüğe bal ve balık gibi eklemelerle ticaret olanaklarının daha da yükseleceğini kaydederek, iki toplum lideri arasında başlayan görüşme sürecinin de buna pozitif katkı sağlayacağını umut ettiğini söyledi.

2004 satışları

Alüminyum/PVC: 7.765,35 KL

Elişi ürünleri: 3.786,44 KL

Meyve: 4.310 KL

Demir/Çelik ürünleri: 4.755 KL

Ham metal: 16.432 KL

Yiyecek/içecek: 405,12 KL

Konfeksiyon: 9.113,91 KL

Kâğıt ürünleri: 43.417,30 KL

Toprak ve taş: 13.206,56 KL

Sebze: 103.003,42 KL

Tahta ürünleri/mobilya: 26.485,82

Yapı taşı / yapı taşı parçaları: 22.120,97 KL

Kimyasal ürünler: 15.879,72 KL

Plastik ürünler: 3.081,50 KL

Kömür: 1. 796,25 KL

Genel Toplam: 275,559,36 KL

2005 satışları

Alüminyum/PVC: 49.268,35 KL

Elişi ürünleri: 13.837,16 KL

Ham metal: 55.508 KL

Konfeksiyon: 16.498,30 KL

Kâğıt ürünler: 138.319,46 KL

Yapı taşı/ yapı taşı parçalar: 121.289,08 KL

Sebze: 165.293,04 KL

Takta ürünleri/mobilya: 179.574,82 KL

Kimyasal ürünler: 26.618,09 KL

Plastik ürünler: 102.049,22 KL

Yiyecek/içecek: 1.621,80 KL

Demir/çelik ürünleri: 23.469 KL

Toprak/taş: 3.613,80 KL

Prefabrik binalar: 35.966 KL

Su deposu ve ısıtıcısı: 1.300 KL

Saraçhane ve koşum takımı: 1.342 KL

Kitap, gazete vs: 6.860 KL

Kömür: 1.793,83 KL

Elektrik malzemesi: 35.210,45 KL

Genel Toplam: 979.432,40 KL

2006 satışları

Kâğıt ürünleri: 81.054,49

Yapı taşı/ yapı taşı parçaları: 164.832,53 KL

Takta ürünleri/mobilya: 327.919,83 KL

Sebze: 545.414,10 KL

Elektrik malzemesi: 141.332,90 KL

Plastik ürünler: 194.990,68 KL

Alüminyum/PVC: 149.182,93

Kimyasal ürünler: 55.050,10 KL

Su deposu ve ısıtıcısı: 2.808 KL

Elişi ürünleri: 29.445,78 KL

Konfeksiyon: 3.428,22 KL

Toprak ve taş: 29.207,10 KL

Ham metal: 148.632,79 KL

Demir/çelik ürünleri: 3.035 KL

Yiyecek/içecek: 1.324 KL

Endüstriyel mutfak ekipmanları: 9.750 KL

Kömür: 700 KL

Saraçhane ve koşum takımı: 356,80 KL

Sıvama materyali: 1.000

Genel Toplam: 1.889.465,25 KL

2007 satışları

Kâğıt ürünleri: 92.621,01 KL

Yapı taşı/ yapı taşı parçaları: 335.779,17 KL

Tahta ürünleri/mobilya: 433.623,04 KL

Sebze: 694.253,37 KL

Plastik ürünler: 224.752,58 KL

Alüminyum/PVC: 59.407,60 KL

Kimyasal ürünler: 156.418,48 KL

Su deposu ve ısıtıcısı: 1.597 KL

Elişi ürünleri: 20.694,62 KL

Konfeksiyon: 5.897,75 KL

Ham metal: 318.121,93 KL

Toprak ve taş: 2.946,25 KL

Prefabrik binalar: 23.000 KL

Demir/çelik: 2.946,25 KL

Sıva makinesi: 5.430 KL

Temizlik sistemleri: 5.499 KL

Cam ve cam eşya: 7.549 KL

Elektrik malzemesi: 1.500 KL

Seramik ürünler/ ısıya dayanıklı mallar: 10.700 KL

Saraçhane ve koşum takımı: 1.431,17 KL

Genel Toplam: 2.414.575,95 KL

2008 Satışları (Ocak-Şubat)

Yapı taşı/ yapı taşı parçalar 45.058,50 ?

Tahta ürünleri/mobilya: 121.394,47 ?

Plastik ürünler: 79.365,09 ?

Ham metal: 76.061,56 ?

Elişi ürünleri: 1.421,39 ?

Alüminyum/PVC: 27.551,91 ?

Kimyasal ürünler: 55.305,94 ?

Sebze: 675.822,05 ?

Konfeksiyon: 2.231,75 ?

Cam ve cam eşya: 6.114,58 ?

Demir/çelik ürünleri: 11.711,44 ?

Temizlik sistemleri: 217 ?

Elektrik malzemeleri: 1.252 ?

Kâğıt ürünleri: 9.129,20 ?

Genel Toplam: 1.112.636,88 ?