"SAVAŞI VE KOŞULLARINI REDDEDİYORUZ"... 15 Mayıs Dünya Vicdani Retçiler Günü nedeniyle, bugün birtakım eylemler gerçekleştirecek olan Kıbrıs'ta Vicdani Ret İnisiyatifi, en önemli hedeflerinden birinin vicdani ret konusunun Kıbrıs'ta tartışılmasını sağlamak ve farkındalık yaratmak olduğunu belirterek, vicdani retçilerin savaşı ve savaş koşullarını reddederek barış çağrısı yapan kişiler olduklarını kaydetti    Kişinin ahlaki tercihi, dini inancı veya politik görüşü nedeniyle askere gitmeyi reddetmesi olarak tanımlanan vicdani ret hakkı, ülkemizde de tartışılmaya başlandı. Ülkede vicdani ret hakkını kullanmak isteyenlerle birlikte mücadele etmek amacıyla kurulan "Kıbrıs'ta Vicdani Ret İnisiyatifi" hareketin, "savaşın kaynaklarını kurutmak amacıyla ortaya çıkmış bir anti-militarist barış hareketi" olduğuna vurgu yapıyor.

   Kıbrıs'ta Vicdani Ret İnisiyatifi çerçevesinde çalışmalar yapan aktivist Murat Kanatlı ve Gülten Göze, vicdani ret ve inisiyatifle ilgili KIBRIS'a bilgi verdi.

   İnisiyatifin, vicdanın sesini desteklediği için önemli olduğunu vurgulayan Kanatlı, bu hareketin içinde olan kişilerin tavrının rejime karşı saldırıyla ilgili olmadığını, savaş koşulları ve bu koşulları reddetmekle ilgili olduğunu belirtti.   Aktivsit Gülten Göze ise hareket içinde birçok kadın bulunduğuna işaret ederek, çekirdek kadronun yarısından fazlasını kadınların oluşturduğunu söyledi. Göze, dünyadaki bütün barış hareketlerinin içinde kadınların oranının çok fazla olduğuna dikkati çekti.

   Kıbrıs'ta Vicdani Ret İnisiyatifi'nin kurulması süreciyle ilgili bilgi veren aktivist Murat Kanatlı, Anayasa değişikliğinin gündemde olduğu Aralık 2007'de vicdani ret konusunun yeniden gündeme geldiğini ve inisiyatifin bu ortamda oluştuğunu kaydetti.

   Kampanyanın tüm adayı kapsaması için çalışmalar yapıldığını anlatan Kanatlı, Kıbrıslı Türklerle Rumların, ortak yararlanabileceği bir hareket için çaba sarf edildiğini vurguladı.

   Vicdani ret konusunda yasal bir değişikliğin yeterli olmayacağını, zihniyet değişikliği olması gerektiğini de belirten Kanatlı, "Kıbrıs, Türkiye, Yunanistan ve Azerbaycan gibi ülkelerin askerlik ve eğitim sistemlerini, milli kimliklerin yeniden oluşması için bir araç görme eğilimi sürdüğü sürece bu hakların yasal olarak tanınması çok fazla bir şey değiştirmiyor" dedi.

   "Her birey özgürdür ve fikirleri vardır. Buna saygı duyulması gerekir. Bu eğer yerleştirilebilirse yasalar anlamlı olur. İnisiyatif sadece yasanın geçmesinin değil uygulanmasının da takipçisi olacak. Bu mücadelenin uzun erimli bir mücadele olacağı kesin."

"Hareket, Kıbrıs'a özgü değil"

   Vicdani Ret İnisiyatifi'nin savaşın kaynaklarını kurutmak için ortaya çıkmış olduğuna vurgu yapan aktivist Murat Kanatlı, "bu bir anti-militarist barış hareketidir" dedi.

   İnisiyatifin vicdanın sesini desteklediği için önemli olduğunun altını çizen Kanatlı, bu hareketin içinde olan kişilerin tavrının rejime karşı saldırıyla ilgili olmadığını, savaş koşulları ve bu koşulları reddetmekle ilgili olduğunu belirtti.   Hareketin amacının vicdani ret düşüncesini açıklamak olduğuna işaret eden Kanatlı, düşünceyi açıkladığı için hareketin bir düşünce eylemi de olduğunu söyledi.

   "Belli bir yaştan sonra asker sizi kendi malı saymaktadır. Malı saydığı için size istediği herhangi bir şeyi yapabileceğini düşünmektedir. O bakımdan siz reddetseniz bile asker, sizi asker saymaktadır. O koşularda bile anti demokratik düşünceye karşı açılmış bir savaş vardır. Vicdani Ret İnisiyatifi bunları tartışmak için de oluşturulmuş bir harekettir. Daha çok düşünceyi temel alan bir harekettir. Özellilikle Türkiye'de ve burada askere hakaret ve soğutma gibi suçlamalar yapılması düşünce suçunu ortaya çıkarır ve düşüncesinden dolayı insanların yargılanmasını gündeme getirir."

   Güney'de uzun zamandır çok fazla gencin çeşitli sebeplerle askerlikten kaçmaya çalıştığını ve özellikle psikolojik rapor aldıklarını belirten Kanatlı, orada vicdani ret hareketiyle ilgili çok fazla bilgi olmadığını vurguladı.

"Vicdani Ret ilk olarak 19'uncu yüzyılda ortaya çıktı"

   Vicdani reddin toplumsal hareket olarak gelişiminin İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra başladığını kaydeden Kanatlı, Yahova Şahitleri örneğini vererek, onların askere katılmayı, şiddet kullanmayı ve şiddette taraf olmayı ret ettiklerini söyledi.

   Vicdani ret hakkının Avrupa Birliği (AB)'ne üye ülkelerde ve dünyadaki uygulanışı konusuna da değinen Kanatlı, Avrupa Birliği içindeki tüm ülkelerde vicdani reddin bir hak olarak kabul edildiğini ancak tüm AB ülkelerinde geçerli tek bir yasa bulunmadığının altını çizdi.

   Avrupa Konseyi içinde yer alan ancak vicdani ret hakkını kabul etmeyen ülkelerden birinin de Türkiye olduğuna dikkat çeken Kanatlı, AB Konseyi'nin bu konuda Türkiye'yi birçok kez uyardığını belirtti. Bu hakkı kabul etmeyen bir diğer bir ülkenin de Azerbaycan olduğunu anlatan Kanatlı, "ama örneğin savaş koşullarının sürdüğü ülkelerden biri olan İsrail'de bu hakka saygı gösteriliyor" dedi.

Kıbrıs'ta ilk vicdani retçi   Kıbrıs'ta vicdani ret hakkıyla ilgili durumun karışık olduğunu vurgulayan Kanatlı, "her iki tarafın yöneticileri de Kıbrıs'taki savaş halini gerekçe göstererek, militarizmi meşrulaştırmaya çalışıyorlar" dedi.

   Kıbrıslı Türkler arasında ilk kez 1994 yılında Salih Askeroğlu'nun vicdani ret hakkını kullandığını belirten Kanatlı, "Salih Askeroğlu'nun eşi Kıbrıslı bir Rum'du. Güney Kıbrıs'ta yaşıyorlardı. Orda yaşam koşulları zorlaşınca Kuzey'e geçtiler. Askerlik yapmadığı ortaya çıktı. Ailesinin yarısının Kıbrıslı Rum olduğu söyleyen Salih, kime karşı silah tutacağım? sorusunu sordu ve o dönemde 6-7 ay süren bir kampanya yapıldı.  

   İnisiyatif olarak temel amaçlarından birinin de vicdani ret konusunda bilinç oluşturmak olduğuna vurgu yapan Göze, bunu başardıklarına inandığını belirtti. "Üniversitelerde okuyan gençlerin artık bu kelimeye karşı bilgileri var, bu bizim için bir kazanımdır" diyen Göze, konunun birçok platformda tartışıldığını, bunun da önemli bir başarı olduğunu söyledi.

   "İlk aşamada örgütlenildi ve kendi aramızda vicdani reddin ne olduğunu konuştuk. Bunu insanlara anlatmanın ne kadar önemli olduğunu anladık ve insanlara bunu anlatmak ve farkındalığı artırmak için broşürler hazırladık. Vicdani Ret İçin Avrupa Bürosu (EBKO)'nun davetiyle Yunanistan'a giderek Avrupa'nın diğer ülkelerinden gelen vicdani retçilerin problemlerini dinleyerek, çözümler üretmeye çalıştık"

   Her toplantıda daha fazla insanın düşüncelerine katılarak, yeni bir şeyler eklediği gördüklerini belirterek, bunun kendilerini mutlu ettiğini belirtti.