|
HALK SOKAKLARA DÖKÜLDÜ... Başta 8 bin Bosnalı yetişkin ve erkek çocuğun öldürüldüğü Srebrenitsa katliamı olmak üzere Bosna'da on binlerce kişinin öldüğü şiddet olaylarını organize etmekle suçlanan Karadziç'in tutuklanması, Saraybosna caddelerinde kutlamalara neden oldu. Halk, akşam saatlerinde caddeleri doldurarak, bir yandan "Sırp kasabını" lanetlerken, diğer yandan da duygularını "Bu olabilecek en iyi şey. Gördüğünüz gibi insanlar her yerde bunu kutluyor" sözleriyle anlattı
YILLARCA DOKTORLUK YAPTI... Cani Radovan Karadziç'in saklandığı yıllar boyunca doktorluk yaparak yaşamını sürdürdüğü bildiriliyor. Psikiyatrist Karadziç'in sahte kimlikle alternatif tıp dalında hizmet veren bir klinikte doktor olarak para kazandığını belirtildi. Tanınmamak için saçlarını uzatan, sakal bırakan ve gözlük takan Karadziç'in bu sayede özgürce dolaşabildiği kaydedildi. Bu arada kaçak savaş suçlusu Radovan Karadziç'in yakalanması, NATO, Avrupa Birliği ve Türkiye tarafından memnuniyetle karşılandı
Bosna Savaşı'nda on binlerce Müslüman'ın ölümünden sorumlu tutulan "Sırp kasabı" Radovan Karadziç, 13 yıl aradan sonra Sırbistan'da düzenlenen bir operasyon sonucu yakayı ele verdi.
13 yıldır aranan, Avrupa'da İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra işlenmiş en büyük savaş suçlarının elebaşısı olarak görülen Karadziç, yakalandığında tanınmayacak haldeydi. Uzattığı saçı sakalına karışmış bir halde yakalanan Karadziç, gözünü kırpmadan işlediği vahşi cinayetler yüzünden aranıyordu.
Başta 8 bin Bosnalı yetişkin ve erkek çocuğun öldürüldüğü Srebrenitsa katliamı olmak üzere Bosna'da on binlerce kişinin öldüğü şiddet olaylarını organize etmekle suçlanan Karadziç, eski Yugoslavya Federasyonu'nda işlenen savaş suçlarını yargılamak için kurulan BM'ye bağlı uluslararası savaş suçları mahkemesinin en çok arananlar listesinin de başında bulunuyordu. "Sırp kasabı" Radovan Karadziç, şimdi bu mahkemede yargılanacak ve vicdanı varsa katlettiği on binlerin hesabını burada verecek.
Belediye otobüsünde yakalandı
Radovan Karadziç'in cuma sabahı Sırbistan'ın başkenti Belgrad'da bir belediye otobüsünde yakalandığı açıklandı.
Sırbistan Devlet Başkanı Boris Tadiç, savaş suçları mahkemesinin cehennemden sahneler ve insanlık tarihinin en karanlık sayfalarının yazılmasının mimarı olarak gösterdiği Karadziç'in tutuklandığını doğruladı.
Sırbistanlı bir polis kaynağı, Karadziç'in yabancı bir istihbarat servisinin verdiği bilginin ardından saklandığı evde haftalarca izlendikten sonra Belgrad'ın bir banliyösünde yakalandığını söyledi.
Karadziç'in avukatı Sveta Vuyaciç de müvekkilinin cuma günü 09.30'da bir belediye otobüsünde yakalandığını, mahkemeye çıkarıldığı düne kadar gözaltında tutulduğunu ifade etti.
Doktorluk yapmış
Radovan Karadziç'in saklandığı yıllar boyunca doktorluk yaparak yaşamını sürdürdüğü bildirildi.
Sırp hükümet yetkilisi Rasim Lyayiç, psikiyatrist Karadziç'in sahte kimlikle alternatif tıp dalında hizmet veren bir klinikte doktor olarak para kazandığını bildirdi.
Yetkili, tanınmamak için saçlarını uzatan, sakal bırakan ve gözlük takan Karadziç'in bu sayede özgürce dolaşabildiğini de belirtti.
Lyayiç ve savaş suçları savcısı Vladimir Vukceviç, gazetecilere, Karadziç'in son haliyle çekilmiş bir fotoğrafını da gösterdi. Savcı, fotoğrafta beyazlamış saçları ve sakalıyla görülen Karadziç'in, Lahey'deki BM savaş suçları mahkemesine teslim edilmesinin istendiğini kaydetti.
Yetkililer, diğer 2 kaçak savaş suçlusunun yakalanması çabalarını tehlikeye sokabileceği gerekçesiyle Karaciç hakkında ayrıntılı bilgi vermeyi reddetti.
Sorgulandı
Soruşturma yargıcı Milan Dilpariç ise dün sabah yaptığı açıklamada, Karadziç'i sorguladığını belirterek, bunun, Karadziç'e yönelik suçlamaların kendisine bildirilmesi, Lahey'deki uluslararası savaş suçları mahkemesine teslim edilmesiyle ilgili alınacak herhangi bir karara itiraz etmesi için kendisine üç gün verilmesinin, yasal sürecin ilk aşaması olduğunu hatırlattı.
Halk sokaklarda kutlamalar yaptı
Saraybosna'nın 43 ay süren muhasarası sırasında ölen 11 bin Saraybosnalı nedeniyle "soykırımı" suçu işlemekle suçlanan Karadziç 'in tutuklanmasının öğrenilmesi üzerine, halkın, akşam saatlerinde Saraybosna caddelerinde bir araya gelerek kutlamalar yaptığı gözlendi.
Ajanslar, konuya ilişkin haberlerinde Saraybosnalıların konu hakkındaki duygularını "Bu olabilecek en iyi şey. Gördüğünüz gibi insanlar her yerde bunu kutluyor" şeklinde anlattıklarını belirttiler.
Saraybosna radyolarında, Belgrad Hükümeti'nce desteklenerek Müslümanlar ve Hırvatlara karşı üstün bir ateş gücüne kavuşan Karadziç'in 1992-1995 savaşı sırasında yaptığı çeşitli konuşmalardan bölümler yayınlanırken, araçlarıyla caddelere akın eden Saraybosnalılar, araçlarının klaksonlarını çalarak duydukları mutluluğu dile getirdiler.
Destekçileri mahkeme önünde toplandı
Sırbistan jandarmasının ağır silahlı özel birlikleri Belgrad'daki savaş suçları mahkemesinin etrafında geniş güvenlik önlemleri alırken, mahkemenin önünde bekleyen Karadziç'in kardeşi Luka Karadziç kardeşinin teslim olmadığını, bunun onun tarzı olmadığını söyledi.
Karadziç'i desteklemeye gelen aşırı milliyetçileri polis durdurmaya çalıştı.
Mahkeme binası yakınlarında toplanan Karadziç yanlısı onlarca kişi "Kahraman Karadziç" ve "Vatan Haini Tadiç" sloganları atarken, mahkeme binası önünde bekleyen gazetecilere saldıran bazı kişiler ise tutuklandı.
Belgrad'ın merkezinde bazı noktalara güvenlik güçleri yerleştirilirken, Kosova'nın bağımsızlığını ilan etmesinden sonra saldırıya uğrayan Amerikan Büyükelçiliği önünde de geniş güvenlik önlemleri alındı.
Kızı görüşmek istedi
Associated Press ajansına konuşan Karadziç'in kızı Sonya Karadziç, babasıyla BM savaş suçları mahkemesine gönderilmeden önce ailece birkaç saat görüşmek istediklerini söyledi.
Karadziç'in uzun süre yetkililerin elinden kaçmasına yardım ettikleri şüphesiyle, ailenin Bosna-Hersek'ten ayrılmalarına izin verilmiyor.
Sonya Karadziç, yetkililere, yıllardır görmedikleri babasıyla birkaç saatliğine de olsa vakit geçirmek için aile üyeleriyle birlikte polis eşliğinde Belgrad'da gitmeyi önerdiğini ifade ederek, savaş suçu sanığı Karadziç'i görmek için Hollanda'ya gidecek maddi imkanlarının bulunmadığını ve annesinin sağlının buna elvermediğini bildirdi.
Karadziç'in karısı Lilyana Zelen-Karadziç de, kocasının tutuklandığı haberini duyduğunda çok şaşırdığını ifade ederek, "Telefon çaldığında ters giden birşeyler olduğunu biliyordum. En azından hayatta olduğunu öğrendik" dedi.
Saraybosna'daki Bosnalı yöneticilerden Miroslav Layçak, bu konuyu yetkililerle görüşeceğini bildirdi.
Polis ve NATO askerleri, daha önce defalarca Karadziç'in aile üyelerinin evlerine baskınlar düzenlemiş, aile üyeleri ise Radovan Karadziç'le irtibatta olmadıklarını ileri sürmüştü.
Baskılardan sıkılan karısı Lilyana Zelen-Karadziç, 2005 yılında kocasına ailesinin hatırı için teslim olması çağrısında bulunmuştu.
Lahey'e gönderilecek
Savcı Vukçeviç, bir Sırp yargıcın Karaciç'in Lahey'deki uluslararası mahkemeye yollanmasına karar verdiğini de bildirdi.
Savcılar, Karaciç'in yakalanmasının Sırbistan hükümetinin savaş suçu zanlılarıyla ilgili kararlılığının bir göstergesi olduğunu da söylediler.
Lahey'den sevinç
Radovan Karaciç'in 13 yıl sonra yakalanması, Lahey'deki Savaş Suçları Mahkemesi savcıları tarafından "bir dönüm noktası" olarak nitelendirildi.
Eski Yugoslavya için Uluslararası Ceza Mahkemesi (YUCM) Başsavcısı Serge Brammertz, Karaciç'in tutuklanmasını memnuniyetle karşıladıklarını söyledi.
Brammertz, Lahey'deki açıklamasında, şunları söyledi:
"Savcılık makamı adına, Sırp makamlarını, özellikle de Ulusal Güvenlik Konseyi'ni, firarileri izlemekten sorumlu Sırp eylem grubunu ve Savaş Suçları Savcılığı'nı, YUCM ile beraber bu dönüm noktasına gelmeyi başardıkları için tebrik etmek isterim."
"Bu, on yılı aşkın süredir bu tutuklamayı bekleyen savaş suçu kurbanları açısından çok önemli bir gündür."
"Bu, aynı zamanda uluslararası adalet açısından da önemli bir gündür, çünkü kimsenin hukukun üstünde olmadığını ve er ya da geç tüm firarilerin adaletin önüne getirileceğini açıkça göstermektedir."
Uluslararası toplum memnuniyetle karşıladı
Kaçak savaş suçlusu Radovan Karadziç'in yakalanması NATO ve Avrupa Birliği tarafından memnuniyetle karşılandı.
AB'den yapılan açıklamada, Radovan Karadziç'in yakalanmasının "yeni Belgrad hükümetinin, Balkanlar'da barışa katkı yapmaya kendisini adadığının göstergesi olarak yorumlandı. AB dönem başkanı Fransa ise, tutuklamanın Sırbistan'ı AB'ye yakınlaştıracağını kaydetti.
AB'nin genişlemeden sorumlu üyesi Olli Rehn de, "Bu tutuklama, Sırp hükümetinin, uluslararası savaş suçları mahkemesiyle gerçek bir ortaklık içinde çalıştığının göstergesidir" dedi.
NATO ise, Karadziç'in yakalanmasını, uluslararası toplum tarafından uzun süredir beklenen iyi bir haber olarak niteledi.
Beyaz Saray, "Savaş suçlularının mahkeme önüne çıkarılması, savaşta kayıp verenler için en büyük ödüldür" ifadesini kullandı.
Sekiz yıl önce Bosna-Hersek'teki savaşı sona erdiren Dayton Barış Anlaşması'nı imzalamak üzere tarafların bir araya getirilmesine aracı olan dönemin Amerikan Dışişleri Bakan Yardımcısı Richard Holbrook ise, "Karadziç 'in yakalanması tarihi bir olaydır" dedi.
Türkiye memnun
Türkiye, uluslararası toplumun uzun bir süredir eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne teslim edilmesini beklediği Bosnalı Sırp savaş suçlusu Radovan Karadziç'in dün Sırbistan makamları tarafından yakalanmış olmasını memnuniyetle karşıladığını bildirdi.
Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, "Karadziç'in yakalanması, yüzyılımızın en karanlık sayfalarından birini oluşturan eski Yugoslavya'da yaşanan acıların azaltılmasına katkıda bulunacağı gibi bu tür trajedileri yaşatanların adaletten kaçamayacaklarının da göstergesi olacaktır" denildi.
Yeni kurulan Sırbistan hükümetinin attığı bu tarihi adımın, Sırbistan'ın Avrupa ve Avrupa-Atlantik kurumlarıyla bütünleşmesi yolunda önemli bir dönüm noktası olduğu belirtilen açıklamada, "Sırbistan'ın yeni hükümetinin eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi ile samimi bir işbirliği içinde olduğunu gösteren bu adımı, Balkanlar'daki istikrarın pekişmesine ve bölge ülkeleri ile halkları arasındaki iyi ilişkilerin daha da gelişmesine katkı sağlayacaktır" ifadesi yer aldı.
Açıklamada, "Türkiye, bu olumlu gelişmenin, başta Ratko Mladiç olmak üzere, diğer savaş suçlularının da mahkeme önüne çıkarılarak yaraların sarılmasına vesile olmasını temenni etmektedir" denildi.
Radovan Karadziç kimdir?
Eski Yugoslavya'da şimdi Karadağ topraklarında kalan Savnik bölgesinde doğan Karadziç, 1990'da Bosna-Hersek'te Sırbistan Demokrat Partisi'nin kurucu üyeleri arasındaydı. Karadziç iki yıl sonra BM tarafından bağımsız devlet olarak tanınan Bosna'daki Sırp cumhuriyetinin başkanlık konseyinin üç üyesinden biri oldu.
Karadziç aynı yıl Bosna Sırp Cumhuriyeti'nin tek başkanı oldu ve 1996 yılına kadar silahlı kuvvetler başkomutanı ve devlet başkanı olarak görevlerini sürdürdü.
Karadziç'in hayatı 1992'de başlayan Bosna Savaşı'nın 1995 yılının sonunda bitmesiyle değişti. 250 binden fazla insanın öldüğünün tahmin edildiği ve 1.8 milyon kişinin evlerinden sürüldüğü Bosna Savaşı'nın bitmesinden sonra uluslararası savaş suçları mahkemesi Bosnalı Müslümanlar ve Hırvatlara karşı savaş suçu işlediği gerekçesiyle Karadziç'i resmen suçladı.
Suçlamanın ardından kayıplara karışan Karadziç'in bazen Sırp Ortodoks kilisesi manastırlarında, bazen Bosna'nın doğusunda dağlık bölgelerdeki mağaralarda saklandığı iddia edildi. Bazı gazeteler, Karadziç'in bazen rahip kılığına girdiğini yazarken, bazıları da kadın peruğu takarak dolaştığını bildirdi.
Karadziç, BM'nin en son 2000 yılının mayıs ayında güncellediği iddianameye göre, 1992-1996 yılları arasında soykırım, savaş suçu ve insanlığa karşı suç işlemek gibi birçok ithamın aralarında bulunduğu 15 suçtan yargılanacak.
Davanın karmaşıklığı nedeniyle Karadziç'in savaş suçları mahkemesine çıkmasının aylar alabileceği bildiriliyor. |