HÜCRE CEZASINA İSYAN... Lefkoşa'daki Merkezi Cezaevi'nde mahkûmlar, bir mahkûma verilen hücre cezasını protesto etmek için isyan edip yatak şiltelerini ateşe vererek yangın çıkardı. Bir odanın tamamen yandığı, 70 şiltenin zarar gördüğü organize eylem saat 15.00'te başladı ve 17.00'de sona erdi. 3 itfaiye aracı, 2 ambulans ve çevik kuvvetin müdahale ettiği yangın sırasında mahkum yakınları cezaevi dışında toplanarak endişe içinde olayı izledi.

KİMSENİN BURNU KANAMADI...  İçişleri Bakanı Özkan Murat, eylem sırasında yangınların kontrol altına alındığını, yangınlar sonucunda herhangi bir yaralanma veya duman zehirlenmesi olmamasının olayın sevindirici yanı olduğunu söyledi. Bakan Murat, "Hiçbir mahkumun burnu kanamadı" dedi

Ali CANSU

   Lefkoşa'daki Merkezi Cezaevi'nde mahkumlar,  bir mahkuma verilen hücre cezasını protesto etmek için dün isyan edip yatak şiltelerini ateşe vermek suretiyle yangın çıkardı.

   Mahkumların saat 15.00'te başlayan organize eyleminde 70 şilte zarar gördü, bir oda tamamen yandı. Farklı koğuşlardaki bazı mahkumların, şilteleri aynı anda ateşe vermesi ve dumanların dışarıdan da görülmesi üzerine cezaevine üç itfaiye aracı ve iki ambulansın gönderilmesinin ardından isyanı durdurmak için polis çevik kuvveti de girdi.

   Daha sonra olay yerine İçişleri Bakanı Özkan Murat, İçişleri Bakanlığı Müsteşarı Ali Anlar, Lefkoşa Polis Müdürü Pervin Gürler, Başbakanlık Müsteşarı Öntaç Düzgün ve diğer polis müdürlerinin yanı sıra birçok sivil polis de geldi.

   Cezaevine gelen bazı mahkumların aileleri ise cezaevi içerisindeki koğuşlarda yangın çıkarılmasını endişeyle izledi. Yangın iki saat devam etti

  Bu arada cezaevine birçok polisin ve küçük itfaiye (acil kurtarma) aracının da girmesi endişeleri artırdı.

Olay nasıl gelişti

   Mahkum ailelerinden elde edilen bilgiye göre olay bayramının ikinci günü başladı.

   Mahkumlara bayramda giymesi için verilen kareli gömlekleri bir mahkumun "alerjisi var" diye giymediği ve  başka bir gömlek istediğini anlatan mahkum yakınları, gömleği giymeyerek gri bir tişört giyen bu mahkuma daha sonra gömleği giydirdiklerini ancak mahkumun koğuşuna gittikten sonra tepki olsun diye yattığı yatağın şiltesini yaktığını söyledi.

   Cezaevi yönetiminin de söz konusu mahkuma hücre cezası verdiği, ancak arkadaşlarının bu cezayı kabul etmeyerek cezaevi müdüründen cezanın kaldırılması için talepte bulunduğu, cezanın kaldırılmaması durumunda koğuşları yakacakları tehdidinde bulunduğu iddia edildi.

   Cezaevi yönetiminin cezayı kaldırmamasının ardından mahkumlar dün öğleden sonra koğuşlarında bulunan şilteleri yakmaya başladı.

   Mahkumların aileleri cezaevinde bulunan yakınlarını ziyarete gittikleri zaman gardiyanların kendilerine ilk önce "7 kişi eksik o yüzden içeride yoklama yapılıyor", daha sonra ise "koridorlarda mahkumlar birbirlerini jiletliyor. Bu yüzden sizi şu anda görüştüremeyiz" dediklerini iddia etti.

   Ancak daha sonra olayın gerçek yüzü yangının başlamasıyla ortaya çıktı.

Cezaevinden siyah dumanlar yükseldi

   Cezaevinde kalan bazı mahkumların koğuşlarındaki şilteleri yakmaya başlamasıyla cezaevinden siyah dumanlar çıkmaya başladı.

   Dumanların zaman zaman daha da arttığı görüldü. Dumanların artmasıyla itfaiye birlikleri de art arda  cezaevine giriş yapmaya başladı. İtfaiyecilerin ardından iki ambulans da cezaevine girdi. Ancak, dumanların daha da yükselmesi içerideki mahkumların hayatlarından endişe duyulmasına yol açtı.

Aşırı sıcaktan kapılar açılmadı

   Mahkumların bulunduğu koğuşların giriş kapılarının aşırı sıcaktan etkilenmesi nedeniyle kapıların sıkıştığı ve açılmadığı görüldü.

   Yetkililer kapıları açmak ve mahkumlara ulaşmak için olağanüstü çaba sarf etti. Bir mahkumun dumandan etkilendiği ve kendisine oksijen verildiği öğrenildi.   

Mahkum yakınları isyan etti

   Bazı mahkumların yakınları cezaevinde kalanların hayatlarından endişe ettiği için zaman zaman cezaevi personeli ile tartışmaya girdi.

   Özellikle Polis çevik kuvvetinin cezaevine girdiğini gören aileler "Dövmeye mi geldiniz. Yine ailelerimizi içeride ezip eleyeceksiniz. Yazık değil mi. Yapmayan da yapanın yanında ceza alıyor" diye çevik kuvvete tepki gösterdi. Ancak, polis ailelere hiçbir müdahalede bulunmadı ve sükunet içerisinde olayın bitmesini bekledi.

İlk açıklamayı Ali Alnar yaptı

   Olay yerinde bulunan İçişleri Bakanlığı Müsteşarı Ali Alnar, saat 16.30 sıralarında yaptığı açıklamada, mahkûm veya tutukluların saat 14:00 sıralarında 6 koğuşta yangın çıkardıklarını, yangın söndürme çalışmalarının devam ettiğini bildirdi.

   Ölen veya yaralanan bulunmadığını da açıklayan Alnar, tüm mahkumların avluda olduklarını ifade etti. Alnar, yangından dolayı bazı boş koğuşlara girilemediğini de açıkladı. İçişleri Bakanlığı Müsteşarı, eylemin neden yapıldığına dair henüz ellerinde bir bilgi olmadığını kaydetti.

70 şilte vaydı 30 kişi yer değiştiriyor

   İçişleri Bakanı Özkan Murat, saat 17.30 sıralarında Merkezi Cezaevi'ne geldi. Özkan Murat burada yaptığı açıklamada olayın, bir mahkuma verilen disiplin cezasına yönelik bir tepki olduğunu açıkladı.

   Murat, yangınların yeni kontrol altına alındığını, yangınlar sonucunda herhangi bir yaralanma veya duman zehirlenmesi olmamasının olayın sevindirici yanı olduğunu dile getirdi. Murat "Hiçbir mahkumun burnu bile kanamadı" dedi.

   "Olay, bir mahkuma verilen disiplin cezasına karşı bir tepkidir. Bazı mahkumlar koğuşlarda şilte yaktı. Gerekli soruşturma yapılacak. Önemli olan her şeyin hukuk çerçevesinde yapılmasıdır" diye konuşan Özkan Murat, ayrıntılı açıklamanın ilerleyen saatlerde yapılacağını söyledi.

   Murat, Merkezi Cezaevi'nde olayın kontrol altına alındığını ve temizlik çalışmalarına başlandığını da söyledi.

   Merkezi Cezaevi'nde mahkumlar tarafından şilte yakılarak çıkarılan yangınla ilgili incelemelerde bulunmak üzerek Cezaevi'ne gelen Özkan Murat, Çevik Kuvvet'in önlem olarak çağrıldığını belirterek mahkumlara herhangi bir farklı muamelede bulunmadığını belirtti.

   Mahkum yakınlarının Çevik Kuvvet'in cezaevine çağrılmasıyla ilgili sorularına karşılık Özkan Murat, "Kesinlikle farklı bir muamele olmamıştır... Bugün hiç kimsenin burnu kanamadı" dedi.

   Her tür tedbirin alındığını ifade eden Özkan Murat, "Şu anda her şey kontrol altında. Herhangi bir sorunumuz yok" dedi.

   Olayla ilgili soruşturmanın yürütüleceğini kaydeden Özkan Murat ayrıca olaya karışan mahkumların sayısının henüz belli olmadığını söyledi.

    Olayın bazı mahkumlar tarafından, şilte yakan bir mahkuma verilen hücre cezasına tepki olarak çıkarıldığını anlatan Murat, verilen cezaya karşı bir grup mahkumun şilteleri koridora dizip ateşe verdiğini kaydetti.

   Çıkarılan yangından dolayı toplam 70 yatağın yakıldığını ve sadece 6 kişilik bir odanın kullanılamaz hale geldiğini belirten Murat, hasardan dolayı 30 mahkumun yerinin değiştirildiğini kaydetti.

Mahkumlar ceza yasası ile cezaevinde iyileştirme istiyor

   Öte yandan, Cezaevinde kalan mahkumlar imza toplayarak başta cumhurbaşkanı, başbakan, bakan ve ilgili yerlere gönderdikleri mektupta, ceza infaz yasası ile cezaevinde iyileştirmeler yapılmasını istedi.

   Mektupta,  Rum kesimi ve Türkiye'deki cezaevlerinde kalan mahkûmlara koşullu veya koşulsuz olarak birçok kez ceza indirimi veya af çıkarıldığı bu durumun kendileri gibi ailelerini de derinden yaraladığı kaydedildi. 

   Türkiye ve Avrupa Birliği ülkelerindeki infaz sisteminin 1/3 iken ülkemizde 1/6 olarak uygulandığı ve bu çarpık infaz sisteminin eşitsizlik yarattığı vurgulanan mektupta, 4 yıl ceza alan bir Türkiyeli mahkumun cezasının sevkini talep etmesi durumunda bu süreyi 32 ay, KKTC'li bir mahkumun ise 40 ayda tamamladığını ifade eden mahkumlar, amaçlarının Türkiyeli mahkumların haklarının ellerinden alınması değil iki durum arasındaki eşitsizliği belirtmek olduğunu ifade ettiler.

   Cezaevinin kapasitesinin 250 olduğunu ve cezaevinde 450'yi aşkın mahkum ve zanlı bulunduğuna da değinen mahkumlar, bunun mahkumlara verilen hizmetin yarıya düşürülmesi anlamına geldiğini kaydetti.

   Sistem bozukluğundan meydana gelen mağduriyetlerini birçok kez devlet yetkililerine aktarmalarına rağmen bir netice alamadıklarını da ifade eden mahkumlar, bu sorunlarının çözülmesi için yetkililerden yardım istedi.