HANİ GÜNEYDEN DAHA UCUZ OLACAKTIK? Güney ile kuzey arasında market fiyatları arasındaki dengesizlik, KKTC vatandaşlarını Güney Kıbrıs'a alışverişe yönlendiriyor. Özellikle temel ihtiyaç maddelerinde güneydeki fiyatların cazipliği birçok vatandaşı sınır ötesine çekiyor. KKTC hükümetinin fonlara yaptığı artışlar ve zamlar, güney ile kuzey arasında fiyat farklarının oluşmasında en büyük etken oldu. Hükümet yetkililerinin  "Güneyden daha ucuz olacağız" sözleri ise bir iddiadan öteye gidemiyor

Ali CANSU

   Milli geliri kuzeye göre daha yüksek ve ekonomik bakımdan daha güçlü olan Güney Kıbrıs'taki fiyatların KKTC'ye göre daha ucuz olması, hemen her gün birçok vatandaşın alışveriş için oradaki marketlere akın etmesine yol açıyor.

   KKTC'de son zamlar ve fonlara getirilen artışlar, güneydeki fiyatların kuzeye göre daha cazip hale gelmesine neden oldu. Milli gelirde olduğu kadar ekonomik bakımdan da daha güçsüz olan KKTC'de fiyatların el yakması, vatandaşı güneye yönlendirirken, hemen her gün Rum yönetimine hatırı sayılır miktarlarda kaynak aktarılmasını gündeme getiriyor.

   Kuzey ile Güney Kıbrıs arasındaki sınır kapılarının açıldığı 23 Nisan 2003'den bugüne iki ülke vatandaşlarının karşılıklı geçişlere başlamasının ardından, ticarette de yasaklar kalkmış, vatandaşlar, kesesine uygun yerlerden alışverişe yönelmişti.

   Yaklaşık 5 yıldır devam eden bu durum, son zamların ardından daha da kendini hissettirmeye başladı.

   Kıbrıslı Türkler alışverişleri için güneyin yolunu tutmaya devam ediyor. Vatandaşlar bunun en önemli sebebinin ise güneydeki fiyatların daha ucuz olmasına bağlıyor.

   Geçmişte alışverişlerin güneye kayması üzerine bazı tedbirler alan KKTC hükümeti, birçok maldaki fonu indirmiş ve fiyatların düşmesini sağlamıştı. Ancak, son zamanlarda ard arda yapılan zamlar ve fonların yeniden yükseltilmesi iki ülke arasındaki fiyat farkının yeniden açılmasına neden oldu.

   Hükümet yetkililerinin "Güneyden daha ucuz olacağız" sözleri de bir iddiadan öteye gidemiyor.

   Özellikle güney ile kuzey arasındaki marketlerde temel ihtiyaç maddeleri arasında fiyat farkları dikkat çekiyor.

KIBRIS fiyatları araştırdı

   KIBRIS, kuzey ile güneyin marketlerinde temel gıda maddeleri ile ihtiyaç ürünlerinin fiyatlarını. Bu araştırmada, güneydeki marketlerde satılan birçok malın ülkemize göre daha ucuz olduğu görüldü.

   Güney ile kuzey arasındaki marketlerde yapılan araştırmada derlenen listeye göre, en büyük fiyat farkı Nescafe Classic'de bulunuyor. Güneyde 100 gr. Neccafe Classic 2.89 YTL'ye (1.62 Euro) satılırken, aynı ürün KKTC'de 6.20 YTL'ye satılıyor. Yani KKTC yüzde 53.2 daha pahalı.

   Nescafe Classic'i Colgate Total diş macunu takip ediyor. Güneyde 3.83 YTL (2.14 Euro) olan Colgate Total diş macunu, ülkemizde yüzde 47.8 daha pahalı; 7.34 YTL'den tüketiciye sunuluyor.

   Üçüncü sırayı yine 100 gramlık Nescafe Gold Blend alıyor. Güneyde 6.81 YTL (3.81 Euro) satılan Gold Blend KKTC'de 11.63 YTL.

   Rum kesiminde 36'lık Calgonit 5+1 tablet 7.32 YTL'den (4.09 Euro) satılırken, ülkemizde 15 tabletli kutunun fiyatı ise 9.45 YTL.

   Yumuşatıcı güneyde 7.51 YTL (4.20 Euro) iken, kuzeyde 8.80 YTL.

   Özellikle sabah kahvaltılarının olmazsa olmazı olan Kellogs (Kornflakes 750 gram) Rum kesimindeki marketlerde 5.96 YTL (3.33 Euro) satılırken, ülkemizde 500 gramın fiyatı 6.02 YTL.

   200 gram Nescafe Classic'in fiyatı ülkemizde 13.78 YTL'den satılırken, güneyde 8.96 YTL 5.01 Euro'dan alınabiliyor. 100 gramlık Nescafe Gold Blend güneyde 6.81 YTL'den (3.81 Euro) vatandaşa yansıtılırken, kuzeydeki marketlerimizde ise 11.63 YTL'den satılıyor.

   Güney Kıbrıs'ta bir şişesi 1.77 YTL'ye (0.99 Euro) satılan Lucozade ülkemizdeki marketlerde ise yüzde 43.0 daha pahalı olarak 3.11 YTL'ye satılıyor.

   Güney Kıbrıs'taki bir vatandaş Redbull enerji içeceğini 2.20 YTL (1.23 Euro) ödeyerek alabiliyorken, kuzeydeki vatandaş bunu 3.72 YTL'ye yani yüzde 40.8 daha pahalı olarak satın alıp evine götürüyor.

   Tavuğun kilosunun 5.35 olduğu Güney Kıbrıs'ta, kuzeyde ise tavuğun kilosu 6.82 YTL.

   Yine çocuklarda en fazla kullanılan ıslak mendil fiyatlarına bakılacak olunursa, güneyde 3'lü set olarak satılan ıslak mendil 6.37 YTL (3.56 Euro) ülkemizde ise 12.60 YTL'ye satılıyor. Bir kutu Carlsberg bira güneyde 1.34 YTL (0.75 Euro) iken kuzeyde 2.00 YTL.

   Kerrugold tereyağı güneyde 3.36 YTL (1.88), kuzeydeki marketlerde ise 4.60 YTL, yani yüzde 36.75 daha pahalı.

KKTC'de ucuz olan mallar da var

   KIBRIS araştırmasında ülkemiz marketlerinde güneydeki marketlerden daha ucuza satılan ürünler de tespit etti.

   Güneyde 1 kilo domates 5.35 YTL (2.99 Euro) satılırken, ülkemizdeki satış fiyatı ise 3.10 YTL. 1 kilo salatalığın fiyatı ülkemizde 4.55 YTL iken, güneyde 7.96 YTL (4.45 Euro). Güneyde 1 kilo muz 3.38 YTL'den (1.89 Euro) satılırken, kuzeyde 1.85 yani yüzde 45.35 daha ucuza alıcı buluyor.

   Rum kesiminde Nestle çocuk maması (Pirinçli) 7.96 YTL (4.45 Euro) iken, kuzeyde 7.45'den çocuklu ailelerin satışına sunuluyor.

   200 gram 1 adet Zwan bif Güney Kıbrıs'taki marketlerde 2.86 YTL'den (1.60 Euro) alınırken, kuzeyde ise raftaki satış fiyatı 2.65 YTL. 

Ürün adı  Kıbrıs Rum Kesimi (EURO)  YTL  KKTC (YTL)  Fiyat farkı  Yüzdelik fark (% )  1 Kasım 2007'de KKTC'deki fiyatı

Süt (1 litre)  1.62  2.89  2.00  .89  30.7  1.60              

Un (1 kg)  1.15  2.05  2.66  0.60  22.6  2.2 

Calgonit 5+1 (36'lı)  4.09  7,32  9.45 (15'li)  -  -  -      

Ariel (6 kg)  14.27  25.05  22.25 (5 kg)  -  -  -  

Vernel (4 lt)  4.20  7.51  8.80  1.28  14.5  6.90   

Kellogs (Kornflakes ) (750 gr)  3.33  5.96  6.02 (500 gr)  -  -  -  

Kellogs (Kornflakes 1000 gr)  -  -  10.50  -  -  -   

Weetabix  2.73  4.88  6.73  1.84  27.3  -

Domates (1 kg)  2.99  5.35  3.10  2.25  42.0  2.07 

Muz  (1 kg)  1.89  3.38  1.85  1.53  45.35  - 

Salatalık  ( 1 kg)  4,45  7,96  4,55  3.41  42.9  1.95

Nescafe Classic (100 gr)  1.62  2.89  6.20  3.30  53.2  6.00   

Nescafe Classic (200 gr)  5.01  8.96  13.78  4.81  34.9  -   

Nescafe Original (100 gr)  2.77  4.95  -  -  -  -

Nescafe Gold Blend (100 gr)  3.81  6.81  11.63  4.81  41.3  19.30   

Nescafe Gold Blend (200 gr)  6.90  12.3  18.19  5.83  32.1  - 

Nesquik (500gr)  5.56  9.95  5.71 (450 gr)  -  -  10.30   

Nestle Çocuk maması (Pirinçli 400 gr)  4.45  7,96  7.45  0.51  6.40  8.45     

Nestle Çocuk maması (Yulaflı 400 gr)  3.68  6.58  7.45  0.86  11.5  10.60 

Colgate Total (Diş macunu)  2.14  3.83  7.34  3.50  47.8  7.06

Ayçiçeği yağı (5 lt)  8.45  15.1  30.95  15.82  51.21  18.85 

Frico- Edam peynir (yuvarlak kırmızı, Avusturya 900gr)  5.89  10.54  15.90  5.36  33.7  19.64        

Hellim (1 kl)  9.65  17.27  14.86  2.41  13.9  -

Yumurta (12 adet)  1.62  2.89  3.00  0.10  3.34  3.00

Carlsberg Bira  0.75  1.34  2.00  0.65  32.8  1.90

1 kutu darı  0.92  1.64  1.94  0.29  15.1  1.61

Prima çocuk bezi (11-25 kilo 54'lü)  19.18  34.33  31.50  2.83  8.2  -   

Lucozade  0.99  1.77  3.11  1.33  43.0  3.33 

Redbull  1.23  2.20  3.72  1.52  3.62  40.8  -

Cif (temizlik ilacı)  2.10  3.75  4.23  0.47  11.1  3.97

Morning Fresh (100 ml 3 adtet)  0.68  1.21  3.25 (750 ml)  -  -

Yoğurt (450 gr)  1.80  3.22  2.89  0.33  10.31  2.10   

Kerrugold yağ 227 gr  1.88  3.36  4.60  1.23  36.75  4.60  

Tavuk (kilosu)  2.99  5.35  6.82  1.46  21.5  5.60 

Coca- Cola  (330 ml.- 1 kutu)  0.71  1.27  1.37  0.1  7.2  - 

Coca- Cola  (500 ml)  0.71  1.27  (450 ml)  1.52  -  -  - 

1.5 lt. Coca- Cola  1.76  3.09  2.85  0.24  7.7  2.58

Zwan bef (200 gr)  1.60  2.86  2.65  0.21  7.48  5.90     

Zwan bef (340 gr)  1.90  3.40  3.68  0.27  7.58  -

Nan 1 (Çocuk sütü)  5.88  10.52  11.25  0.72  6.44  8.01    

Uncle Beans pirinç (1 kg)  2.82  5.04  6.03  0.98  16.2  4.67 

Islak mendil (3 adet set)  3.56  6.37  12.60 (1 adeti)  -  -  6.30

Not: Rum tarafındaki ürünlerde yapılan hesaplamalarda 1Euro: 1.79 YTL'den baz alınmıştır.