BÖLGE HALKI TEDİRGİN... Bölge halkı havanın kararmasıyla birlikte özellikle gençlerin arabaları ile boş arsaların kenarlarına park ettiklerini, daha sonra ise araçtaki müziği sonuna kadar açarak gece geç saatlere kadar bölgede kaldıklarını, bu durumun ise kendilerini tedirgin ve rahatsız ettiğini söylüyor   

Ali CANSU

   Uyuşturucu batağı haline gelen ülkemizde, madde bağımlılığının ilk aşaması sayılan "uçucu" kullanımı tehlikeli boyutlara ulaştı. Bir yapıştırıcı markası olan "Bally", ayrıca tiner ve kolonya gibi uçucu maddelerin "uyuşturucu" olarak kullanımının ortaokullara kadar yayıldığı belirtildi. Gençler satışı hiçbir denetime tabii olmayan uçucuları, kullananlara ve satanlara cezai suç öngörmeyen bir yapıda, tehlikeli boyutlarda kullanıyor. Uçucu maddeler, alkol ve sigaradan sonra, en çok kullanılan yasal uyuşturucu madde olarak gösteriliyor.

   KIBRIS, Lefkoşa'da Dumlupınar bölgesindeki boş arsaların kenarlarında içleri boşaltılarak naylon poşetlere konularak teneffüs edilmiş birçok "Bally" tüpü buldu.

   Bölge halkı havanın kararmasıyla birlikte özellikle gençlerin arabaları ile boş arsaların kenarlarına park ettiklerini, daha sonra ise araçtaki müziği sonuna kadar açarak gece geç saatlere kadar bölgede kaldıklarını, bu durumun ise kendilerini tedirgin ve rahatsız ettiğini söyledi   

   Bölgede ayrıca etrafa saçılmış boş ve kırık bira şişeleri ile koruyucular (prezervatif) bulundu. 

   Zehirleyici ve bağımlılık potansiyeli çok yüksek olan uçucu maddeler, elde edilmesi kolay ve ucuz olduğundan çocuklar ve gençler arasında yaygın olarak kullanılıyor.

   Küçük yaştaki çocuklar, yüklü ücret ödemeden ve kolayca satın alabildikleri uçucu maddeleri "zevk" diye kullanarak hayatlarını pahalıya ödüyorlar.

   Uçucu maddeler, hem ucuz hem de yasal sayıldığı için evler dâhil, market, hırdavatçı ve kunduracılardan kolaylıkla elde edilebildiğinden çocukları cezp ediyor.

   Bu maddeleri yoğunlukla 11-18 yaş arasındaki çocuk ve gençler kullanırken, erişkinlerde bu rakamın düştüğü belirtiliyor. Uçucu maddeler, organlarda ciddi fonksiyon kayıplarına, hatta bazen ani ölümlere neden oluyor.

"Bally" çok tercih ediliyor

   Son yıllarda özellikle gençler arasında bağımlılık yapan uyuşturucu ve uyarıcı hap kullanım oranının giderek arttığına dikkat çekilirken, uyuşturucu hastalığının ilk adımı olan uçucular gözden kaçırılıyor. KIBRIS'ın uçucularla ilgili yaptığı araştırma, önemli gerçekleri ortaya çıkardı.

   Çocukların uyuşturucu bağımlılığının ilk adımı olarak önce "Bally"i seçtiği belirtildi. "Bally"den sonra sırayı, Türkiye'de de binlerce çocuğu bağımlısı yapan tiner alıyor. Gençler ve çocukların uçucularla ölüme uçtuğu mekânlar ise genelde parklar, şehir içinden uzak boş mekânlar veya arka sokaklar oluyor.

   "Bally" kullanan çocuklarla ilgili araştırmalarda, merak, içinde bulunduğu sosyal grupta kendini kabul ettirme ve ispata dayalı bir süreçte ailelerinde şiddete dönük yaklaşımlar ve ilgisizliklerinin problemi kökleştirdiği gibi sonuçlar elde edildiği belirtiliyor.

Her yerde satılıyor

   Ülkemizde bu maddelerin satışını veya ülkeye gelişini denetleyici ciddi bir mekanizma olmaması, gençleri uyuşturucuya teşvik ediyor. Adi suçları da tetikleyen ve çocuklar için tehdit oluşturan "Bally" ve tiner gibi sentetik maddelerin satışı ve ithaline ilişkin düzenleme olmaması nedeniyle, her isteyen bu maddelere kolayca ulaşabiliyor.

   Uyuşturucu konusunda çalışan uzmanlar ve araştırmacılar, "Bally "gibi yapıştırıcı veya boya çözücü olarak kullanılan tiner gibi kimyevi ve uyuşturucu maddelerin amacı dışında satışı ve kullanımını kısıtlayan düzenlemeler yapılması gerektiğini vurguladı.

   Örneğin Singapur'da 1988 yılından itibaren bu maddeler yasaklandı ve yasa dışı uyuşturucu madde kapsamına alındı. Meksika'da ise bu maddelerin içine soğan kokusu konarak, uyuşturucu amaçlı kullanılmasının önüne geçilmeye çalışıldı. Ancak sonuçta bu ülkenin sokaklarında saf toluene (uçucu maddelerin etken maddesi) kullanma modası çıktı.

Her kullanımda beyin hücreleri zarar görüyor

   Uyarıcı ve uyuşturucu hapların her kullanımda beyinde hücre kaybına sebep olduğu biliniyor. Aşırı unutkanlık, gözlerde yaşarma, sulanma ve kızarma, yüzde aşırı kızarmaya dikkat edilmesi gerektiği belirtiliyor.

   İlk başlarda olumsuzlukları unutturduğu, heyecan verdiği düşünülse de, kısa sürede bağımlılık oluşturan bu haplar ruhsal ve bedensel çok ciddi sağlık sorunlarına yol açıyor. Özellikle tiner, "Bally" çeken gençlerde beyin ve akciğer hızlı bir şekilde ölüyor. Zaten bir müddet bu maddeleri kullanan insanlarda iç organlar iflas ediyor. Bağımlı bir kişinin tedaviden sonra eski sağlığına kavuşması çok zor oluyor. Bu maddeler her alımda vücudun yeni hücrelerini öldürüyor. Uyarıcı olan hap o an içindir; fakat kronik kullanımında zihnin yavaşlamasına ve zayıflamasına yol açıyor. Madde kullanımını bırakmanın en önemli şartı, bulunulan çevreden uzaklaşmaktır. Çoğu, mahalle arkadaşlığı gibi bir alt kültürün sonucu olarak başlıyor. Bağımlı olmasalar bile arkadaşlığını devam ettirmek için genç de kullanmaya başlıyor.

Git gide yayılıyor

   Uzmanlar, ülkemizde uçucu madde kullanımının tehlikeli ve hızlı bir şekilde yayılmaya başladığını söyleyerek, ortaokul yaşındaki çocukların başta "Bally" olmak üzere daha birçok uçucu madde kullandığını belirtti.

   Uçucu kullanımının her geçen yıl arttığına dikkat çeken uzmanlar, uçucu maddelerin kullanımı konusunda ciddi bulgulara ulaşıldığını ve gün geçtikçe bu yerlerin arttığını ifade etti.

   Uçucuların sinir sistemini ciddi şekilde olumsuz etkilediğini ve her kullanımda ölüm tehlikesi yaratan maddeler olduğunu ifade eden uzmanlar, yetkililerin bu konuya eğilmesi gerektiğini kaydetti.

Uçucu maddelerin etkileri

   Solunum yoluyla alınan uçucu maddeler hızla akciğerlerden emilerek kana, oradan da beyne ve diğer organlara karışır. Akciğerler, beyin, karaciğer ve böbrek en çok etkilenen organlardır.

   Uzun süreli uçucu madde kullanımı sonucu öğrenme ve okuma bozukluğu, hafıza bozukluğu gibi kalıcı beyin ve sinir sistemi hasarları, kalp, akciğerler, böbrek, kas ve kan tablosunda kalıcı bozukluklar gelişir.

   Uçucu madde koklayanlarda ani ölümler sıktır ve kaçıncı kez kullanıldığına bakmaksızın her koklama sırasında görülebilir. Ölümlerin nedeni sıklıkla kalp yetmezliği, akciğerlere madde gitmesi, oksijensiz kalma sonucu boğulma ve beyin ödemidir.

   Ciddi derecede sarhoşluk, uyuşma, sahte bir iyilik hali, sersemlik hissi, denge bozukluğu, yürüme güçlüğü, sözü ağızda gevelercesine konuşma, reflekslerde yavaşlama gibi belirtiler görülür.

   Maddenin etkisi altında saldırgan ve tehlikeli davranışlara sık rastlanır.

   Uçucular çoğunlukla basamak taşı maddelerdir. Bu maddeleri kullananlar zamanla başka maddeleri de kullanmaya başlar. Uçucu madde bağımlıları arasında suç davranışları, eğitimin bırakılması, aile problemleri, çoğul madde kullanımı sıktır.

   Zehirlenme belirtileri ise, ilk birkaç dakika içinde öksürme, gözyaşı artması, öksürük, bulantı, kusma, baş ağrısı, burun kanaması, sarhoş gibi konuşma, koordinasyon bozukluğu, birtakım hayaller görme, olmayan sesler işitme, uçma duygusu, saldırgan ve tehlikeli davranışlar, çarpıntı, bilinç değişiklikleri, koma, ani ölümlerdir.