Fileleftheros ve diğer gazeteler, Kıbrıs sorununun çözümü çerçevesinde iki toplum lideri arasında bugün başlayacak olan doğrudan müzakereler çerçevesindeki gelişmelere ve açıklamalara yer verdi.

BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Danışmanı Alexander Downer'in önceki gün adaya geldiğini belirten gazeteler, Downer'in açıklaması ve ziyareti esasında yapacağı temasları aktardılar.

Haberlere göre, Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat ile Rum Yönetimi Başkanı Dimitris Hristofyas arasındaki ilk iki görüşmede yer almak için önceki gün adaya gelen BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Danışmanı Alexander Downer, adada bulunduğu esnada gerek kuzeyde gerekse güneyde siyasi parti liderleriyle de görüşmeyi planlıyor.

Downer, adaya varışında yaptığı açıklamada müzakerelerin sonucuyla ilgili ihtiyatlı iyimserliğini dile getirdi.

Kıbrıs Türk tarafının, Kıbrıslı Rumlara; "Limnidi" (Yeşilırmak) üzerinden Güzelyurt'taki Ay. Mamas Kilisesi'ne gitmelerine izin vermemesini yorumlamaktan kaçınan Downer, müzakere sürecini ilgilendiren esas konulara yoğunlaşması gerektiğini söyledi.

Downer, BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs'taki Özel Temsilcisi Taye Brook Zerihoun'un bu konuyu iki tarafla görüştüğünü söyledi ve görüşülmesi gereken çok sayıda konunun bulunduğunu, çok dikkatli ve ayrıntılı çalışılması gerektiğini ifade etti.

Downer, Kıbrıs'ta, ilk ziyaretinden daha çok kalacağını, özlü müzakerelerin başlayacağı 11 Eylül'e kadar burada olacağını, adada bulunduğu sürede geniş insan yelpazesiyle bir araya geleceğini söyledi.

Öte yandan Politis, Downer'in, dün akşam, iki liderin temsilcileri Özdil Nami ile Yorgos Yakovu ve BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs'taki Özel Temsilcisi Taye Brok Zerihoun'la yemekte bir araya gelerek "Limnidi" (Yeşilırmak) konusu ile müzakerelerin prosedürel konularını ele almasının beklendiğini kaydetti.

Haberde, Rum tarafının, yemek sırasında, Yeşilırmak'la ilgili olarak, "ordunun tavrı konusundaki hayal kırıklığını" açıkça ortaya koyacağı ileri sürüldü.

Rum müzakere grubu

Alithia ise, Rum müzakere grubunun isim listesine yer verdi, ancak bu konuda ayrıntıya girmedi.

Habere göre, Rum müzakere grubu Tumazos Çelebis, Yorgos Yakovu, Markos Kiprianu, Andreas Mavromatis, Kipros Hrisostomidis, Nikos Muduros, Meneleos Meneleu'dan oluşuyor.

Kiprianu

Rum Dışişleri Bakanı Markos Kiprianu, Kıbrıs Rum tarafının, "Kıbrıslıların" tümünün çıkarına hizmet edecek olan çözümün sağlanması için doğrudan müzakerelere iyi niyetle gideceğini savundu.

Rum Haber Ajansı'na (KİPE) özel açıklama yapan Kiprianu, Türk tarafının da aynı şekilde müzakerelere gelmesini temenni ettiklerini belirtti.

Müzakerecilere baskı ve müdahalelerde bulunulmaksızın, uluslararası unsurların tüm bu süreçte önemli ve destekleyici bir rol üstlenmesinin mümkün olduğunu ifade eden Kiprianu, Türkiye'nin Kıbrıs sorununun çözümüne olumlu ve yapıcı bir katkı koyması için uluslararası toplumun Türkiye'yi cesaretlendirme sorumluluğuna da sahip olduğunu öne sürdü.

Kiprianu, Rum tarafının, tüm insanlar için vatandaşlık haklarının uygulanması ve korunması, devletin bütünlüğünün ve işlevsel uyumunun garanti altına alınması gibi temel tezlerin; iki tarafın çıkarlarını savunan Kıbrıslı Türk muhatapların da destekleyeceği tezler olduğuna inandığını belirtti.

AB'nin yeni süreçteki rolünün sorulması üzerine Kiprianu, müzakerelerin BM himayesinde yapılacağını, fakat Türkiye'nin AB'ye katılmak istemesinin, AB'ye sürece etkide bulunması imkanını sağladığını iddia etti.

Müzakerelerde ele alınacak boyutlar konusunda Kiprianu, kolay bir konunun bulunmadığını hepsinin önemli olduğunu, eşit oranda da karmaşık olduğunu belirtti ve bunlardan bazılarının, Türkiye'nin özellikle bunlara verdiği önemden dolayı özel zorluklara ve de öneme sahip olduğunu söyledi.

Güney Kıbrıs'ın yurt dışındaki diplomatik temsiliyeti konusundaki soru üzerine Kiprianu, öncelik verdikleri ülkelerin, AB ülkeleri ile Güney Kıbrıs için ekonomik ve siyasi açıdan önemi bulunan dost ülkeler olduğunu ifade etti.

Kiprianu, İslam Konferansı Örgütü konusunda ise, Türkiye'nin yoğun faaliyetlerinden dolayı söz konusu örgütle birçok sorunun bulunduğunu, ayrıca kendilerinin; İKÖ üyesi ülkelerle ikili ilişkilerin geliştirilmesinin üzerinde durduğunu söyledi.

Siyasi partiler

DİSİ Başkanı Nikos Anastasiadis ise, önceki gün partisinin kararlarını açıklamak için düzenlediği basın toplantısında, dikkatlerini, ülkeyi yeniden birleştirecek olan çözümün en kısa zamanda bulunmasıyla ilgili çabaların desteklenmesine; Avrupa ve "Kıbrıs" olgularının rasyonalist bir biçimde analiz edilmesine çevirdiklerini kaydetti.

Anastasiadis, kendilerinin, herhangi bir çözümü değil ülkeyi birleştirecek olan çözüm için, kendilerine düşen sorumluluğu üstlenmeye ve de her çabayı desteklemeye hazır olduklarını belirtti.

Anastasiadis ayrıca, Partisinin Siyasi Bürosu'nun Rum Yönetimi Başkanı Dimitris Hristofyas'a yönelik desteğini ne açık çekle ne de karşılıklarla verdiğini ifade ederek, Hristofyas'a yönelik verilen şartlı desteği yineledi.

DİKO ise, yaptığı açıklamada, BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Danışmanı Alexander Downer'den, "Kıbrıs'ta BM kararları, değer ve ilkelerinin denendiğini" anlamasını beklediklerini söyledi. DİKO, partinin; Downer'den uluslararası hukuk ve meşruiyetin hakim olması için çalışmasını istediklerini ifade etti.

Fileleftheros'a göre, KS EDEK, EVRO.KO ile Rum Çevreciler ve Ekologlar Hareketi, Rum Yönetimi Başkanı Dimitris Hristofyas'tan çözüm zeminini netleştirmesini talep ettiler.

KS EDEK Başkanı Yannakis Omiru, yaptığı yazılı açıklamada, tek devlet, tek uluslararası kimlik ve tek vatandaşlık için çözüm zemini konusunda Türk tarafı ile nihai anlaşma gerekliliğini öne çıkarması gerektiğini dile getirdi.

Omiru, "Türk tarafının partenojenez, iç egemenlikler ve de vatandaşlıklarda ısrar etmeyi sürdürmesi durumunda, müzakerelerin manasının olmayacağını" da savundu.

EVRO.KO Başkanı Dimitris Şilluris ise, Kıbrıs Rum tarafının kırmızı çizgilerinin Ulusal Konsey'de ele alınmasını talep etti.

Fransa ve İngiltere

Öte yandan, Fransa Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Erik Sevalie, yarın başlayacak olan müzakerelerin, adanın yeniden birleşmesine yol açacak yeni sürecin başlamasına imkan sağlaması temennisinde bulundu. Sevalie, ayrıca, ülkesinin sürece verdiği desteği de yineledi.

İngiliz Milletvekili Teresa Villiers ise, Kıbrıs sorununa ilişkin müzakerelerin, sorununun çözümüne yönelik yolu açmasını diledi. Müzakereler konusunda birçok ümit ve beklentinin bulunduğunu ifade eden Villiers, müzakerelerin başarı getirmesini görmek istediğini söyledi.

Villiers, ayrıca, "Türk ordusunun Kıbrıs'tan ayrılmasını görmek istiyorum" şeklinde konuşarak, "Kıbrıslıların" kendi başlarına karar vermeleri için özgür olması gerektiğini de belirtti.