Geri kalmış ülkelerde, kulanım dışı kalan atıklar çöplüklerde büyük yığanlar oluşturup sorun olurken, kalkınmış ülkelerde yeniden değerlendirilerek hem doğanın korunması hem de ekonomik kazanım sağlanıyor.

Evsel atıklar içindeki; kağıt ambalaj maddeleri, gazete, karton, teneke, alüminyum, cam ambalaj maddeleri, naylon ambalaj maddeleri, pil ve akü ham madde olarak yeni üretimde değerlendirilir. Geriye kalan işe yaramadığı zannedilen çöpler ise işlenerek; tarımda kullanılan organik madde, yakacak kok kömürü ve sıvı yakıt elde edilir.

Avrupa ülkelerinde hatta güneydeki komşu ülkede; evsel atıklardan gazete, karton, kağıt ambalaj malzemeleri, cam ambalaj malzemeleri, pet şişe, teneke, alüminyum ve naylon ambalaj maddeleri diğer çöplerden ayrı torbalarda biriktirilip çöp arabalarına veriliyor. Ayrıca, alüminyum içecek kutuları, pet şişeler ve kağıt materyali gibi geri dönüşümde değerlendirilebilen atıkların toplanması için şehirlerin en işlek noktalarına geri dönüşüm kumbaraları konuluyor.

Bizde ana yol kenarlarında, kırsal alanlarda ve sahillerimizde herkesi rahatsız eden naylon ambalaj atıkları; başka ülkelerde toplanıp yeniden hammadde olarak değerlendirilmekte. Böylece, doğal olarak 500-1000 yıl parçalanmadan çevrede kirliliğe sebep olan naylon atıklar, ekonomiye kazandırılıyor. Naylon ambalaj atıklarının üretimde hammadde olarak kullanılması ile, %30 oranında yeni kazanım elde edilir. Ayrıca, normal hammaddeden üretime göre, daha az enerji tüketilmekte ve atmosfere daha az sera gazı verilir. Ayrıca, naylon ambalaj atıklarının yeniden değerlendirilmesi ile; çöplükte sürekli olarak çıkan yangınlarla yanan naylon atıklardan, havaya kanserojen dioksin gazının karışması ve vatandaşlarımızın sağlığının bozulması da önlenmiş oluyor.

Ülkemizde, zaman zaman belirli yerlere gazete kumbaraları konulmasına rağmen, bu konuda da istikrarlı bir uygulama olmadığı için; genellikle karton, gazete ve kağıt ambalaj malzemeleri de diğer evsel atıklarla çöplüğe atılıyor. Oysa hurda kağıdın geri kazanım oranı %34.5 olup, tekrar üretimde hammadde olarak kullanıldığı zaman, hava kirliliğinde % 74-94, su kirliliğinde %35 ve su kullanımında %45 tasarruf sağlanıyor. En önemlisi, 1 ton atık kağıdın kağıt hamuruna katılması ile 20 ağacın kesilmesine gerek kalmıyor. Bunun yanında daha az yakıt kullanıldığı için atmosfere daha az zararlı sera gazı veriliyor.

Dünyada bitki örtüsü bakımında en zengin ülkelerden biri olan İsveç'te bile, her türlü kağıt atıklarının çöpe atılmaması ve toplanması için özel organizasyonlar oluşturulmuştur.

Halen çöpe attığımız, cam ambalaj kapları ve alüminyum içecek kutularının da yeniden ham madde olarak kullanılması ekonomik bakımdan oldukça önemlidir. 2005 yılında Anavatanda 96,500 ton cam ambalaj atığının ham madde olarak yeniden üretimde kullanılması, konunun ekonomik bakımdan ne kadar önemli olduğunu gösterir. Hurda camın geri dönüşümde kullanılması ile yeni cam ambalaj ürünleri, cam kumu, cam mozaik, bina izolasyon malzemesi, cam tozu gibi malzeme ve yolların işaretlenmesinde kullanılan boya üretiliyor.

Diğer önemli bir atık olan alüminyumun sıfırdan üretilmesi yerine; hurda alüminyum kutularının yeniden değerlendirilmesi, %35'e varan enerji tasarrufu sağlar.

Ülkemizde genellikle; kanalizasyona, dere yataklarına ve gelişigüzel yerlere dökülen araba yağlarının da ekonomiye kazandırılması mümkündür. Bilindiği gibi atık yağlar; birçok ülkede yeniden motor yağı ve yakıt elde edilmesinde değerlendiriliyor.

Pil ve akülerin de gelişigüzel yerlere veya çöplere atılması halinde içindeki katminum ve cıva gibi kimyasal maddeler yer altı sularına karışarak, zehir olarak insanlara geri döner. Bu nedenle mutlaka, ayrı toplanarak yeniden değerlendirilmesinde yarar vardır.

Ülkemizde, ciddi boyutlarda çevre kirliliğine sebep olan ve vatandaşlarımızın sağlığını tehdit eden çöp sorununun çözümü için; yıllardan beri sürdürülmekte olan çalışmaların artık sonuçlandırılması ve uygulamaya geçilmesi gerekir. Geri dönüşüm sisteminin oluşturulması halinde; şimdi olduğu gibi çöp yığınları oluşarak halkın sağlığı tehlikeye sokulmayacak ve doğal kaynaklarımızın kirlenmesi, değerli arazilerin çöplük olarak kullanılması önlenecektir. Ayrıca toplanıp değerlendirileceği için; gelişigüzel yerlerde naylon ambalaj malzemeleri, pet ve cam şişe kirlilikleri oluşmayacak.

En önemlisi; bir çok ülkede servet olarak görülen çöplerin, toprağa gömülmesine son verilecek ve toplama, taşıma, geri dönüşüm, kompostlama gibi çeşitli yeni iş alanlarının ortaya çıkması ile ekonomiye de önemli katkı sağlanacaktır.