Sevgili okurlar, bu haftaki köşemizde kan grubu ve genetikten söz edeceğiz. Eminim çoğunuz kan grubunuzun ne olduğunu biliyorsunuzdur. Peki, kan grubunuzu genlerin belirlediğini biliyor muydunuz?

Herkesin kendine ait bir kan grubu vardır. Kan grubu sınıflandırılması ilk olarak 1900 lü yıllarda Karl Landsteiner tarafından yapılmıştır. 'ABO sistemi' olarak da bilinen bu sınıflandırmada dört çeşit kan grubu vardır. Bunlar:

- A

- B

- AB ve

- O'dur

Kan grubunuz siz daha doğmadan önce belirlenir. Nasıl mı? Anne ve babanızdan size geçen 'kan grubu belirleyici' genler tarafından. Genler kelimenin tam anlamı ile hayatımızın yapı taşlarıdırlar. Göz rengimizden tutun saç rengimize, boyumuzdan kilomuza kadar, her şey için talimat taşırlar ve çevresel faktörlerin de etkisi ile bizi 'biz' yaparlar.

Vücudumuzda yaklaşık olarak 30,000 gen vardır. Her genin içerdiği talimatlar doğrultusunda kendine ait bir görevi vardır. Ayrıca, vücudumuzdaki her genin biri anneden diğeri ise babadan gelmek üzere iki kopyası vardır. Dolayısıyla, kan grubumuzu belirleyen genin bir kopyası annemizden diğeri de babamızdan bize geçer. Bu genlerin içerdiği talimatlar, 'agglutinogen' adındaki proteinlerin yapımı içindir. Bu proteinler, al yuvarların üzerinde bulunurlar ve kan grubumuzu belirlerler.

'Kan grubu' geninin 3 çesidi vardır. Bunlar A, B ve O dur. Herkesde bu genin iki kopyası olduğunu hatırlarsak, 6 çeşit kombinasyon olduğunu görebiliriz.

Bunlar;

- AA (Anneden ve babadan A) Kişinin Kan grubu A'dır.

- BB (Anneden ve babadan B) Kişinin Kan grubu B'dir.

- OO (Anneden ve Babadan O) Kişinin Kan grubu O'dır.

- AB (Ebeveyinlerin birinden A diğerinden ise B) Kişinin Kan grubu AB'dir.

- AO ve (Ebeveyinlerin birinden A diğerinden O) Kişinin Kan grubu A'dır çünkü 'A' gen tipi 'O' gen tipine baskındır.

- BO dur (Ebeveyinlerin birinden B diğerinden O) Kişinin Kan grubu B'dir, çünkü 'B' gen tipi 'O' gen tipine baskındır.

Genetik 'dilinde' bu kombinasyonlara 'genotip' denir ve sizin anne ve babanızdan aldığınız gen kombinasyonlarını gösterirler. Al yuvarlarımızın üstünde bulunan 'agglutinogen' proteinlerinin yanı sıra, 'agglutinin' adındaki proteinler de bizim için önemlidir. Farklı genler tarafından yapılan bu proteinlerin esas görevi ise sadece kan grubumuza ait kan hücrelerinin vücudumuzda bulunmasını sağlamaktır.

Pozitif ve Negatif Olayı

Bildiğiniz gibi, kan grubumuzun A, B, AB veya O olmasının yanı sıra pozitif veya negatif olma durumu da vardır. Yine genler tarafından belirlenen ve RH sistemi olarak bilinen bu kavramın genetik yapısı ABO sistemine göre çok daha komplikedir. Nedeni de kalıtsal açıdan 30 çeşit kombinasyonu olmasıdır. Ancak genel anlamda RH iki gruba ayrılır; Negatif (-) veya Pozitif (+).

ABO sisteminde olduğu gibi RH sisteminde de baskın gen tipi vardır. RH sisteminde pozitif genotip negatif'e baskındır. Şöyle ki, en basit tarifle anne ve babanın her ikisinden de pozitif genotip alan bir kişi RH Pozitiftir. Yada, ebeveynlerin birinden pozitif diğerinden ise negatif genotip alan bir kişi de RH pozitiftir (çünkü pozitif negatif'e baskındır). Ebeveynlerin her ikisinden negatif genotip alan kişi ise RH Negatiftir.

Sevgili okurlar, bir sonraki köşemizde buluşmak üzere sevgi ve huzur dolu günler sizlerin olsun.