Yaşınız ne olursa olsun bu yıl sağlığınızı gözden geçirmek için yapabileceğiniz pek çok test var. Bu haftaki yazımda kendiniz ve çocuğunuz için yapılması gereken bu sağlık taramalarından bazılarını aşağıda sıralamaya çalıştım.

Çocuklarımıza da check-up yapılmalı!

Sanılanın aksine sadece erişkinlere değil çocuklarımıza da belli dönemlerde bazı check-up testleri yapılabilir. Bu testlerin pek çoğu rutin çocuk doktoru muayenelerinde sizler farkında olmadan yapılmaktadır. Doktor kontrolüne düzenli olarak gidemeyen veya bu testleri yaptırma imkanı bulamayanlar için yaş gruplarına göre çocuklara yapılabilecek basit tarama testleri:

Kalp ve şeker hastalıkları çocukluk ve ergenlikle başlıyor!

Beşikte başlayan beslenme alışkanlıkları, çevresel koşullar, ve genetik faktörler Diabet (şeker hastalığı), Kalp hastalıkları ve Hipertansiyon gibi pek çok kronik hastalığa zemin hazırlıyor.

Bu nedenle artık pek çok "yaşlılık" hastalığının ilk belirtilerinin saptanması ve erken yaşta önlenebilmesi için 20'li yaşlardan itibaren düzenli aralıklarla bazı tarama testlerinin yapılması öneriliyor. Amerikan Diyabet Derneği'nin 20-50 yaş arası kişiler için önerdiği check-up tablosu yanda görülmektedir. Özellikle bel kalınlığı ölçümü genç yaşlardan itibaren söz konusu damar hastalıklarının ve çok popüler hastalıklardan "Sendrom X"in önlenmesine katkıda bulunacaktır!

Amerikan Diyabet Derneği Check-Up Tablosu

Check-up hasta olmadan yapılır!

Kanser hastalığının en başarılı tedavi yolu ERKEN TANI'dır! İşte bu yüzden 20'li yaşlardan başlayarak özellikle bu amansız hastalığa karşı bir takım tarama testleri yapılması gerekiyor. Ülkemizde erken tanı polikliniklerinde yapıldığı gibi yanı başınızdaki pek çok sağlık merkezinde de bu tetkikleri yaptırmanız mümkün. Buna göre başta kanser olmak üzere diğer hastalıkların erken tanısı için yaşlara göre yapılması gereken testler:

40 yaş altı erkekler ve kadınlar için: kan sayımları, kan biyokimyası (6 ayda bir) (kolesterol, üre vb), idrar tahlili, gaytada gizli kan (bağırsak kanseri taraması), ESR (kanser hastalığının bulgusu kan sayımı), Tiroid hormonları (tiroid kanserleri taraması), akciğer grafisi ve karın ultrasonu ;

40 yaş üzeri erkekler için: (yukarıdakilere ek olarak) Efor testi, prostat testleri (PSA; görüntüleme) (60 yaş üzeri yıllık);

40 yaş üzeri hanımlar için: (yukarıdakilere ek olarak) Mamografi ve ultrason (her yıl) (meme kanseri taraması) ve smear testleri (her yıl) (rahim ağzı kanseri taraması);

Menopoz sonrası dönemdeki hanımlar için: (yukarıdakilere ek olarak) Kemik yoğunluk testleri (kemik erimesi taraması)

Ailede kanser öyküsü olanlar için bu sıralama değişik şekillerde uygulanabilir. Bu kişilerin ilgili uzman doktorlara danışarak yönlendirilmesi gereklidir.

Yılbaşında trafiğe ve alkole kurban olmayın!

Geçtiğimiz yıl tam da bu zamanlarda alkolün neden olduğu "akşamdan kalma (hangover) sendromu" rahatsızlığına değinmiştim.

Fazla miktarda tüketilen fermente (şarap, viski vb.) alkollü içecekler ertesi gün vücutta zehirli maddeler (asetaldehit toksinleri) oluşturarak baş ağrısı, mide bulantısı, karın ağrısı, tansiyon düşüklüğü, ağız kuruluğu, kusma ve hazımsızlık gibi sorunlara yol açabiliyor!

İşte tıp dilindeki adıyla "Hangover Sendromu" olarak anılan hastalığın en iyi tedavisi ise: alkol almamak!

Bu bir yeni yıl şakası değil, tam tersine tüm tıp kitaplarında yazan temel bir bilgi!

Ama muhabbetlerini birkaç kadeh mey ile tatlandırmak isteyenler için ise önerilerimiz:

- Fermente içkileri tercih etmeyin (Kırmızı şarap, brandy ve viski yerine beyaz şarap, vodka veya cin tercih edin)

- Aç karnına içmeyin

- Meze ile birlikte için

- Ertesi gün bol sıvı alın,

- Tuzlu ve Şekerli yiyecekler tüketin,

- Vitamin içeriği yüksek sebze ve meyve yiyin,

- Yağlı ve kızartmalardan uzak durun.

Alkol alımından sonra trafiğe çıkılması (bir bardak bira bile olsa!) sürücünün reflekslerini ciddi şekilde etkiler! Lütfen yılbaşı eğlencenizi kabusa dönüştürmeyin. Alkollü araç sürmeyin!

Mutlu ve sağlıklı yıllar!