Trafik kazaları, kanser ve kalp hastalıkları ile ilgili haberlere hemen her gün rastlamakta iken toplumun dikkati son günlerde tüm bunlardan farklı bir sağlık sorununa çekildi!

Geçtiğimiz günlerde havada ileri derecede artan UV ışınlarının insan sağlığını olumsuz biçimde etkilediği bildirildi. Günde 10-15 dakikadan fazla güneşte kalınmaması uyarısı yapıldı. Hemen her yıl benzer şekilde uyarılar yapıldığından pek çok kişi bu haberlere pek kulak asmadı. Oysa ki ölçülen değerler bu uyarıların ne denli haklı ve yerinde olduğunu ispatlar nitelikte idi.

UV ölçümleri ne anlama geliyor?

Türkiye Cumhuriyeti Meteoroloji Genel Müdürlüğü bir süredir düzenli olarak -şimdilik sadece Ankara'nın maruz kaldığı- günlük UV ışın miktarını yayınlıyor. Kurumun internet sayfasından kolaylıkla izlenebilen bu değerlerin altında UV ışınlarının ne şekilde ölçüldüğü ve hangi düzeylerde ne tür önlemler alınması gerektiği belirtiliyor.

Buna göre Ultraviyöle İndeksi olarak adlandırılan bu değerler gün içerisinde, güneş tam tepede iken yer yüzeyine ulaşması beklenen ve insan sağlığına zararlı olabilecek UV Radyasyon miktarını gösteriyor. UV İndeksi 0'dan 15'e kadar uzanan bir ölçek üzerinde sınıflandırılıyor. Buna göre UV indeks değerleri, ifade ettiği anlamlar ve alınması gereken önlemler ise şu şekilde sıralanıyor:

Ultraviyole İndeks Değeri ve DerecesiUltra

viyole İndeks DeğeriUltra

viyole

İndeks

DerecesiAnlamı ve Alınması Gereken Önlemler< 2DÜŞÜK (LOW)Ultraviyole indeks değeri 0 ile 2 aralığında ise; bu güneşin ultraviyole ışınlarının asgari değerde zararlı olduğunu gösterir. Beyaz, kırmızı saçlı ve çok açık tenli hassas cilt yapısına sahip insanlar dışında, genellikle pek çok kimse, güneşin ekstrem değerlere ulaştığı saat 10.00 - 16.00 arasında ve bu indeks değerlerinde yanmaksızın bir saat güneşte kalabilir.3 - 5ORTA (MODERATE)Bu değerler, düşük risk olasılığını işaret eder. İnsanlar 20 dakika zarar görmeksizin güneşe maruz kalabilirler. Ancak geniş siperlikli şapka ve güneş gözlükleri takmaları önerilmektedir.6 - 7YÜKSEK (HIGH)İndeksin bu değerleri orta şiddette ultraviyole radyasyonu temsil eder. Olağan cilde sahip insanlar 15 dakika kadar güneşte kalabilirler. Ancak şapka ve gözlük kullanımı şiddetle önerilir. Diğer taraftan, güneşe maruz kalacak olan burun ve kulaklar mutlaka korunmalı, dudaklara koruyucu kremler sürülmelidir.8 - 10ÇOK YÜKSEK (VERY HIGH)Oldukça yüksek ultraviyole radyasyonu temsil eder. Ultraviyole radyasyona maruz kalarak, olası muhtemel zararlar için risk faktörü bu değerlerde fazladır. 10 dakikadan daha az bir süre güneşte kalınabilir. Şapka ve güneş gözlüğü gibi temel korunma araçlarının yanı sıra, dışarı çıkma zorunluluğu olan insanlar mutlaka gölgelerden yararlanmalı ve pantolon ile beraber uzun kollu giyecekler tercih edilmelidir. İndeksin bu değerlerinde her türlü açık hava sporlarından uzak durulmalıdır.11 +AŞIRI (EXTREME)İndeksin bu aralıktaki değerleri, ultraviyole radyasyonun canlılar üzerinde, olası en yüksek risklerini işaret etmektedir. Güneşte kalma süresi 5 dakika ile sınırlı olmalı ve mümkünse dışarı çıkılmamalıdır. Dışarı çıkılmasının kaçınılmaz olduğu durumlarda ise, olabildiğince güneşten korunmalı ve bu amaç doğrultusunda önlemler alınmalıdır.

UV ışınları tehlikeli düzeylere ulaşıyor!

TC Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan önümüzdeki 3 günün tahmini UV indeks değerleri şu şekilde sıralanmaktadır:

Günlük Maksimum UV İndeks05 Temmuz 2008 Cumartesi06 Temmuz 2008 Pazar07 Temmuz 2008 Pazartesi10.410.510.4

Ankara'da ölçümü yapılan bu tahmini değerler yukarıdaki tablo yardımı ile okunup yorumlandığı zaman olayın ciddiyetini kavramak kolaylaşıyor. Tahmin edileceği gibi adamızda ölçülecek değerlerin Ankara'dakilerden daha da yüksek olması bekleniyor.

Bu durumda UV ışınlarının olumsuz etkilerine maruz kalmamak için Kıbrıs'lıların böyle günlerde 5-10 dakikadan fazla güneş ışığı altında kalmaması, hatta çok gerekmedikçe gün içerisinde dışarı çıkmaması gerekiyor.

Bu öneriye uymayıp tatilini deniz kenarında güneşlenerek geçirmeyi planlayan kişilerin ise 10:00 - 17:00 saatleri arasında denize veya deniz kenarına gitmemeleri, mutlaka 40 faktör üzeri koruyucu kremler kullanmaları öneriliyor.

BUNLARI BİLİYOR MUYDUNUZ?

Özellikle Kıbrıs'lıların yaz aylarında yaygın olarak tükettiği Karpuz-hellim ikilisinin öğle-akşam yemeği gibi ana öğünlerin yerine yenmesi durumunda dengesiz beslenmeye neden olarak kilo alımını artırdığını biliyor muydunuz?

Haftanın Sorusu

GÜNEŞ BEBEKLERİ DE ÇARPIYOR!

Yeni doğan bebeklerin sarılık tedavisi amacıyla güneşe yatırılması doğru mudur? (A.Y, 28 Mağusa)

Sevgili okurumuz, yeni doğan bebeklerde genellikle hayatın ilk iki gününden sonra çeşitli nedenlerle sarılık ortaya çıkar. Sarılığa neden olan madde "Bilirübin" denilen ve kan yıkımı nedeniyle ortaya çıkan bir renk pigmentidir. Bu madde normal koşullarda idrar ve barsak yoluyla vücuttan atılır. Altta yatan başka bir sağlık sorunu olmayan bebeklerde sarılık çoğu zaman tedavi gerektirmeksizin sık beslenme ile kendiliğinden normal seviyelere düşer.

Fizyolojik (olağan) sarılık nedenleri haricinde kan uyuşmazlığı, sıvı kayıpları, yetersiz beslenme gibi durumlar bebeklerin mevcut sarılık düzeyini artırır. Sarılık değerinin çok yüksek olduğu bebekler ise hastaneye yatırılarak küvözlerde "Mavi Flöresan" ışık altında tedavi alırlar. Bu flöresan ışın yaydığı Ultraviyöle dalgalar ile bebeklerin vücutlarındaki Bilirübin maddesini suda çözünür hale getirip vücuttan uzaklaştırır.

İşte sarılık geçiren bebeklerin tedavi amacıyla güneşe konulmasının gerekçesi de budur. Güneşte bulunan UV ışınları nedeniyle bebeklerin gün içinde belli saatlerde "güneşlenmesi" gerektiği çok yaygın olarak bilinen yanlış bir uygulamadır.

Bulut arkasından gelen ışık bile sarılığı düşürür!

İçinde bulunduğumuz günlerde değil bebeklerin erişkinlerin bile güneş altında korumasız bir şekilde UV ışınlarına 5-10 dakikadan fazla maruz kalması sağlığı ciddi şekilde tehdit etmektedir. Sarılığı azaltmak amacıyla "güneşletilen" bebeklerde sıvı kayıpları, kan tuz ve şeker oranlarında değişiklikler görülür. Bu şekilde oluşan sıvı kayıpları sarılığı daha da fazla artırır. Uzun süre güneş altında kalan bebeklerde ise güneş çarpması bulguları, beyin ödemi hatta beyin kanamaları bile görülebilmektedir.

Ultraviyöle ışınları sanılanın aksine bulut arkasından gelen ışınlarda daha yoğun ve eşit bir şekilde yayılmaktadır. Bebeğinizi direkt güneş ışınlarından uzak bir yerde güneşin aydınlattığı bir ortamda kollar, bacaklar ve başı açık olacak şekilde tutmanız yeterli UV ışını almasını sağlayacak ve sarılığını önemli ölçüde düşürecektir. Kısaca ve özetle neden ne olursa olsun bebeğinizi gerek yaz gerekse kış aylarında hiçbir zaman direkt güneş altında bırakmayınız.

Mutlu ve Sağlıklı Günler...