Bireyin kendi ülkesinde olmayan veya maliyeti fazla olan "herhangi" bir sağlık hizmetini daha uygun fiyatlarla, daha çabuk ve çok daha iyi şartlar altında başka bir ülkede almak için seyahat etmesine ve o ülkenin turizm olanaklarından faydalanmasına sağlık turizmi denmektedir.

   Globalleşme anlayışında olan dünyamızda, gelişmiş ülkelerde dahi, sorun olan sağlık sistemindeki eksiklikler sonucunda yeni arayışlara gidildi. Gelişmiş dediğimiz ve çoğu zaman sağlık imkânlarından faydalanmak üzere gidilen ülkelerde bile sağlık sistemi, sanıldığının aksine mükemmel olmamakla beraber, o ülkelerin vatandaşları da çeşitli sorunlar (para, zaman) nedeniyle çözüm yolları aramaktadır. Bu sorunların başında artan tedavi maliyetleri, uzun bekleme süreleri gelmektedir.

   Aslında insanlık tarihinden beri var olan "tedavi amaçlı seyahat" bu çerçevede yeniden keşfedilmiş ve "sağlık turizmi" adı altında yeni bir sektör olarak son 10 yıldır inanılmaz bir hızla ilerliyor. Sağlık sektörünü içinde barındıran tüm unsurlar da bu gelişmenin bir sonucu olarak yenilenmek zorunda kalmış ve bu da yaşadığı ülkede tedavi zorluğu çeken insanlara yeni imkânlar yaratmıştır.

   Halen günümüzde sağlık turizmi denildiğinde hastalar kendi masraflarını kendileri karşılaşmaktadırlar, bunun yanı sıra toplantılarda tartışılan en önemli konulardan biri ise özel sağlık sigortalarının bu alandaki yeri ve ülkeler arası ikili anlaşmalar olmaktadır. Bu da sağlık turizminin önemini ve geleceğini gözler önüne sermektedir. Bu demek oluyor ki bir Amerikalı, ya da İngiliz vatandaş, kendi ülkesinde erişemediği hizmete başka bir ülkede tüm masraflar kendi ülkesinin Sağlık Bakanlığı, ya da özel sigortası tarafından karşılanarak tedavi olabilecek.

Sağlık turizmi çeşitleri

   Termal, medikal ve SPA olarak üçayak üzerine oturtulan sağlık turizminde yaşlı bakımı da yeni bir ayak olarak yer almaya başlıyor.

Medikal

   Önceleri kaplıca tedavisi sırasında hastaya lokal veya sistematik olarak uygulanan ilaç tedavi yöntemi iken, bu tanım oldukça genişleyerek kapsamlı bir tedavi sektörü oluşturmuştur. Bunlar; tüp bebek, göz hastalıkları, ortopedi, plastik cerrahi, kalp cerrahi, diş tedavisi, onkoloji gibi eğitimli insan gücü ve ileri teknoloji gerektiren tedavi yöntemleri eklenmiştir.

   Geçmişin izlerini taşıyarak günümüze ulaşan medikal turizm, yüzyıllar öncesine dayalı bir geleneğin artan talebi ile modern dünyayı buluşturuyor.

   Dünya ülkelerinden birçoğu bu alanda tedavi amaçlı hizmetlerini insanlara sunmaya devam ediyor. Her gün artan talep ile birlikte önemli miktarlarda bir turizm geliri ülke ekonomisine ciddi katkılar sağlıyor.

   Günümüz insanları medikal tedavileri çoğunlukla tercih eder hale geldi. Alternatif tedaviler arasında ilk sıralara yükselen medikal turizm, sağlık ve şifa kavramlarını içinde barındırmasıyla her geçen gün cazibesini yükseltiyor. Bu yükselişin sebepleri ise:

   Bir kısım ülke (Örn: ABD ve Avrupa ülkeleri) vatandaşları için, kendi ülkelerinin sağlık turizm tedavi programları, sunulan paketlerdeki medikal tedavi hizmetleri, konaklama, taşıma, uçak bileti ve seyahat programlarından daha yüksek bedellere mal oluyor. Özellikle; Türkiye, Singapur, Tayland ve Hindistan gibi destinasyonları için geçerli.

   Kendi ülkelerindeki örnekleriyle kıyaslandığında bu ülkelerdeki tedavi ve seyahat masrafları, yüzde 25 daha düşebiliyor. Bu rakamların 1/10 fiyatlara indiği de olabiliyor.

   Uluslararası pazardaki kimi ülkeler tercih kurallarını denetim altına alarak kontrol etmeye çalışmaktadır. Bu yönde bazı yasaklar getirerek çok katı denetimlere meydan vermektedirler. Örneğin; birçok medikal turizm merkezi yaygın kalça ameliyatlarının uygulamasını başarılı bir şekilde gerçekleştirmektedir. Bununla beraber bu merkezler uygulamalarını başarılı bir şekilde yapmasına rağmen, ABD Besin ve İlaç İdaresi'nce bu konu ancak yakın tarihte kabul görmüştür. Mesela; koroner by-pass ameliyatı Hindistan'da 10 bin doların altına düşerken, ABD'de neredeyse 80 bin dolardır.

   Bugün alanında uzmanlaşmış ve uluslararası platformlarda da hizmet veren sağlık merkezlerine dünyanın hangi bölgesinde olursa olsun ulaşabiliyorsunuz. Ayrıca alternatiflerin hastalara sunduğu getiriler ile operasyonlardaki bekleme süreleri de ciddi oranda azalıyor.

   Başka ülkelerden gelen hastalara en iyi hizmeti vermeye çalışan sağlık merkezleri, beklemeleri ortadan kaldırmak için özenli bakım uygulamalarıyla alternatifler sunuyor.

   Örneğin, 2005'te yüksek kalite tedavi uygulamalarıyla bilinen, Tayland'daki Bumrungrad Uluslararası Hastanesi yalnızca ABD'den 55 bin hastaya hizmet etti.

   Medikal turizm tatil fikriyle birleştirildiğinde eğlence kavramıyla buluşuyor. Sağlık amaçlı sunulan tedavi paketleri, sonrasında, tatile dönüştüğünde birçok insan için eğlence anlamına geliyor. Hastalarına üst düzeyde kalite güvencesi ve en uygun maliyeti veren sağlık merkezleri müşteri yönlü anlayış ile kusursuz hizmeti ilke ediniyor.

   Günümüzde Avrupa ülkelerindeki nüfusun yaşlanması yurtdışı sağlık harcamalarını arttırıyor. Sağlık konusu, tek başına ABD'de multi milyar dolarlık bir sektör haline geldi ve bu kavram geniş bir alanı ortaya çıkarıyor. Uluslararası medikal turizm sektöründe yaşanan rekabet, tedaviye yönelik faaliyetlere önem vermeye ve çeşitli çalışmaları kapsayacak şekilde büyümeye doğru ilerleyişini sürdürüyor. Yaygınlaşan tavrıyla ön plana çıkan sektör oluşan yoğun ilgi ile herhangi bir durgunluk belirtisi de göstermiyor. Bu rakam dünya çapında 3 trilyon doları aşıyor.

   ABD, Japonya, Fransa gibi bazı ülkeler medikal tedavi fiyatlarını indirmek, beklemeleri kısaltmak üzerine yeni uygulamalar geliştirmedikçe uluslararası sağlık turizm sektörü ilerleyişini sürdürecektir.

Termal

   Mineralize termal sular ile çamurların, kaynağın yöresindeki çevre ve iklim faktörleri bileşiminde, insan sağlığına olumlu katkı sağlamak üzere, uzman hekim denetim ve programında; fizik tedavi, rehabilitasyon, egzersiz, psikoterapi, diyet gibi destek tedavilerle koordineli kür uygulamaları için yapılan turizm hareketi Termal Turizm olarak adlandırılır.

   Sıcak kaplıca suyu anlamına gelen termaller, sunduğu tedavi ve eğlence imkânları sayesinde büyük bir turizm potansiyeli yaratıyor. Yapılan arkeolojik kazılarda çıkan sonuçlara göre insanlar, yaklaşık 10 bin yıldır termal kaynaklardan tedavi amaçlı olarak yararlanıyor. Çünkü bu sihirli sular insanlara güzellik, sağlık, stressiz bir hayat, bedenen ve zihnen rahatlama vaat ediyor.

   Türkiye Jeotermal Derneği verilerine göre, dünyadaki pek çok ülke termal kaynaklardan önemli miktarda gelir elde ediyor. Almanya ve Macaristan'da 10 milyon, Rusya'da 8 milyon, Fransa'da yaklaşık 700 bin, İsviçre'de 800 bin ve İspanyada 400 bin kişi termal turizmine yönelik tatil aktivitelerine katılıyor. Japonya'nın Beppu şehrine 12-13 milyon kişi termal turizm için seyahat ediyor. Japonya'daki 1500 kaplıcadan 100 milyon kişi faydalanıyor. Amerika'daki 210 kaplıcadan ise yılda yaklaşık 4,5 milyon kişi yararlanıyor.

SPA&Wellness

   Latince "Salus Per Aquam" kelimelerinin kısaltması olan SPA, "Sudan Gelen Sağlık" anlamına gelmekte olup Romalılardan bugüne kadar uygulanan su terapilerine verilen isimdir. Her türlü su ve çamur uygulaması SPA kapsamına girmektedir.

   Kelime anlamından daha geniş bir kapsama sahip olan SPA günümüzde yalnızca su ve çamur terapilerini değil sıcak su havuzu, çeşitli masaj terapileri, aroma terapileri, güzellik ve bakım gibi sağlık kür hizmetleri veren tesislere verilen bir isim olup su ile iyileşme, suyun kullanımından gelen sağlık, suyun sıcak, soğuk ve farklı biçimlerdeki akıtma, damlama, duşlama, püskürtme gibi uygulamaları ile kazanılan dinlenme ve ferahlama duygularının edinildiği bütünleyici terapi anlamında kullanılmaktadır.

   Wellness kelimesi ise akıl, vücut, ruh ve ilişkilerde iyi ve zinde olmayı ifade etmektedir. Bu kapsamda insanın kendisini ruhsal, bedensel, zihinsel ve ilişkisel olarak iyi ve zinde hissetmesini sağlayan her türlü masaj, cilt bakımı, çamur ve yosun banyoları, küvet bakımları, thalasso terapi gibi doğa ve doğal ürünlerle sağlıklı yaşam yöntemleri ile yapılan vücut bakımları Wellness kapsamına girmektedir.

Sağlık turizmi organizasyonu nasıl olmalıdır?

* Organizasyon hastanın evden çıkışından tekrar evine dönüşüne kadar geçen tüm süreçleri kapsamalı

* Sigorta şirketleri ile koordinasyon sağlanmalı

* Sağlık turizmi yapan kurum ve kuruluşların belirlenmesi ve sertifikalandırılması

* Paket programlar oluşturularak sağlık ve turizm iç içeliğinin sağlanması

* Sağlık turizmini tanıtım programları ve kampanyalar düzenlenmeli

* Organizasyon ve danışman şirketleri kurulmalı ve yardımcı firmalar bu yapılanma içinde yer almalıdır

Neden 'Sağlık Turizmi' yazı dizisi

   Tedavi amaçlı seyahat yaklaşık 10 yıldır sağlık turizmi adı altında inanılmaz bir hızla ilerleyen bir sektör haline dönüştü. Türkiye bu alanda dünya birinciliği hedefiyle projeler üretirken, Güney Kıbrıs 2005 yılından beridir sağlık turizmi politikaları üreterek bu yöndeki atölye çalışmalarıyla yatırımcıları teşvik edip eğitiyor. Ülkemizde ise sağlık turizmi üzerinde tartışılan bir sektör olmadığı gibi, bu alandaki önemli avantajlar kullanılarak turist potansiyelinin artırılabileceği de hesaba katılmamıştır.

   Sağlık turizminin tartışılacağı beş gün devam edecek yazı dizisinde birinci gün sağlık turizminin ne olduğu, çeşitleri ve bu alandaki organizasyonların nasıl olabileceğiyle ilgili genel bilgiler verilecek.

   İkinci günde, dünyada sağlık turizmine nasıl bakıldığı irdelenirken ülkelerin kendi avantajlarını ön plana çıkaracak organizasyonlara dikkat çekmesinin önemine dikkat çekilecek.

   Üçüncü günde de Türkiye'deki sağlık turizmi uygulamalarına değinilecek. Bu yönde birkaç örnek verilirken, Sağlık Turizmini Geliştirme Derneği'nin düzenlediği I. Uluslararası Sağlık Turizmi Kongresi sonuç bildirgesi de bir yol haritasını göstermek amacıyla aktarılacak.

   Sağlık turizminin ne olduğu, dünyada ve Türkiye'deki uygulamaları ile sağlık turizmine nasıl bakıldığının aktarılmasının ardından yazı dizisinin son iki gününde de ülkemiz açısından bu alan irdelenecek.

   Yazı dizisinin dördüncü gününde ülkemizdeki sağlık turizmi uygulamalarından örneklere yer verilecek. Son gün ise, Kuzey Kıbrıs'ın sağlık turizmi konusunda sahip olduğu imkânlara dikkat çekilerek bu yönde politikaları oluşturulması için neler yapılabileceğiyle ilgili uzman görüşlerine yer verilecek.