Ülkemizde şu anda bulunan toplam 51 çim zeminin hem maddi anlamda, hem de su kaynağı anlamında sahaların bakımında büyük sıkıntılar yaşanıyor. Tüm çim sahalara yıllık olarak 10.2 trilyon para ve toplam 1 milyon 300 bin metreküp (ton) su harcanıyor

Spor Dairesi bir çim sahanın yıllık bakımı için 200 bin YTL'ye yakın bir para harcıyor. Bu masraf içerisinde sahanın tribün veya diğer giderleri söz konusu değil. Yine tek bir çim sahanın yıllık ihtiyacı olan su miktarı 25 bin tonu bulabiliyor

Yaşanan bu sıkıntılı sürece, alternatif olarak geliştirilen sentetik çim saha projesi tam bir can simidi gibi. Sentetik sahanın yapım masrafı 600 bin YTL olmasına rağmen, en az 8 yıl ömrünün olması ve günde 8-10 saat arasında kullanılabilir olması, hem maddi anlamda hem de su kaynağı bakımından soruna çare olabilecek bir proje olarak görülüyor

Şükrü BURAĞAN

Ülkede yaşanan kuraklık ve buna bağlı su kaynaklarının azalması çim sahaların kuruması tehlikesi ile karşı karşıya. Bu kapsamda Spor Dairesi Müdürü Besim Erdenay'ın ivedi çözüm arayışları sürerken, KIBRIS Gazetesi ülkedeki çim sahaları araştırarak bu sahaların çim zeminleri için harcanan masrafı tespit etti.

Ülkemizde takım sayısının fazlalığı konusunda yaşanan tartışmaların da ötesinde bu takımların yarısından fazlasının çim sahasının olması, bu sahaların bakımında da yüksek meblağların oluşmasına sebebiyet veriyor. Spor Dairesi bölge amirlikleri kanalı ile elde ettiğimiz bilgilerde toplam 51 çim sahanın olduğu ve bunlardan sadece İnönü Sahası'nın çim zemininin kullanılamaz durumda olduğu görülüyor.

Ağırlık Mağusa-İskele bölgesinde

Bölgelere göre dağılıma bakıldığında Mağusa ve İskele bölgesinde 19, Lefkoşa bölgesinde 12, Girne bölgesinde 8 ve Güzelyurt bölgesinde toplam 8 çim zeminli saha mevcut.

Yaptığımız araştırmada bu sahaların sadece çim zeminlerinin ekimi, bakımı, sulaması gibi masrafların sadece bir sahada yaklaşık 200 bin YTL olduğu, ülkedeki tüm sahaların geneli ele alındığında da bu rakamın 10.2 trilyonu bulduğu açıkça görülüyor.

LEFKOŞA BÖLGESİ:

1-Atatürk Stadyumu

2-Göçmenköy Stadı

3-Gönyeli Stadı

4-Hamitköy Stadı

5-Atilla Topaloğlu Sahası (Okullar)

6-Cihangir Stadı

7-Değirmenlik Stadı

8-Gaziköy Şenol Stadı

9-Atatürk Spor Kompleksi antrenman sahaları (2 adet)

10-Yusuf Kaptan Sahası

11-Gönyeli Antrenman Sahası

12-Çetinkaya Antrenman Sahası

MAĞUSA BÖLGESİ:

1-Mağusa Dr. Fazıl Küçük Stadyumu

2-Çanakkale Stadı

3-Canbulat Stadı

4-Yeni Boğaziçi Osman-Mehmet-Ergün Stadı

5-Mormenekşe Cemal Balses Stadı

6-Salamis Antrenman Sahası

7-İskele Cumhuriyet Stadı

8-Mehmetçik Stadı

9-Dipkarpaz Sahası

10-İnönü Sahası (şu anda kurumuş durumda)

11-Akdoğan Özgürlük Stadyumu

12-Türkmenköy Mehmetali Toker Stadı

13-Beyarmudu M.Taner Yalluri Stadı

14-Pile Aydan Karahan Stadı

15-Vadili 14 Ağustos Stadı

16-Serdarlı 14 Ağustos Stadı

17-Paşaköy Sahası

18-Harika Sahası

19-DAÜ Çim sahası

GİRNE BÖLGESİ:

1-Girne 20 Temmuz Stadyumu

2-Antrenman Sahası

3-Esentepe Stadı

4-Çatalköy Nihat Bağcıer Stadı

5-Beylerbeyi Dr. Ali Özsoy Stadı

6-Mete Adanır Antrenman Sahası

7-A.Yeşilova Stadı

8-Lapta Şht.Şevket Kadir Stadı

9-GHE Antrenman Sahası

10-Golden Bay Hotel Antrenman Sahası

11-Ozanköy Stadı

GÜZELYURT BÖLGESİ:

1-Güzelyurt Zafer Stadyumu

2-Binatlı Antrenman Sahası

3-Baf Ü. Yurdu Antrenman Sahası

4-Bostancı İzzet Özgünan Stadı

5-Yalova Fikri Karayel Stadı

6-Doğancı Sahası

7-Yeşilyurt Sahası

8-Denizli Sahası

9-Lefke 16 Ağustos Stadı

Sadece çim zemine yaklaşık 2000 YTL

Tüm bu sahaların zeminleri için Spor Dairesi yüklü bir harcama yapmak durumunda. Tek bir sahanın yaklaşık 2000 YTL'lik bir yıllık gideri olduğu hesaplandığında ekonomik kriz ve kuraklığın pençesindeki ülkemizde radikal değişiklik gerektiği açıkça görülüyor. Çim zemin dışında bir sahanın tribün yapımından, soyunma odasına, hakem odasından tuvaletlere kadar harcanabilecek giderlerle rakamlar oldukça fazlalaşıyor. Peki bir sahanın 2000 YTL'lik ne gibi masrafları olabilir? Yaptığımız araştırmada oldukça enteresan bulgulara ulaştık;

ÇİM SAHA YILLIK HARCAMA PLANI:

Sulama ve su gideri : 70.000 YTL

Personel gideri : 70.000 YTL

Elektrik gideri : 15.000 YTL

İlaçlama ve traktör giderleri : 10.000 YTL

Ara ekim tohum : 8.000 YTL

Oyun öncesi ve sonrası bakım : 7.000 YTL

Ara ekim için kapak malzemesi : 6.000 YTL

Sulama sistemi tamiri + arıza : 5.000 YTL

Makine bakım, onarım ve yakıt : 5.000 YTL

Diğer giderler :

TOPLAM: : 196.000 YTL

Kulüpler tesis yerine transfer yapıyor

Yaşanan en büyük sıkıntılardan birisi de birçok kulübün devlet kanalı işle yatırımlarını yapma taktiği. Protokol gereği havuzdan iyi miktarlarda paralar alan kulüpler bu meblağları ne çim sahalarının bakımına, ne de tesisleşmek gibi çalışmalara harcıyor. Kulüpler 'nasıl olsa devlet yapar' düşüncesi ile devletten aldıkları gelirlerini transfer ve oyuncu alacaklarına ayırıyor. Bu konuda kulüplerin devlet katkısının belli bir oranını altyapı ve tesisleşme için kullanma sınırlamasına gidilemediği için de kulüplerin hem çim sahalarının bakımı, hem de sahalarındaki diğer yatırımlar devlet kanalı ile yapılıyor

Yıllık 1 milyon 300 bin ton su harcanıyor

Sahalara harcanan yüksek maliyetlerden çok daha önemli konu ise su konusu. Ülkede su kaynaklarının azalması dolayısı ile yaşamın hemen her noktasında karşımıza çıkan susuzluk sıkıntısına rağmen çim sahalar için harcanan yıllık su miktarı 1 milyon 300 bin metreküp. Ortalama değerlere bakıldığında kış döneminde bir saha için harcanan aylık su miktarı 1500 ton. Ancak sıcakların arttığı dönemlerde (mayıs, haziran, temmuz, ağustos, eylül) bir çim saha için aylık gereken su miktarı 3000 tonu bulabiliyor. Bu hesaplamalar ışığında ülkemizdeki 51 çim sahanın yıllık sulama giderleri de oldukça yüksek bir rakama tekabül edebiliyor.

TEK BİR ÇİM SAHA İÇİN :

Yaz dönemi aylık : 15.000 ton (5 ay)

Kış dönemi aylık : 10.500 ton (7 ay)

TOPLAM : 25.500 ton

Sentetik çim saha 'can simidi' gibi

Çim sahaların gerek maddi olarak gerekse de su harcaması olarak yarattığı sıkıntıların aşılabilmesi için geliştirilen alternatiflerin en başında gelen ve bazı sahalarda uygulanmak üzere ihalesine çıkılan sentetik çim sahalar yaşanan sıkıntıları gidermek için son derece cazip imkânlara sahip. Uzmanlardan aldığımız bilgilerde sentetik bir sahanın yapımı toplam 600 bin YTL civarında. Yıllık harcaması ise 50 bin YTL öngörülüyor. Ancak sentetik çim sahaların büyük avantajları söz konusu, uzman şirketlerin raporlarına göre bir sentetik çim sahanın 8 yıla kadar ömrü söz konusu. Bu süre içerisinde ise günde 8-10 saat kullanılabilineceği gerçeği, bu sahaların hem antrenman hem de maç yapılabilmesi bakımından önemli bir kriter.

Hem antrenman hem maç, bir değil 3 takıma yeterli

Sentetik sahaların bölgelere göre yapılması ile hem 2-3 takımın antrenman yükünü çekebileceği, hem de hafta sonu cumartesi ve pazar maçların yapılabileceği belirtiliyor.

Bu durumda da yapılacak sentetik çim sahaların sadece bir takımın uhdesinde değil 3 hatta 4 takımın kullanımında olabileceği, bu sayede de hem futbol kalitesinin arttırılacağı hem de her kulübün ayrı sahalarda maç yapmasına gerek kalmayacağı durumu, ülke futbolunun zeminler ve standartlar konusunda çektiği sıkıntılara çare olabilecek düzeyde.