Serkan SOYALAN-Can İPCİOĞLU

   Salon Futbolu’nun ya da diğer bir ismiyle FUTSAL’ın geçmişi 1930 yılına, Uruguay Montevideo’ya kadar uzanıyor. O tarihte Juan Carlos Cariani, YMCA derneklerindeki gençler için futbolun beşer kişilik bir versiyonunu uyarlıyor. Maçlar basketbol sahası boyutlarındaki açık ve kapalı alanlarda oynanıyor.

   “Futsal” ismi ise bu oyun için kullanılan uluslararası bir terim. Kökeni İspanyolca ya da Portekizce’deki FUTbol veya FUTebol ve Fransızca veya İspanyolca’daki SALon veya SALa kelimelerinden geliyor.

   Cariani’nin uyarladığı oyun, Güney Amerika’da, özellikle de Brezilya’da çok hızlı bir gelişim kaydediyor. Bunu futsal sayesinde gelişim kaydeden yetenekleri Brezilya futbolundan çıkan yıldızlarda açıkça görebiliyoruz. Pele, Zico, Socrates, Bebeto gibi önemli Brezilyalı yıldızların yeteneklerini futsal ile geliştirdikleri biliniyor. Futsal, günümüzde FIFA’nın şemsiyesi altında tüm dünyada gelişim kaydediyor.

Ülkemizde de yaygınlaşıyor

   Ülkemizde de son yıllarda büyük bir özenle takip edilen ve zaman zaman düzenlenen uluslararası Futsal turnuvalarına polislerimiz de her yıl katılıyorlar. Üniversite sporlarına da dahil olan Futsal henüz ülkemizde bir federasyona sahip değil. Polis takımımızın yanında her yıl hukukçularımız da bu turnuvaya davet almalarına rağmen henüz daha bir turnuvaya katılamadılar.

   Futsal’da ilk uluslararası karşılaşmalar 1965 yılında düzenlendi ve neticesinde Güney Amerika Kupası’nı Paraguay müzesine götürdü. 1979 yılına kadar altı Güney Amerika Kupası daha düzenlendi. Tümünü Brezilya kazandı. Brezilya futsaldaki üstünlüğünü 1980 yılında düzenlenen ilk Pan Amerikan Kupası’nı, ardından 1984 kupasını kazanarak da gösterdi.

1982’de ilk Futsal Dünya Kupası

   1983 yılında ABD Futsal Federasyonu Osvaldo Garcia’nın başkanlığında kuruluyor. O zamanlar Minisoccer (Mini Futbol) adıyla anılan oyun sonraları futsal adını alıyor.

   Futsal 1989 yılında FIFA şemsiyesi altına girmeden önce, FIFUSA tarafından ilk Futsal Dünya Kupasını düzenleniyor. Yıl 1982, yer Sao Paulo – Brezilya… Elbette ki şampiyon da Brezilya… 1985 yılında İspanya’da düzenlenen ikinci Futsal Dünya Kupası’nın galibi de Brezilya oluyor.

   Brezilya’nın bu ezici üstünlüğüne 1988 yılında Avustralya’daki Dünya Kupası’nda Paraguay son veriyor. Bu tarihten sonra oyunlar FIFA’ya bağlanıyor. 1989 yılında Hollanda’da, 1992 yılında Hong Kong’da düzenlenen şampiyonaların galibi alışılageldiği üzere Brezilya oluyor. FIFA’nın düzenlediği üçüncü Dünya Kupası 1996 İspanya (şampiyon Brezilya), dördüncüsü 2000 Guatemala (şampiyon İspanya), beşincisi Taipei 2004 (şampiyon İspanya) oluyor. 2004 yılındaki şampiyonada Brezilya ilk kez üçüncü sıraya geriliyor. İkinci İtalya oluyor.

Futsal Nasıl Oynanır?

- Futsal alanının uluslararası ölçülerine göre sahanın uzunluğu en az 38 en çok 42, genişliği ise en az 18, en fazla 25 metredir. Penaltı noktası kaleye 6 metre, ikinci penaltı noktası ise 10 metre mesafededir. Kaleler 3 metre eninde, 2 metre yüksekliğindedir.

-Futsal topunun çevresi en çok 64, en az 62 santimetre, ağırlığı ise oyunun başlangıcında en fazla 440, en az 400 gramdır. Topun 2 metre yükseklikten bırakıldığında en az 50, en fazla 65 santimetre zıplaması gerekir.

-Oyun biri kaleci olmak üzere her biri en çok 5 oyuncudan oluşan iki takım arasında oynanır. Yedek oyuncu sayısı en fazla 7’dir. Maç boyunca oyuncu değişikliği yapma hakkı sınırsızdır. Oyundan değiştirilmek suretiyle ayrılmış bir oyuncu oyun alanına başka bir oyuncunun yedeği olarak tekrar girebilir. Kaleci herhangi bir başka oyuncuyla yer değiştirebilir.

   Eğer oyuncular oyundan dışarı gönderiliyorsa ve oyun içinde sadece 2 oyuncu kalırsa oyun tatil edilir.

-Bir oyuncunun mutlaka giymesi gereken giysiler, forma veya gömlek, şort, tozluklar, tekmelikler ve salon ayakkabısıdır. Forma numaraları 1’den 15’e kadar sıralanır. Kalecilerin uzun eşofman altı giyme izni vardır.

Dört hakemli futbol

-Maçlar dört hakem tarafından yönetilir. Birinci hakem tam yetkilidir. Oyun alanının taç çizgileri üzerinde karşılıklı görev yapmak üzere ikinci hakem görevlendirilir. İkinci hakem de düdük çalabilir. İkinci hakem, hakemin oyunu oyun kurallarına uygun bir biçimde yönetmesi için yardımcı olur.

-Kuralların ihlali halinde oyunu durdurma yetkisi vardır. Eğer ikinci hakem aşırı ve uygun olmayan davranış sergilerse hakem ikinci hakemin yetkilerini kısıtlar veya görevine son verip başka bir hakemle değiştirebilir.

-Zaman tutucu ile üçüncü hakem oyuncu değişikliği alanları ile aynı tarafta yarı saha çizgisinin hizasında oturur. Zaman tutucu ve üçüncü hakem ev sahibi kulüp tarafından veya Federasyon tarafından sağlanacak uygun bir kronometre ve takip eden (birikmiş) faullerin kayıtlarını tutabileceği malzemeleri kullanır. Uluslararası maçlar için ikinci, üçüncü hakem ve zaman hakemi zorunludur.

Yirmişer dakikalık iki devre

-Maç birbirine eşit 20 dakikalık iki devrede oynanır. Top oyun dışındayken kronometre durdurulur.

-Her takımın her devrede birer kez, 1 dakika süreli mola kullanma hakkı vardır. Molaya izin verilmesi için topu kullanma hakkının molayı isteyen takımda olması şarttır. Devre arası 15 dakikayı geçemez.

-Oyun para atışı yapılması ve atışı kazanan takımın hücum edeceği kaleyi seçmesiyle başlar. Başlama vuruşundan doğrudan doğruya gol yapılabilir.

Yükseklikte saha sınırı tavan

-Top tavana temas ettiğinde oyun dışında sayılır ve taç kararı verilir.

-Eğer bir oyuncu 10 kusurlu hareketten birisini yaparsa rakip takım lehine bir direkt serbest vuruş verilir. 10 ihlalden birisi bir oyuncu tarafından kendi ceza alanı içinde yapılırsa, topun oyunda olması koşuluyla pozisyonuna bakılmaksızın penaltı vuruşu verilir.

-İhraç edilen oyuncu yeniden oyuna giremez ve yedek bölgesinde oturamaz. İhraç edilen oyuncu dışarı çıktıktan 2 dakika sonra yerine değiştirilecek oyuncu girer. İki dakikadan önce gol atılırsa girecek olan oyuncunun oyuna dâhil edilmesi kararı verilir.

-Serbest vuruşlarda rakip oyuncular toptan en az 5 metre uzakta durmalıdır. Bir takım serbest vuruşu 4 saniye içinde kullanmazsa karşı takım lehine endirekt serbest vuruş verilir.

-Takımların her devrede yaptığı ilk 5 faul kaydedilir. 6 ve 6’dan fazla birikmiş faullerde rakip takım oyuncuları baraj kuramaz. Topa vuran oyuncu gol atma amacıyla atışı kullanmalıdır; takım arkadaşına pas veremez. Eğer bir oyucu takımının 6. faulünü rakip sahada ya da ikinci penaltı noktasından geçen ve yarı saha çizgisine paralel olduğu varsayılan hayali çizginin önünde yaparsa; serbest vuruş ikinci penaltı noktasından kullanılır. Eğer bir oyucu takımının 6. faulünü ikinci penaltı noktasından geçen ve yarı saha çizgisine paralel olduğu varsayılan hayali çizginin gerisinde işlerse; serbest vuruşu kullanacak takım ister ikinci penaltı noktasından, isterse de ihlalin olduğu yerden vuruşu kullanır.

Ayakla taç atışı

-Taç atışı ayakla kullanılır ve bu vuruşla direkt gol yapılamaz. Rakip oyuncular toptan en az 5 metre mesafede olmalıdır.

-Kale atışı, kaleci tarafından ve kale alanının herhangi bir noktasından kullanılır, bu atıştan gol yapılamaz.

-Müsabaka kuralları mutlaka bir galibin belirlenmesini gerektiriyorsa uzatma devreleri ve penaltı noktasından yapılan vuruşlarla kazanan takımı belirleme yöntemleri kullanılır. Uzatmalar 5’er dakikalık 2 devre şeklinde oynanır. Eğer uzatma devrelerinde de eşitlik bozulmazsa penaltı noktasından yapılan vuruşlarla maçın sonucu belirlenir.