KTV

Avrupa Birliği yapısal savunma anlaşması (PESCO)

Girne Amerikan Üniversitesi (GAÜ) Siyasal Bilimler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Öğretim Görevlisi Dr. M. Sadık Akyar, KIBRIS Gazetesi için yazdı.

Avrupa Birliği yapısal savunma anlaşması (PESCO)
  • 27 Kasım 2017, Pazartesi 23:08

Avrupa Birliği geçen hafta içerisinde yeni bir savunma anlaşması imzaladı. PESCO (Permanent Structured Cooperation) yani Daimi Yapısal İşbirliği Savunma Anlaşması, 14 Kasım 2017 tarihinde AB üyesi 23 ülkenin (İngiltere hariç şu anda 27 üye var) Dışişleri ve Savunma Bakanlarının Brüksel’deki toplantısında imzalandı. Anlaşmaya imza atmayan ülkeler; Portekiz, Malta, İrlanda ve Danimarka’dır. Ancak bunlardan sadece Danimarka kesinlikle katılmayacağını belirtmiş, diğerleri ise, konuyu halen değerlendirdiklerini belirtmişlerdir. Anlaşılacağı üzere, Güney Kıbrıs ve Yunanistan anlaşmayı imzalamıştır. Dilerseniz PESCO’yu değerlendirmeden önce AB’nin Avrupa’ya özgü savunma birlikteliği tarihine kısa bir göz atalım. Avrupa ülkeleri NATO dışında, Avrupa’ya özgü ve AB içerisinde savunma yapılanması ile ilgili olarak iki kez denemede bulunmuşlardır. Bunlar, Batı Avrupa Birliği (BAB) ve Avrupa Güvenlik ve Savunma Kimliğidir (AGSK).

Batı Avrupa Birliği (BAB) 17 Mart 1948 tarihinde imzalanan Brüksel Antlaşması'yla birlikte kurulmuştur.

30 Haziran 2011 tarihinde Avrupa Birliği ile birleştirilmiştir. Üyeler dört kategoride yer almaktadır. Üye Ülkeler; NATO üyesi olan BAB’ı kuran ülkeler. Zaman içerisinde AB’ye üye olan NATO üyesi ülkeler de bu kategoride yer almıştır. Ortak Üye Ülkeler; Aralarında Türkiye’nin de bulunduğu NATO üyesi olan ancak AB üyesi olmayan ülkeler. Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra NATO’ya üye olan ülkelerde bu kategoride yer almıştır. Diğer üye kategorileri ise; Gözlemci ve Ortak İşbirliği üyesi ülkelerden oluşmaktadır.  Birliğin kurulma amacı; Avrupa Ülkeleri arasında her alanda ekonomik ve kültürel işbirliği, entegrasyonu sağlamak, herhangi bir saldırı durumunda karşılıklı yardımlaşmayı öngörmektedir. Aslında komünizmin yayılmasını önlemek için, soğuk savaş güvenlik algılamaları esas alınarak kurulmuş bir birliktir. Avrupa Birliği’nin ilk kuruluş düşüncesini oluşturmuştur. AB’nin kuruluşu ile birlikte de sadece savunma amaçlı olarak devam etmiştir. Ancak Avrupa ve AB’nin savunmasında etkili bir kurum olarak yer alamamıştır.

Avrupa Güvenlik ve Savunma Kimliği (AGSK) Eylül 1999 yılında, Avrupa Birliği'nin ekonomik ortak pakt olmasının yanında askeri bir pakt olmasını da amaçlayan AGSK ile AB bünyesinde bir "erken uyarı birliği" kurularak, bu birliğin AB ülkelerinin hammadde kaynakları ile enerji bölgelerine rahat ve sorunsuz ulaşılmasını sağlayacak araçlarla donatılması amaçlanmıştır. Ancak, bu proje de daha kuruluş aşamasında Almanya ve Fransa’nın çekişmeleri sonucunda etkili bir duruma geçememiştir. AGSK’nın etkisiz bir proje haline gelmesinin en büyük nedeninin AB ülkelerinin kendi başlarına NATO benzeri bir yapıyı finanse edecek askeri ve mali güce sahip olmamaları olarak görülebilir. Ayrıca; AGSK sürekli olarak NATO alt yapısını kullanarak operasyonel hale gelmek istemiş, ancak AB dışındaki NATO ülkelerini; Türkiye ve hatta bazı durumlarda ABD, Kanada’yı da devre dışı bırakmak istemesi nedeniyle hep kadük bir durumda bulunmuştur.

AB’nin yeni bir savunma oluşumuna gitmesinin nedenleri arasında; ABD Başkanı Trump’un; AB’nin NATO için daha fazla katkı yapması için açıklamalarda bulunması ve İngiltere’nin Brexit nedeniyle AB’den ayrılması belirtilebilir. Çünkü Fransa ve Almanya sürekli olarak AB içerisinde bir savunma oluşumunu savunmaktaydı, İngiltere ise açıkça belirtmese de, Trans-Atlantik bağı nedeniyle bu tür oluşumlara hep karşı durmuştu. PESCO’nun NATO’ya alternatif veya AB’nin NATO’su olacak mı diye bir soru akıllara gelebilir. Ancak, NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg’in törene davet edilmesi, Stoltenberg’in; yeni oluşumun NATO’yu güçlendireceğini, anlaşmayı memnuniyetle karşıladıklarını ve bu sayede NATO’nun Avrupa ayağının daha güçlü hale geleceğini belirtmesi PESCO’nun NATO ile işbirliği yapacağının bir kanıtı olarak görülebilir.

PESCO’nun kuruluş amacı, üye ülkelerin müşterek olarak savunma kabiliyetlerini geliştirmek ve bunu AB askeri operasyonları için uygun hale getirmek olarak belirlenmiştir. Böylece AB’nin uluslararası bir savunma partneri olarak ortaya çıkmasının sağlanması, Avrupa vatandaşlarının korunması ve savunma harcamalarının da etkili bir şekilde kullanılmasının sağlanması öngörülmektedir.  PESCO’nun yapısının iki seviyeden oluşacağı belirtilmektedir. Birincisi Konsey Seviyesi; Üye ülkelerin yükümlülüklerini yerine getirmelerinden, tüm politikanın tespiti ve uygulanmasından sorumlu olacaktır. İkincisi ise Proje Seviyesidir: Buna göre PESCO’nun etkinliği geliştirilen proje sayıları ile ölçülecek ve ve her proje, projeye destek veren üye ülkeler tarafından yönetilecektir. Ayrıca AB PESCO’yu; savunma alanında daha derin işbirliği ve entegrasyonlar için bir motor vazifesi olarak görmekte, her üye ülkenin PESCO’ya katkı için bir plan oluşturacaklarını ( Şu anda NATO’da mevcut olan DPP-Savunma, Planlama, Programlama ve Bütçeleme Sistemi benzeri bir plan), PESCO ile AB ülkelerinin savunma endüstrilerinin daha etkili ve rekabet edebilir bir seviyeye geleceği, PESCO’nun AB stratejik konumunu daha da güçlendireceği, gerektiği yer ve zamanda AB olarak tek başına veya ilgili partnerle hareket etme kabiliyeti kazandıracağı, Belçika-Hollanda arsındaki ortak Deniz Kuvvetleri veya Avrupa Hava Taşımacılığı Komutanlığı gibi bölgesel işbirliği ve entegrasyonları artıracağı belirtilmektedir. Üye ülkeler askeri kuvvetlerinin kullanılması ile ilgili yetki ise yine kendi hükümetlerinde olacaktır. NATO ve BM yetki ve sorumluluğunda yapılan operasyonlara katılmak veya katılmama konusu yine üye ülkelerin otoritesinde olacaktır.

Anlaşmada, şu anda en önemli konulardan birisinin Türkiye gibi, NATO üyesi ancak AB tam üyesi olmayan Türkiye’nin durumunun ne olacağıdır. Kabul etmek gerekir ki bu AB için de yeni bir oluşumdur. Anlaşma gelecek ay yapılacak AB Dışişleri Konseyinde yapılacak toplantı sonucunda yürürlüğe girecektir. Ancak, PESCO’nun NATO ile işbirliği ve NATO alt yapısını kullanabileceği göz önünde bulundurulduğunda, Türkiye gibi NATO üyesi olan, ancak AB tam üyesi olmayan ülkelerin durumu, PESCO’nun etkinliği açısından önemli bir konu olarak şimdilik masada durmaktadır.

Şu ana kadar açıklanan bilgilerin ışığında, AB ülkelerinin içerisinde bulunduğu ekonomik durum  ve gelinen aşamada; kanaatimizce PESCO NATO’ya alternatif bir güç veya AB’nin her an hazır tutabileceği, NATO imkanlarını kullanmadan kullanabileceği bir kuvvet olarak gözükmemektedir. Ancak; PESCO’nun; NATO’da son zamanlarda ülkelerin aynı konularda savunma harcamalarını önlemek için beraber hareket etmeye başladıkları “Smart Defence- Akıllı Savunma” konsepti benzeri bir yaklaşım olabileceği düşünülmektedir. Böylece AB ülkeleri müstakil olarak gerçekleştirecekleri savunma sanayi projelerine müşterek olarak daha az kaynak ayıracaklar. Böylelikle, hem üye ülkelerin savunma harcamaları düşecek, hem de AB ve üye ülkelerin savunma kabiliyetlerinde bir artış meydana gelebilecektir.
 

Beğendim 2 Muhteşem 0 Haha 0 İnanılmaz 0 Üzgün 0 Kızgın 0

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yükleniyor

BU HABERİ OKUYANLAR BUNLARI DA OKUDU

YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 12 7 2 3 5 23
2 BİNATLI YSK 12 6 4 2 9 22
3 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 12 7 1 4 5 22
4 YENİCAMİ AK 12 6 3 3 9 21
5 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 12 5 6 1 8 21
6 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 12 7 0 5 5 21
7 BAF ÜLKÜ YURDU 12 5 2 5 11 17
8 TÜRK OCAĞI LİMASOL 12 5 1 6 2 16
9 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 12 3 7 2 0 16
10 LEFKE TSK 12 4 2 6 -4 14
11 GENÇLİK GÜCÜ TSK 12 4 2 6 -9 14
12 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 12 3 4 5 -6 13
13 CİHANGİR GSK 12 3 3 6 -9 12
14 YALOVA SK 12 3 2 7 -5 11
15 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 12 2 5 5 -5 11
16 OZANKÖY SK 12 2 4 6 -16 10

BURÇLAR

(21 Mart - 20 Nisan)

Koç Burcunun 12.12.2017 Günlük Yorumu

(21 Nisan - 21 Mayıs)

Boğa Burcunun 12.12.2017 Günlük Yorumu

(22 Mayıs - 22 Haziran)

İkizler Burcunun 12.12.2017 Günlük Yorumu

(23 Haziran - 22 Temmuz)

Yengeç Burcunun 12.12.2017 Günlük Yorumu

(23 Temmuz - 22 Ağustos)

Aslan Burcunun 12.12.2017 Günlük Yorumu

(23 Ağustos - 22 Eylül)

Başak Burcunun 12.12.2017 Günlük Yorumu

(23 Eylül - 22 Ekim)

Terazi Burcunun 12.12.2017 Günlük Yorumu

(23 Ekim - 21 Kasım)

Akrep Burcunun 12.12.2017 Günlük Yorumu

(22 Kasım - 21 Aralık)

Yay Burcunun 12.12.2017 Günlük Yorumu

(22 Aralık - 21 Ocak)

Oğlak Burcunun 12.12.2017 Günlük Yorumu

(22 Ocak - 19 Şubat)

Kova Burcunun 12.12.2017 Günlük Yorumu

(20 Şubat - 20 Mart)

Balık Burcunun 12.12.2017 Günlük Yorumu

yukarı çık
Skull King Popup