Ülke ekonomisinde büyük rol oynuyor

Ülkemizde, çeşitli kişi ve grupların maddi ve manevi olanaklarını birleştirerek kurduğu 240 kayıtlı kooperatif olmasına karşın, bugün bunların sadece 140’ı tam, 30’u ise sınırlı faaliyette. Diğerleri ise tasfiye halinde

Ülke ekonomisinde büyük rol oynuyor
  • 08 Ocak 2018, Pazartesi 11:25

Ceren ÖZBİL

Çeşitli kişi veya grupların maddi ve manevi olanaklarını birleştirdikleri örgütler olan kooperatifler, ülke ekonomisinde de önemli rol oynuyor.

Kooperatifler sayesinde bir ülkede daha ucuza tüketim maddeleri elde edilebiliyor ve böylece birçok ürün de halka daha ucuza ulaştırılabiliyor.

Bugün Kuzey Kıbrıs’ta kayıtlı olan yaklaşık 240 kooperatifin 140 tanesi tam faaliyette, 30 tanesi sınırlı faaliyetteyken, diğerlerinin ise durgun veya tasfiye halinde olduğu öğrenildi.

Ayrıca ülkedeki kooperatiflerin aktif büyüklüğünün 5 milyar TL’yi geçtiği, öz kaynaklarının 4.5 milyar TL, plasman oranının ise 3.5 milyar TL civarında olduğu bilgisine ulaşıldı.

Ekonomiye ciddi katkı

Kooperatiflerin sektörel bazdaki payına bakıldığında, bankacılık sektörünün yüzde 32’sine, süt ürünlerinin yüzde 15’ine, kimyevi gübrenin yüzde 47’sine, zirai ilaç ve makinenin yüzde 30’una, LP gazın yüzde 12’sine hakim olduğu görülüyor.

Ayrıca bu kooperatiflerde yaklaşık bin 500 kişi çalışıyor.

Güröz: Birlikten kuvvet doğar

Kooperatif Görevlileri Sendikası (KOOP-SEN) Başkanı Mehmetali Güröz, tarihsel gelişimin bir ürünü olan kooperatiflerin, çeşitli kişi veya grupların maddi ve manevi olanaklarını birleştirdikleri örgütler olduğunu anlattı.

Kooperatiflerin amacının ise birleşerek daha çok kazanç sağlamak, verimli çalışarak üretimi arttırmak ve ürettiklerini değerlendirerek daha ucuza tüketim maddesi elde etmek olduğunu kaydeden Güröz, “birlikten kuvvet doğar” sözünü en iyi anlatan demokratik işletme kuruluşları olduğundan söz etti.

Güröz, kooperatiflerin birlikte çalışmanın ortaya koyduğu ve birlikte yaşama ruhunu en güzel şekilde yansıtan kuruluşlar olduğunu belirtti.

“Sanayileşme süreci ile birlikte ortaya çıktı”

Güröz, kooperatifçiliğin ilk olarak 19. yüzyılda Sanayi Devrimi sonucunda, İngiltere’de ortaya çıktığını ve sanayi devrimi sonrasının sosyal bir kurumu olduğunu anlattı.

Yani bugünkü anlamda kooperatifçiliğin sanayileşme süreci ile birlikte ortaya çıktığından söz eden Güröz, çağımız kooperatifçiliğinin babasının İngiliz Robert Owen olduğunu belirtti.

Güröz, bu kooperatiflerin kısa zamanda tüm Avrupa’ya yayıldığını kaydetti ve “ABD, İngiltere, Fransa, İtalya ve Japonya günümüzde kooperatifciliğin en yaygın olduğu ülkelerdir. Bir başka deyişle, Batı ekonomilerinde ve pazar ekonomilerinin hakim olduğu ülkelerde kooperatifçilik sisteminin etkin olduğunu söyleyebiliriz” dedi

“İşsizliğin önlenmesine katkısı var”

Kooperatiflerin dünya üzerinde büyük halk kesimlerine hitap eden, işsizliğin önlenmesine katkı koyan, sürdürülebilir ekonomik yapının kurulmasında rol oynayan bir unsur olduğunu kaydeden Güröz, geleneksel olarak tarım, ticaret, konut, su, elektrik ve sağlık sektörlerinde, bankacılık ve sigortacılık alanlarında etkin bir şekilde örgütlü olduğunu ifade etti.

Güröz ayrıca kooperatifçiliğin, el sanatları, turizm ve kültür alanlarında her geçen gün örgütlülüğünü artırdığını söyledi.

Mehmetali Güröz, kooperatiflerin, ortak ekonomik, sosyal ve kültürel ihtiyaçları ve istekleri karşılamak amacıyla gönüllü olarak bir araya gelmiş kişilerin oluşturdukları özerk yapıları ile ortak olarak sahiplendikleri ve demokratik şekilde yönettikleri işletmeler olduğunu ifade etti ve  kooperatifçiliğin “gönüllülük ve açık üyelik, demokratik olarak ortakların yönetimde söz sahibi olması, ortakların mali katılımı, özerklik ve bağımsızlık, eğitim, öğretim ve bilgi akışı, toplum yararını gözetme, kooperatifler arası işbirliği” olmak üzere 7 ilkesi olduğunu anlattı.

“Kıbrıs’ta kooperatifçilik 1909’da başladı”

Güröz, Kıbrıs adasında ilk kooperatifçilik hareketinin 22 Ekim 1909 tarihinde Lefkonuk köyünde kredi kooperatifi kurulması ile başladığını söyledi ve 20’nci yüzyılın başlarında adadaki yaşam standardının düşük seviyelerde seyretmekte olup, yoksulluğun baş göstermekte olduğuna değindi.

Bununla birlikte bireylerin eğitim düzeyinin oldukça aşağılarda seyretmekte olduğunu da hatırlatan Güröz,   çiftçi ve hayvancılıların o dönemde tefecilerin zulmüne maruz kalmakta olduğunu ifade etti. Bunun neticesinde 1920’li yılların ortasında işçi sınıfının siyasal mücadelesi ve kooperatifçilikle birlikte kapitalist düzene karşı örgütlenmeye başlanıldığını söyleyen Güröz, güçlerini birleştiren üreticiler, çiftçiler ve hayvancıların kooperatifler vasıtasıyla kapitalist sisteme karşı hayatlarını idame ettirebildiklerini söyledi.

“1959’da kooperatifler ayrıldı”

1959 yılına kadar Kıbrıslı Türk ve Rumların mevcut kooperatiflerin ortak üyeleri olduğundan söz eden Güröz,  üretimden gelen güçlerini birleştirip, mevcut kapitalist sisteme karşı durduklarını anlattı.

Güröz, toplumlararası çatışmaların başlamasıyla Rum ve Türk kooperatiflerin ayrıldığını ve her toplumun kendi kooperatifi ile yaşam mücadelesi vermeye başladığını belirtti.

Kıbrıs Türk toplumunun da 1959 yılında kurulan Kıbrıs Türk Kooperatif Merkez Bankası Ltd. şemsiyesi altında örgütlenip, ekonomik güçlerini birleştirerek sisteme karşı kendilerini korumaya aldıklarını kaydetti.

Mehmetali Güröz şu şekilde konuştu:

“Bugün Kuzey Kıbrıs’ta mevcut yaklaşık 240 kooperatifin 140 tanesi tam faaliyette, 30 tanesi sınırlı faaliyette, diğerleri ise durgun ve/veya tasfiye halindedir. Ülkemizdeki kooperatiflerin aktif büyüklüğü 5 milyar TL’yi geçmiş, öz kaynakları 4.5 milyar TL, plasman oranı ise 3.5 milyar TL civarındadır ve bu hacim ile Kuzey Kıbrıs ekonomisinde kooperatifler söz sahibidir. O kadar ki, kooperatiflerin sektörel bazdaki payına bakıldığında,  bankacılık sektörünün yüzde 32’sine, süt ürünlerinin yüzde 15’ine, kimyevi gübrenin yüzde 47’sine, zirai ilaç ve makinenin yüzde 30’una, LP gazın yüzde 12’sine hakim olduğu açıkça görülmektedir. Ayrıca istihdam açısından bakıldığında kooperatiflerde çalışan 1500 kişi civarındaki çalışanın yüzde 90 gibi büyük bir oranının sendikalı olduğu da ayrıca belirtmek gerekir.”

“Kooperatifçilik güçlendirilmelidir”

Güröz, kooperatiflerin kurulup büyümesinin hem insanların yetiştirilmesi ve kültürel gelişmesi, hem de sosyo-ekonomik hayat ile milli kültürün olgunlaşması yönünden önemli olduğunu anlattı.

Bu bağlamda, kooperatifler güçlü bir ekonomik ve sosyal düzenin inşasında önemli bir rol oynamakta olduğunu belirten Güröz, bu bilinçle ülkemizdeki ekonomik sektörler güçlerini kooperatif çatısı altında birleştirerek mücadele etmeli ve ülkenin ekonomik yapısında pay ve söz sahibi olması gerektiğini belirtti.

Beğendim 0 Muhteşem 0 Haha 2 İnanılmaz 0 Üzgün 0 Kızgın 0

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yükleniyor

BU HABERİ OKUYANLAR BUNLARI DA OKUDU

YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 YENİCAMİ AK 15 9 3 3 17 30
2 BİNATLI YSK 15 8 5 2 12 29
3 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 15 9 1 5 8 28
4 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 15 8 4 3 6 28
5 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 15 8 1 6 3 25
6 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 15 6 6 3 7 24
7 BAF ÜLKÜ YURDU 15 5 5 5 11 20
8 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 15 5 5 5 -1 20
9 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 15 4 7 4 -1 19
10 LEFKE TSK 15 5 2 8 -5 17
11 GENÇLİK GÜCÜ TSK 15 5 2 8 -16 17
12 TÜRK OCAĞI LİMASOL 15 5 1 9 -4 16
13 CİHANGİR GSK 15 4 4 7 -5 16
14 YALOVA SK 15 4 3 8 -5 15
15 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 15 3 6 6 -8 15
16 OZANKÖY SK 15 2 5 8 -19 11
yukarı çık
Skull King Popup