Rum gazeteleri, doğrudan müzakereler çerçevesindeki önceki günkü görüşmede; Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat ile Rum Yönetimi Başkanı Dimitris Hristofyas'ın baş başa görüşmeleri ve BM'nin; momentumu koruma çabaları sayesinde ortamda gözle görülür bir iyileşme sağlandığı, ancak görüş ayrılıklarının üzerine köprü kurmayı başarılamadığı yolunda haberler yer aldı.

   Fileleftheros gazetesi; "Ortamın 'Restorasyonu' - Öze İlişkin Uçurum, Yürütme Yetkisine İlişkin Anlaşmazlık Varlığını Koruyor" başlığıyla manşete çektiği ve edindiği bilgilere dayandırdığı haberinde önceki günkü 3 saati aşkın görüşmede ele alınan konulardan; Kıbrıs sorununun özüne ilişkin anlaşmazlıkların varlığını koruduğunun anlaşıldığını yazdı, şöyle devam etti:

   "Başkan Dimitris Hristofyas'ın işgal lideri Talat'la gerçekleştirdiği, bir saat süren baş başa görüşme, önceki görüşmelere oranla ortamı iyileştirdi, ancak Türklerin öze ilişkin tezlerini değiştirmedi. Baş başa görüşmede ele alınanlar, baş başa görüşmede konuşulanlar, karşılıklı öneriler ve öze ilişkin tartışmalar görüşmenin sonraki aşamasına da yansıdı.

   Başkan Hristofyas Talat'a; kamuoyuna açıklamada bulunmaktan kaçınmasını tavsiye etti. Aynı zamanda daha sık, haftada bir görüşmek suretiyle prosedürün hızlandırılmasına, Nami ve Yakovu'nun da yükseltilmiş role sahip olmasına karar verdiler. Nami ve Yakovu; yanlarına uzmanları da alarak konuları görüşecekler.

Deniz hukuku görüşüldü

   Güvenilir bilgilerimize göre, önceki günkü müzakereler Deniz Hukuku'nun görüşülmesiyle başladı, ancak bir sonuca varılamadı. Öğrendiğimize göre müzakere sonunda Türk tarafı itirazda bulundu. Türkiye'nin İsrail'le birlikte istisna teşkil ettiğine ve çeşitli nedenlerle Deniz Hukuku sözleşmesini imzalamadıklarına işaret ediliyor.

   İlk kez önceki günkü görüşmede ele alınan ve iki liderin siyasi-ideolojik yaklaşımlarından kaynaklanan 'Vatandaşların Toplumsal Hakları' konusunda ise görüş birlikleri saptandı. Ancak bu meselenin; henüz ele alınmaya başlanmayan temel insan haklarının üzerinde olması söz konusu değildir. Bu haklar, Merkezî Hükümet'in yetkileri dahilinde olacak. Merkezi Hükümet'in yetkileriyle ilgili olarak; Avrupa Birliği'yle ilgili konular görüşüldü.

   Dünkü görüşmede yürütme yetkisi konusu da müzakere edildi. Öğrendiğimize göre Başkan Hristofyas, çeşitli yönetim sistemlerini ve bunların avantaj ve dezavantajlarını ortaya koyarak; başkanlık sistemini önerdi. Yani Başkan ve Başkan Yardımcısı ve bunların dönüşümlü başkanlığının işlemesini... Talat ve çalışma arkadaşları ara istediler, istişare ettiler ve müzakere masasına geri döndüler. Mehmet Ali Talat da, çeşitli yönetim sistemlerine ilişkin bir analiz yaptı, Kıbrıs Rum tezini reddetti ve İsviçre modelini önerdi. Başkan Hristofyas muhatabına; Kıbrıs Rum tarafının İsviçre modelini kabul etmediğini söyledi ve detaylı yanıtını; önümüzdeki Pazartesi olarak belirlenen bir sonraki görüşmeye sakladı."

Düğün hediyesi

   Rum Yönetimi Başkanı Hristofyas'ın, AB Zirvesi'ne katılmak üzere önümüzdeki hafta salı günü Brüksel'e gideceğini haber veren gazete, Hristofyas'ın önceki günkü görüşmenin öncesinde Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat'a, yaz sezonunda evlenen kızına düğün hediyesi olarak; her iki toplumun da yaptığı geleneksel Kıbrıs işi olduğundan sembolik öneme sahip olduğunu söylediği, Lefkara işi bir örtü hediye verdiğini yazdı.

   Gazeteye göre "taktik değiştirerek", Uluslararası Lefkoşa Havaalanı'nın kapılarını basın mensuplarına açan BM; Aleksander Downer aracılığıyla medya mensuplarını; prosedürle ilgili yazdıklarına dikkat etmeleri konusunda uyardı. Downer, "Bu, Kıbrıs'ın geleceği için çok önemli bir müzakeredir ve liderlerin de bu müzakereleri gerçekleştirmek için çok zamana ihtiyaçları olacak" dedi.

   Fileleftheros gazetesi; "Downer'in Çağrısı: Momentum Korunsun - Müdahiller İlerleme Saptadı" başlığıyla yansıttığı haberinde, BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Danışmanı Aleksander Downer'in Cumhurbaşkanı Talat ve Rum Yönetimi Başkanı Hristofyas'tan kamuoyu önünde çatışmaktan kaçınmalarını ve prosedürü hızlandırmalarını istediğini yazdı.

   Her üç tarafın da (Kıbrıs Türk tarafı, Rum tarafı ve BM) farklı nedenlerden dolayı momentumu korumak istediğini yazan gazete, Downer'in; her iki liderin de oluru ile; doğrudan müzakereler çerçevesinde kaydedilen ilerlemeden söz ettiğini belirtti.

"Downer haddini aştı"

   Politis gazetesi; "Prosedür Hızlandırılıyor - Aleksander Downer Müzakerelerde Haddini Aştı - Çalışma Gruplarını da Yeniden Öne Çıkarıyorlar" başlık ve spotlarını kullandığı manşet haberinde önceki günkü Talat-Hristofyas görüşmesinin; son zamanlarda oluşan buzların kırıldığını gösterdiğini yazdı.

   İki liderin; haftada en az bir kere görüşme, prosedürü hızlandırma ve konuları daha ileri inceleme için havale edecekleri çalışma gruplarını yeniden aktifleştirmeye karar verdiklerini belirten gazete, "Aleksander Downer müzakerelerde haddini aştı. Dünkü görüşmenin sonucu; baş başa görüşmelerinde çok şey üzerinde uzlaşan iki lidere atfedilse de BM Genel Sekreteri'nin Özel Danışmanı'nın New York dönüşünde ortaya koyduğu çerçeve içerisinde hareket ettikleri aşikârdır" ifadesini kullandı.

   Alithia gazetesi; "Danışmanları ve (Çalışma) Gruplarını Yükseltiyorlar - Dünkü Talat-Hristofyas Görüşmesinde İlk İlerleme İşaretleri" başlıklı haberinde Downer'in görüşme sonrasında yaptığı "çalışma grupları, temsilciler ve uzmanlar iki liderden alacakları talimatlara göre görüşmeler gerçekleştirecekler" açıklamasını öne çıkardı.

Hristofyas: Adım adım ilerleyeceğiz

   Gazete, Rum Yönetimi Başkanı Dimitris Hristofyas'ın görüşme sonrasında Rum Başkanlık Köşkü'ne dönüşünde kendisini bekleyen gazetecilere yaptığı açıklamayı da; "Hristofyas, İlerleme Adım Adım Diyor" başlığıyla yansıttı.

   Gazeteye göre Hristofyas, Cumhurbaşkanı Talat'la yaptığı görüşmenin sonuçlarından memnun olduğunu söyledi. Aleksander Downer'in görüşme sonrasında söylediği gibi federal yönetim konusunda ilerleme sağlanıp sağlanmadığının sorulmasına karşılık Hristofyas, "Downer'in söyledikleri iki toplum liderini de ifade ediyor" yanıtını verdi.

   Hristofyas; Cumhurbaşkanı Talat'la baş başa yaptığı görüşmeyle ilgili soruya karşılık da, kendi aralarında dostça konuştukları, bu tür görüşmelerin devam edeceği yanıtını verdi. Hristofyas şunları söyledi:

   "Şu ana kadar üç görüşme oldu. Zannederim, 'Kıbrıs sorunu çözülmesi gerekirdi' mesajını vermemiz gerekmez, çünkü Kıbrıs sorununun, her iki toplumun farklı görüşlerinin bulunduğu 5-6 çok çok önemli yönü var. Şurası nettir: Her şeyden önce bizim ve sizin sabırlı olmanız gerekir.

   Benim söylediğim; orada görüşleri, tezleri savunarak Kıbrıs sorununun çeşitli yönlerinde her iki toplumun da çıkarına olacak bir çözüm bulmaya çalıştığımızdır. Dolayısıyla, o kadar süratli olmasa da ilerleme sağlayacağız, yeter ki ilerleyelim. Merkezi Hükümet'in yetkileriyle ilgili 2-3 adım attık"

Downer liderlere öneriler sunacak

    Mahi gazetesi; "BM Daha Aktif Rol İstiyor - Hedef Prosedürün Hızlandırılması ve Özlü İlerleme - Aleksander Downer Pazartesi Günü Liderlere; BM'nin Nasıl Yardımcı Olabileceğine İlişkin Öneriler Sunacak" başlıklı manşet haberinde BM'nin; Kıbrıs sorununa kapsamlı bir çözüm bulunmasına yönelik doğrudan müzakereler prosedüründe daha aktif rol istemekte olduğunu yazdı.

   Gazete edindiği bilgilere dayanarak, önceki günkü Talat-Hristofyas görüşmesinde Aleksander Downer'in liderlere; BM'nin daha aktif rol alarak prosedürün hızlandırılmasına yardım etmeye hazır olduğunu söylediğini yazdı.

   Downer'in liderlere; BM'nin hedefinin prosedürün hızlandırılması ve özlü ilerleme sağlanmasına yardımcı olmak olduğunu söylediğini belirten gazete, aynı kaynakların; BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Danışmanı'nın pazartesi günü (13 Ekim) BM'nin iki lidere; ilerlemeleri ve müzakereleri zamanın derinliklerine çekmemeleri için nasıl yardımcı olabileceğine dair bazı somut öneriler sunacağını haber verdi.