Akacan Holding
Ahmet TOLGAY

Ahmet TOLGAY

29.12.2016

  • Website
  • Google+
  • Instagram
  • LinkedIn
  • Email

Bir KKTC Öyküsü: YÖDAK…

“Yüksek Öğretim Hallerimiz” başlıklı yazım,  YÖDAK’ta görev yapmış bazı deneyimli akademisyenlerden ve eğitimcilerden alınan görüşler ışığında hazırlanmıştı. YÖDAK’ın bugünkü yapısıyla görev ve yetkilerini yerine getirmekte zorlanmakta olduğu o yazının ana temasını oluşturuyordu.

Eğitim tarihimize imzalarını atmış olan bazı duayen eğitimci, benimle konuşurken bugün gelinen aşamada yeni bir YÖDAK Yasası’na ihtiyaç olduğunu, dahası bu kurumun bir bakanlığa, ya da müsteşarlığa dönüştürülebileceği görüşünü seslendirdiler.

O yazımın yayımlanmasından sonra Kıbrıs Türk eğitiminin temel taşlarından Dr. Hüsnü Feridun tarafından arandım. Ağabeyimiz şöyle diyordu:

“Kurumun müsteşarlığa dönüştürülmesi halinde tamamen özerk olması gerekir. Sakın ola herhangi bir bakanlığın altına konulmasın. Kaş yapayım derken, göz çıkartılmış olur.”

Biz gündemde olan konuları irdeleriz. Yasa yapma yetkisi tabii ki demokratik düzenimizde yasa yapıcılarındır…

Yeni başkanın Cumhurbaşkanı tarafından atanması bu önemli kuruma işlevsel etkinlik kazandırabilecek ve özlenen huzuru getirebilecek mi? İlerlemekte olan zaman bu sorunun yanıtını verecektir. Ama bir üniversiteler ülkesine dönüşen KKTC’de, YÖDAK’ın öyküsünü yazmayı sürdüreceği kesindir… Bundan sonraki gelişmeler, bilinen öyküye bakalım neler ekleyecek!...

*             *             *

KKTC’de Yükseköğrenim alanındaki ilk adımlar 1979 yılında bugünkü Doğu Akdeniz Üniversitesi'nin temellerini oluşturan Yüksek Teknoloji Enstitüsü ile atıldı. Bu konudaki ayrıntılı bilgiler Dr. Filiz Besim’le birlikte kaleme aldığımız “Onay Fadıl Demirciler” adlı biyografik kitaptadır.

Dönemin Eğitim Bakanlığı’nın çalışmaları çerçevesinde kurulan ve “Doğu Akdeniz Üniversitesi” adını alan Enstitü’nün ardından Kuzey Kıbrıs’ın bir “eğitim adası” olması yolundaki adımlar hızla atılmaya başlanır. Girne Amerikan Üniversitesi Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin ilk yüksek öğrenim kuruluşu olarak 1985’de kurulur.

1988’de KKTC Milli Eğitim Bakanlığı’nın 17/1986 sayılı Milli Eğitim Yasası’na bağlı olarak Bakanlar Kurulu onayı ile Başkent Lefkoşa’da Yakın Doğu Üniversitesi’nin, 1989 yılında ise Lefke Avrupa Üniversitesi’nin temelleri atılır.

Hızla çoğalan üniversiteler karşısında 17/1986 sayılı Milli Eğitim Yasası yetersiz kalır. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi’nin l5 Ocak, 1993 tarihli birleşiminde onaylanan "Yükseköğretim Kurumları Kuruluş, Görev, Denetleme ve Akreditasyonu Yasası" yürürlüğe girer ve "YÖDAK" böylece kurulmuş olur.O ilk yasanın amacı şöyle tarif edilir: “KKTC sınırları içerisinde kurulan ve kurulacak olan özel yüksek öğretim kurumlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumluluklarını ve öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esaslarını bir bütünlük içinde belirlemek, gözetim ve denetim işlerini yürütmek, ayrıca özel yükseköğretim kurumlarının akreditesi ve bununla ilgili gözetim ve denetim işlevlerini düzenlemek.”

Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı'na bağlı çalışan YÖDAK, bir başkan ve dört üyeden oluşur. YÖDAK'ın başkan ile üyeleri, iki yıllık bir süre için Milli Eğitim ve Kültür Bakanı’nın önerisi ve Bakanlar Kurulu kararı ile atanır.

Bakanlar Kurulu, 2/1993 sayılı Yükseköğretim Kurum, Kuruluş, Görev, Denetleme ve Akreditasyonu Yasası’nın 9’ncu maddesi uyarınca, 23.6.1993 tarihinden itibaren iki yılda bir YÖDAK’a atamaları onaylamaya başlar.

Yüksek Öğrenim sektörünün gelişmekte ve büyümekte olduğu dikkate alınarak mevcut yasa bir kez daha değiştirilir. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ekonomisinin lokomotif sektörlerinden biri olarak kabul edilen yükseköğrenimi planlamak, düzenlemek denetlemek amacıyla, 13 Aralık, 2005 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Yasası çerçevesinde Yükseköğretim Planlama, Denetleme, Akreditasyon ve Koordinasyon Kurulu (YÖDAK) yeni oluşumuyla yapılandırılmış olur.

Böylelikle YÖDAK, daha akademik ve profesyonel olarak 26 Eylül 2005 tarihinde Cumhuriyet Meclisi’nde kabul edilen Yükseköğretim Yasası ile yeni bir döneme adım atar. YÖDAK’a tayinlerde artık Cumhurbaşkanı da yetkilendirilmiştir.

                                                                              *             *             *

O yasaya göre, kurulan veya kurulacak olan yüksek öğretim kurumlarının YÖDAK ile işbirliği içinde ve kendi özel yasaları çerçevesinde faaliyetlerini yürütmeleri gerekir. Kapanan veya kapatılan yükseköğretim kurumlarının öğrencileri ve eğitim görevlileri ile ilgili tüm kayıtları da YÖDAK’a devredilir.

YÖDAK açılan, kapanan veya kapatılan yükseköğretim kurumları hakkında Cumhurbaşkanlığına ve Bakanlığa bilgi vermekle yükümlüdür.

Yeni yasal düzenlemede de Kurul, bir başkan ve dört üye olmak üzere beş kişiden oluşur.

YÖDAK başkanı, yurt içi veya yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarında başarılı hizmetler yapmış ve en az beş yıllık profesörlük deneyimi olan, yükseköğretim konularını iyi bilen kişiler arasından Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından atanır.

YÖDAK üyeliğine atanacakların ise, en az profesör unvanına sahip olmaları ön koşuldur. Üyelerin iki tanesi Cumhuriyet Meclisi tarafından atanır. Üniversitelerarası Akademik Koordinasyon Kurulu tarafından önerilen iki üye ise Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından atanır.

YÖDAK başkan ve üyelerinin görev süresi dört yıldır. YÖDAK başkan ve üyeliğine iki kez getirilenler yeniden atanamaz.

YÖDAK tarafından yapılacak harcamaların, bütçe ve bütçenin uygulama esaslarına uygunluğu Sayıştay Başkanlığı tarafından denetlenir.

YÖDAK yükseköğretimde planlama yapmak yanında, yükseköğretim kurumlarının akreditasyon işlemlerini yürütmek, faaliyetlerini yönlendirmek ve yükseköğretim kurumları arasında koordinasyonu sağlamakla da yükümlüdür.

Yazıyı Paylaş:

YORUMLAR

    Köşe Yazısına Ait Yorum Bulunmamaktadır....

YORUM YAZIN

  • CAPTCHA security code
  • Yorumu Gönder

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Şahıs/Şahıslar’a aittir.