Cyprus Today sol
  • 02 Mart 2018, Cuma 9:51
AhmetTOLGAY

Ahmet TOLGAY

Çok yanlış algılar…

İddia şudur:1960’da Londra ve Zürih Anlaşmaları zemininde Türk – Rum ortaklık cumhuriyeti kurulurken, el konulan Türk vakıf malları için İngiliz sömürge yönetiminden alınan bir miktar para karşılığında feragatname belgesi imzalanmış!..
   Gerçekle hiç ilgisi olmayan bir algıdır bu. Ama yürütülen operasyonlar sonucu bu algı öylesine maya tutmuş ki, hafta başında bu köşede yayımladığım “Hep Gündemde Olan Konu: Maraş’taki Vakıf Malları” başlıklı yazım dolayısıyla benim karşıma da çıktı.
   Küçümsenemeyecek sayıdaki okurumun bu algının etkisi altında olduğunu gördüm. “Kardeşim hâlâ bu konularla niye uğraşılır? İşte İngiliz’den alınan milyonlar karşılığında vakıf malları üzerindeki mülkiyet haklarından vazgeçildi!” diyenler var. Bu durumun sorumlusu olarak dönemin liderleri Dr. Fazıl Küçük’le Rauf Denktaş’ı gösterenlerin sayısı da az değildir…
   Algı operasyonlarının etkisi altında hâlâ böylesi yüzeysel yargılara saplanılması üzücüdür. Biz kendi insanlarımızı bile vakıf mallarına ilişkin gerçeklerde ikna edemezsek, yabancıları savunmalarımıza nasıl inandıracağız?..
   Oysa bu konuda fazla sözün gereği yoktur… Kıbrıs Vakıflar İdaresi Genel Müdürü Prof. Dr. İbrahim Benter’le ilgili internet arşivlerine girenler bu yanlış algıya ilişkin net açıklamaları bulabilirler…
   1960’da Kıbrıs Cumhuriyeti kurulurken İngiliz yönetiminin Dr. Fazıl Küçük ve Rauf Denktaş’a 1 buçuk milyon sterlinlik bir ödeme yaptığı, o açıklamalara baktığımızda gördüğümüz vurgudur. Ama Benter bu ödemeyle ilgili olarak şu aydınlatıcı bilgiyi de vermektedir:
   “Bu paranın verilme sebebi ile ilgili olarak toplumda çok yanlış bilgiler dolaşmaktadır. Vakıf malları 1940’larda İngilizlerin idaresinde olduğu için kira bedellerini de onlar kararlaştırıyordu. Uzun seneler İngiliz İdaresi vakıf mallarının kiralarını çok düşük tuttu. O zamanlar Türk toplumunun okullar, hastaneler ve camiler gibi binalarının tamirlerini ve birçok ihtiyacını da Vakıflar İdaresi karşılardı. İngiliz İdaresi kiraları çok düşük tutuğu için Vakıflar İdaresi’nin gelirleri yetersiz ve Türk bölgeleri de  bakımsız kaldı. İngilizler kiraları düşük tutmaları sebebi ile hata yaptıklarını kabul ederek bunu telafi etme ve tamirlerin yapılabilmesi adına Türk Yönetimine 1 buçuk milyon sterlin bir para verdi. Söz konusu imzalanan metin ise 1960 anlaşmasında ‘Appendix U’ diye geçmektedir ve bu paranın hangi amaçla verildiği de metin içerisinde yer almaktadır. Toplumdaki bu para ile ilgili yanlış algı, verilen paranın gasp edilen vakıf mallarına dair olduğu ve o malları artık geri alamayacağımız yönündedir. Yanlış bir algdır bu.”
   Dönemin liderleri olarak Dr. Fazıl Küçük ile Rauf Denktaş’ın vakıf mallarından feragat etme hakları tabii ki olamazdı. Hayatta oldukları günlerde bu konudaki açıklamalarını her iki lider de yapmıştır. Ama algı operasyonlarının bu açıklamaları da gölgelediği görülüyor. Prof. Dr. İbrahim Benter’in bu konuda internet arşivlerine geçen açıklaması şöyledir: 
   “Bu tür iddialar saçmadır. Uluslararası hukuka göre Dr. Fazıl Küçük veya Rauf Denktaş’ın gasp edilen vakıf mallarından feragat edebilme gibi bir hakkı yoktu ve onlar da böyle bir iddiada bulunmadılar. Bunun yanında,’Appendix U’da, o paranın neden verildiği de yazılmıştır. 1960 anlaşmasının hiçbir yerinde ‘biz parayı veriyoruz, vakıf mallarında artık hak iddia edemezsiniz’ diye bir madde geçmemektedir. Bu anlaşmanın birinci maddesi ‘Kira kontrolü yüzünden zarar gören vakıf binalarının umumi tamiri ve yenileştirilmesi’ diyor. 1960 anlaşmasında bu konu ile ilgili belirtilen tek şey, kiranın düşük olması sebebi ile oluşan zararla ilgili Türklerin İngilizlerden 1 buçuk milyon sterlinden daha fazla para isteyemeyeceği yazmaktadır. 1960 anlaşmasının ‘Annex E’ ekinde ise kaybedilen mallarla ilgili hak arayabileceğimiz belirtilmektedir.”
   Benter’in açıklamalarında gerek İngilizlerin ve gerekse Kıbrıs Cumhuriyeti’nin vakıf mallarının gerçek sahibinin Vakıflar İdaresi olduğunun kabullenildiğine ilişkin kanıtlamalar da yer almaktadır. Bentero konuda diyor ki; “1940’larda İngilizler Vakıf İdaresi’ne ‘Vakıf mallarının kira bedellerini kiracılardan almayın. Biz İngiliz İdaresi olarak her sene size o malların kiralarını ödeyeceğiz’ diyerek senelerce o kira bedellerini Vakıflar’a ödedi. Hatta 1960’da Kıbrıs Cumhuriyeti kurulunca, İngiliz İdaresi’nin sorumlulukları Kıbrıs Cumhuriyetine geçtiği için aynı paraları Kıbrıs Cumhuriyeti de 1960, 1961 ve 1962’de ödemeyi sürdürdü. 1963 olaylarından sonra ise bu ödemelerden vazgeçildi. Bu durum, İngilizlerin ve Kıbrıs Cumhuriyeti’nin o malların vakıf malları olduğunu kabul ettiğini gösterir.”

 


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 YENİCAMİ AK 30 18 7 5 30 61
2 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 30 17 6 7 19 57
3 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 30 16 7 7 15 55
4 BİNATLI YSK 30 14 8 8 15 50
5 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 30 12 12 6 11 48
6 BAF ÜLKÜ YURDU 30 12 9 9 20 45
7 LEFKE TSK 30 13 5 12 16 44
8 CİHANGİR GSK 30 12 7 11 4 43
9 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 30 13 3 14 -1 42
10 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 30 11 8 11 7 41
11 TÜRK OCAĞI LİMASOL 30 13 2 15 2 41
12 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 30 10 7 13 -8 37
13 GENÇLİK GÜCÜ TSK 30 10 4 16 -25 34
14 YALOVA SK 30 6 7 17 -23 25
15 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 30 5 9 16 -35 24
16 OZANKÖY SK 30 4 7 19 -47 19
yukarı çık
Pop Up ek