HUNKAR SAG GIYDIRME
Ali BATURAY

Ali BATURAY

08.01.2017

  • Website
  • Google+
  • Instagram
  • LinkedIn
  • Email

2016’da dünyada gazeteler ve tirajları

Kağıda basılı gazetelerin geleceğinin ne olacağı son dönemin en çok merak edilen sorusudur.

Tüm dünyada tirajların süratle düşmesi “gazeteler yok olacak mı?” sorusunu akla getiriyor.

Dünya Yayıncılar Birliği’nin (WAN-IFRA) 2016 yıllık gazete trendleri raporu, aslında belki de kâğıda basılı gazetelerin ölmeyeceği yönünde bir umut veriyor.

Dünya Yayıncılar Birliği’nin raporuna göre, bir taraftan birçok kâğıda basılı gazete dijital ortama geçerken, diğer taraftan dünya genelindeki gazete satışları ortalamasında artış var.

Geçen yıl dünyada gazete tirajları yüzde 4.9 artmış.

Evet çok büyük bir artış değil belki ama sonuçta artış artıştır...

Tiraj artışı ortalamasına neden olan iki büyük ülke ise Çin ile Hindistan’mış…

1 milyar 300 milyon nüfusu olan Hindistan ve 1 milyar 400 milyon nüfusu olan Çin’de gelir ve okuma-yazma oranı arttıkça gazete satışları anormal artıyor ve bu da dünya tiraj ortalamasını artırıyormuş.

Günde 100 milyona yakın gazetenin yayımlandığı Çin’i, 90 milyon gazeteyle Hindistan izliyormuş.

Üçüncü sırada ise 80 milyon gazeteyle Japonya yer alıyormuş.

ABD’de 40 milyon, Almanya’da 20 milyon gazete satılıyormuş…

Çin ve Hindistan’da tirajlar artarken, Kuzey Amerika’da, Avrupa’da ve Ortadoğu’da gazete tirajları süratle düşüyormuş.

Dünya Yayıncılar Birliği’nin raporuna dayanarak Hürriyet ve Sabah gazetelerinin verdiği bilgiye göre,

halen her gün dünyada 2.7 milyar kişi günlük gazeteyi basılı kâğıttan okuyormuş.

Kâğıda basılı gazeteler, satış ve reklamdan yılda 168 milyar dolar gelir elde ediyormuş.

168 milyar doların, 90 milyar doları gazete satışı ve dijital gelirden elde ediliyormuş.

Gazetelerin reklamdan elde ettiği gelir ise 78 milyon dolarmış...

Gazete ve dergiler, dünya kültür ve yaratıcılık ekonomisinde halen üçüncü grubunu oluşturuyormuş...

Dijital ortamdaki rakamları da açıklamış Dünya Yayıncılar Birliği...

Dünyada internet kullanıcı sayısı 3.4 milyar kişiymiş, bu da dünya nüfusunun yüzde 46’sına denk geliyormuş.

Dünyadaki aktif sosyal medya kullanıcısı sayısı 2.7 milyarmış.

Yani dijital ortamdaki gazeteler ya da sosyal medya dünyadaki kâğıt gazete okuyucusu sayısını halen geçebilmiş değilmiş.

Dünyada 3.8 milyar cep telefonu varmış.

Paylaşım konusunda en aktif uygulamanın WhatsApp olduğu iddia edildi.

Instagram daha altlardaymış ama çok iyi yükseliyormuş.

Cümlelerin sonuna “miş”, “muş” eklediğimi fark etmişsinizdir, çünkü sizin için bunları başka gazetelerden derledim, iktibas ettim, yani ben de başkasının yalancısıyım…

İlk rakamlar Haziran 2016’da çıktığında Hürriyet Gazetesi köşe yazarı Ertuğrul Özkök, söz konusu rakamları kağıda basılı gazete okurlarına, dünya tiraj oranlarındaki artışı  “Müjde, geleneksel medya ölmüyor” diye duyurmuştu.

Ertuğrul Özkök, şunları da yazmıştı:

“Yaşınız 40’ın üzerinde... Etrafınızdaki genç insanlar sizi küçümsüyor. Hepsi, haberi ellerindeki cep telefonundan alıyor ama siz ısrarla, kâğıda basılmış gazetenizi okumaya devam ediyorsunuz. Twitter’cılar, Facebook’cular, Snapchat’ciler sizi ezmiş geçmiş... Bu yüzden zaman zaman komplekse bile kapılıyorsunuz. Hemen söyleyeyim. Kapılmayın... Nesliniz tükenmedi, tükenmiyor...”

Özkök, bazı verilere dayanarak, masaüstü bilgisayarın gazetelerden önce öleceğini, ardından da fırtınası dinmiş olan ‘iPat’lerin yok olacağını iddia ediyor.

Şimdilerin imparatoru akıllı cep telefonlarının ise önünde daha uzun bir yol olduğuna inanılıyor.

Dünya Yayıncılar Birliği toplantısında, gazetelerin yaşaması için marka kurumların ve itibarlı haberlerin önem kazanması gerektiği vurgulanmış.

Geleneksel medyayı yaşatma çalışmaları çerçevesinde bu şekilde düşünen başka yazarların yazılarını okudum, takip ettiğim bazı konferanslarda da bu yönde görüş var; yani “kalite ve kurumsallaşma gazeteleri yaşatır” deniyor.

Ancak yine Dünya Yayıncılar Birliği’nin toplantısında söz alan bir Brezilyalı gazetecinin anlattıkları ise “itibarlı haber okuyucuyu tutar” diyenlere “acaba mı?” dedirtmiş…

Nisan 2016’da Brezilya’da Facebook’ta en çok paylaşılan 5 haberin listesini veren gazeteci, bunlardan 3’ünün uydurma haber olduğunu belirtiyor ve “İnsanlar gerçeği mi arıyor, yoksa hayallerin peşine mi koşuyor?” diye soruyormuş…

Ertuğrul Özkök de “Palavra, bütün dünyada çok talebi olan bir mal haline geliyor” diyor…

Evet, tüm dünyada gazete tirajları düşerken dünya ortalamasında tirajlarda artış görülmesi bir teselli olabilir ama oldukça da yanıltıcıdır.

Toplam nüfusları 3 milyara yaklaşan Çin ve Hindistan’daki satışların genel ortalamayı yükseltmesi, kâğıda basılı gazetelerin halen tehdit altında olduğu gerçeğini değiştirmez.

İnsanların gerçeklerden uzaklaşarak asparagas, uyduruk, magazinsel, hafif haberlere ilgi göstermesi internet ortamıyla, sosyal medyayla gelmiş değildir.

Geleneksel medyada magazin ağırlıklı haberlerle yüksek tiraj elde eden gazeteler vardır.

İngiltere’nin “Sun” gazetesi, bunlar içindeki en ünlülerden birisidir.

Türkiye’de de magazin ağırlıklı “Posta” gazetesi, son yıllarda tiraj sıralamasında üst sıralardadır.

Tabii ki sosyal medyadaki karmaşa, kuralsızlık, denetleme zorluğu düşünüldüğünde, bu mecra yanında yukarıda saydığım gazeteler zemzem suyunda yıkanmış gibi durur.

Zor günler geçiren kâğıda basılı gazeteler bana göre de hiç ölmeyecek ama yeni stratejilerle yerini sağlamlaştırması şarttır ve bana göre de ne isterse olsun “kaliteden, itibarlı habercilikten” şaşmamak gerekir.

Bu sohbetimize devam edeceğiz. Ekonomi dergisi “Bloomberg Businessweek” dergisinin de geleneksel medya ile ilgili bir araştırması var, ondan da bazı bölümleri sizinle paylaşacağım…

Yazıyı Paylaş:

YORUMLAR

    Köşe Yazısına Ait Yorum Bulunmamaktadır....

YORUM YAZIN

  • CAPTCHA security code
  • Yorumu Gönder

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Şahıs/Şahıslar’a aittir.