Cyprus Today sol
  • 01 Mayıs 2018, Salı 8:45
AliBATURAY

Ali BATURAY

Hayat süpermarketlerden ibaret midir?

Durup da size şimdi 1 Mayıs’ın önemini anlatacak değilim, bunu herkes biliyor. 1988 yılından beridir özel sektörde çalışan birisi olarak, “Gönül arzu eder ki 1 Mayıs’ta tüm çalışanlar izin yapsın, o gün herkes dinlensin” diyorum... Yalnızca o gün her taraf kapalı olsa, hiçbir şey satılmasa, hiçbir işyeri üretim yapmasa hayat durmaz. Ertesi gün kaldığı yerden devam edebilir…

Ancak pratikte böyle olmuyor, içinde bulunduğumuz çark, bir günün bile hesabını yapıyor. Zaten ülkemizdeki yasalar da bunu öngörmüyor, yasayla bunu zorlamak, yasakçı zihniyet yerine bunu bir kültür haline getirmek gerekiyor. Mesela ülkemizdeki İş Yasası, “kapatın”, “çalışmayın” gibi zorunluluk dayatmıyor. Yasa, işverene bazı yükümlülükler getirerek, “İşçi isterse çalışabilir ama yasanın emrettiği şekilde ona daha fazla maaş ödenmelidir” diyor. Olay bu kadar basit ve anlaşılırdır.

Çalışma Bakanlığı’nın süpermarket işletmecileriyle yaptığı toplantıda süpermarketlerin saat 11.00’de kapatılmasıyla ilgili alınan karara bakalım. İyi niyetli bir girişim olduğu anlaşılıyor.  Süpermarketler saat 11.00’den itibaren kapatılsın. Tamam, kapatılsın ama bununla ne amaçlanıyor? Neden süpermarketler? Bu ülkede hayat süpermarketlerden mi ibarettir? Amaç, süpermarketlerde çalışan insanları 1 Mayıs nedeniyle korumak, dinlenmelerini sağlamak mıdır? İyi, güzel de ya diğerleri?

Peki restoranlarda çalışanlar ne olacak? Bugün izinli olan pek çok kişi restoranlara koşacak, aşçılar, garsonlar başını kaşıyacak vakit bulamayacak. Onlar işçi değil mi? Peki otel çalışanları, onlar çalışmayacak mı? Onlar nasıl dinlenecek? Peki hayvan çiftliklerindeki, mandıralardaki çobanlar 1 Mayıs’ta izinli olmayı hak etmiyor mu? Tarlalardaki, bahçelerdeki işçiler? Mağazalardaki satış elemanları, tezgahtarlar onların hakkı değil mi 1 Mayıs tatili? Demek ki bir meslek grubunu, en fazla görenini seçip de “Yarın kapatıyorlar” demek, iyi niyetli olsa da biraz şova kaçmak gibi oluyor…

“Bir kültür oluşturmak için onları seçtim” diyebilirsiniz ama kültür oluşturmak böyle ısmarlama, vitrin icraatla olmaz, bu bir süreç işidir ve yönetenlerin geniş kitleleri etkilemesiyle, yasaları doğru uygulamasıyla, belki de yasalarda değişiklik yapmasıyla da ilgilidir.

Sonra biliyorsunuz ki İş Yasası’nın “kapatma” dayatması yoktur. Ombudsman Emine Dizdarlı dün yaptığı açıklamada,  “1 Mayıs’ın tüm çalışanların bayramı olmakla beraber işçilerin ve işverenlerin tercih haklarını ortadan kaldırmak doğru değildir” dedi. Dizdarlı, İş Yasası’na göre işverenlerin resmi tatil günlerinde işyerlerini kapatma zorunlulukları bulunmadığını,  Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın resmi tatil günlerinde denetleme yapması halinde, işyerlerinin açık olup olmadığı hususuna bakmakla görevli olmadığını vurguladı.

Peki denetim yapmakla sorumlu bakanlık ne yapmalıymış? Dizdarlı, bakanlığın resmi tatil günlerinde tercih haklarını kullanarak çalışmayı seçen işçilerin veya işçilerini çalıştırmak isteyen işverenlerin, çalıştıkları gün için yasanın ön gördüğü ve işverenler tarafından ödenmesi gereken ücretin ödenip ödenmediğinin denetlenmesi gerektiğini söyledi. Yani bakanlık, resmi tatil günü çalışmak isteyen ya da çalışmak zorunda kalan kişilerin, yasanın emrettiği şekilde daha fazla maaş alıp almadığını kontrol edecek. Yani bugüne kadar gelmiş geçmiş hiçbir hükümetin yapamadığı işi yapmalı… Yasa, işverenlere “işyerini kapat”, işçiye de “çalışma” demediğine göre, bunu dayatmak ya da ricayla dahi olsa kapatılmasını sağlamak doğru değildir.

Çalışma Bakanı Zeki Çeler, halkın en büyük müfettiş ve denetmen olacağını söyleyerek saat 11.00’den sonra faaliyette olan işletmelerin bakanlığa, resimleri ve saatiyle bildirilmesini istedi. Neden? Neden bu işi vatandaş yapsın? Neden vatandaş ispiyoncu konumuna düşsün? Bu işi yapacak olan Çalışma Bakanlığı’nın denetmenleridir. Neden açık işyerleri teşhir edilsin, neden çalışan kişiler suç işliyor gibi gösterilsin? Çalışan işyerlerinin tespitini ve çalışanlara yasanın öngördüğü maaşın verilip verilmediğini kontrol etmek bakanlığın işidir. Çalışanına yasanın emrettiği ücreti verip de hizmetlerini sürdüren, paraya ihtiyacı olduğu için 1 Mayıs’ta çalışmak zorunda kalan insanları suçlu konumuna, utanılacak bir iş yapıyormuş pozisyonuna sokmak doğru değildir.

Çalışma Bakanı Zeki Çeler’in çalışkan bir yönetici olduğunun farklındayım. Bir şeyler yapmaya çalıştığını görüyor ve yapacağına da inanıyorum ama illa ki “iş yapıyorum” diye bunu resmetmek ve bazı şeyleri zorlamak gerekmez. Vatandaş kimin çalışıp, çalışmadığını görüyor. Zorlarsanız, yaptığınız şovmuş gibi görünürse, bir süre sonra çok ciddi icraatınız da dikkate alınmaz. Bizden dostça söylemesi, amacımız kötülemek değil, çalışkan ve ileride iyi işler yapacak bir kişinin erken yıpranmaması, kredisini erken tüketmemesi için bir dost uyarısıdır.
 

 


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 YENİCAMİ AK 30 18 7 5 30 61
2 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 30 17 6 7 19 57
3 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 30 16 7 7 15 55
4 BİNATLI YSK 30 14 8 8 15 50
5 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 30 12 12 6 11 48
6 BAF ÜLKÜ YURDU 30 12 9 9 20 45
7 LEFKE TSK 30 13 5 12 16 44
8 CİHANGİR GSK 30 12 7 11 4 43
9 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 30 13 3 14 -1 42
10 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 30 11 8 11 7 41
11 TÜRK OCAĞI LİMASOL 30 13 2 15 2 41
12 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 30 10 7 13 -8 37
13 GENÇLİK GÜCÜ TSK 30 10 4 16 -25 34
14 YALOVA SK 30 6 7 17 -23 25
15 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 30 5 9 16 -35 24
16 OZANKÖY SK 30 4 7 19 -47 19
yukarı çık
Pop Up ek