Cyprus Today sol
  • 22 Ocak 2018, Pazartesi 9:03
Av. HasanSÖZMENER

Av. Hasan SÖZMENER

Dokunulmazlığın kaldırılması

Geçen haftaki yazımda, seçim öncesi veya sonrası bir milletvekilinin suç işlediği iddia edildiği durumlarda, yapılacak soruşturma ve kovuşturmanın tabi olacağı yasal düzenlemelerden bahsetmiştim. Soruşturma, suçun işlenip işlenmediğinin ve işlenmişse, kimin tarafından işlendiğinin belirlenmesi için yapılan işlemlerdir. Kovuşturma ise, yapılan soruşturma sonucunda, suç işlediği anlaşılan kişi hakkında, ceza davası açılması ve kişinin, suçlu olup olmadığının belirlenmesi için yapılan yargısal işlemlerdir.

Bu gibi durumlarda, milletvekili hakkında yapılacak olan soruşturmanın ve kovuşturmanın, meclisin iznine bağlı olacağına dair yaygın bir kanaat bulunmaktadır. Hâlbuki benim kanaatime göre, milletvekili hakkında, bir suçla ilgili olarak, soruşturma yapılabilmesi, meclisin iznine tabi değildir. Bunun böyle olduğu, bir milletvekilinin, dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin, meclis içtüzüğündeki düzenlemelerin incelenmesinden anlaşılmaktadır.

Meclis içtüzüğüne göre, bir milletvekilinin, dokunulmazlığının kaldırılması işlemleri, başsavcılığın, meclis başkanlığına bu konuda yapacağı yazılı bir istemle başlatılabilir. Yazılı istemde, milletvekilinin, hangi yasa altındaki hangi suçu işlediği, yasanın maddesi ile birlikte belirtilir.

Meclis, meclis başkanının veya bir milletvekilinin veya cumhurbaşkanının veya başbakanın veya bir bakanın veya bir vatandaşın veya milletvekilinin kendisinin istemi ile dokunulmazlığın kaldırılması işlemlerini başlatamaz.

Görülebileceği gibi, dokunulmazlığın kaldırılması işlemlerinin başlatılabilmesinin bir tek yolu vardır. O da, başsavcılığın yazılı istemde bulunmasıdır. Başsavcılığın böyle bir istemde bulunabilmesi için, elinde, işlendiği iddia edilmekte olan suç hakkında bilgisi olanlardan alınmış ifadelerin, bu ifadeler tahtında toplanmış belgesel ve maddi delillerin bulunması gerekmektedir. Herhalde bu ifadeler ve deliller başsavcılığın eline, havadan düşmemektedir. Bu ifadelerin birileri tarafından alınması ve delillerin de birileri tarafından toplanması gerekmektedir. Birileri, ifadeleri alacak, birileri, delilleri toparlayacak ve başsavcılığa iletecektir ki, bunlar başsavcılığın elinde olabilsin. Şahitlerin tesbit edilip ifadelerine başvurulması, bu ifadeler ışığında delillerin toparlanması, bu konuda yapılacak bir soruşturma neticesinde gerçekleşebilir. Bu böyle olduğuna göre de, bir suçla ilgili olarak bir milletvekili hakkında soruşturma başlatılması ve soruşturma yapılması, meclisin iznine tabi değildir. Suçları soruşturmakla görevli olan polis mensupları, bir milletvekili hakkında, herhangi bir izne bağlı olmadan, soruşturma yapabilir.

Bu nedenledir ki, bir bakan veya milletvekili hakkında suç işlediği iddiası ile bir şikâyetin yapılabilmesi için, milletvekilliğinin veya bakanlığının sona ermesinin beklenmesi gerekmemektedir.

Meclis içtüzüğüne göre, Dokunulmazlığın kaldırılması istemi, meclis tarafından oluşturulacak bir özel komite tarafından, en geç 45 gün içerisinde sonuçlandırılmalıdır.

Özel komite, dokunulmazlığın kaldırılması veya kovuşturma işlemlerinin dönem sonuna ertelenmesi yönünde karar alabilir (rapor hazırlayabilir) . Özel komitenin raporu, erteleme yönünde ise, bu rapor mecliste okunduktan itibaren on gün içerisinde itiraz uğramaz ise, rapor kesinleşir. Rapor, kovuşturmanın başlatılması yönünde ise veya erteleme yönündeki rapora itiraz edilmişse, bu rapor, genel kurulda görüşülür ve kabul görürse, milletvekili hakkındaki kovuşturma başlatılır.

Uzun lafın kısası, şikâyet olması üzerine, halen seçilmiş olan bir milletvekili hakkında, işlediği iddia edilen bir suçla ilgili olarak, herhangi bir makamın izni olmaksızın, soruşturma başlatılabilir. Soruşturulan kişinin milletvekili veya milletvekili olmayan bir kişi olmasının bir farkı var mıdır? Tek fark, soruşturmanın selameti açısından gerekli olması halinde, milletvekili olmayan bir kimse, tutuklanabilir. Ancak ilgili kişi milletvekili ise,  bu maksatla tutuklanamaz. Soruşturma maksatlı olarak, suçla ilgili şahitlerin ifadelerine başvurulabilir, ifadeler ışığında deliller toplanabilir, delillere ulaşabilmek açısından, milletvekilinin evi veya işyeri aranabilir.


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 YENİCAMİ AK 30 18 7 5 30 61
2 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 30 17 6 7 19 57
3 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 30 16 7 7 15 55
4 BİNATLI YSK 30 14 8 8 15 50
5 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 30 12 12 6 11 48
6 BAF ÜLKÜ YURDU 30 12 9 9 20 45
7 LEFKE TSK 30 13 5 12 16 44
8 CİHANGİR GSK 30 12 7 11 4 43
9 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 30 13 3 14 -1 42
10 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 30 11 8 11 7 41
11 TÜRK OCAĞI LİMASOL 30 13 2 15 2 41
12 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 30 10 7 13 -8 37
13 GENÇLİK GÜCÜ TSK 30 10 4 16 -25 34
14 YALOVA SK 30 6 7 17 -23 25
15 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 30 5 9 16 -35 24
16 OZANKÖY SK 30 4 7 19 -47 19
yukarı çık
Pop Up ek