Cyprus Today sol
  • 23 Ekim 2017, Pazartesi 8:56
Av. HasanSÖZMENER

Av. Hasan SÖZMENER

İştirak halinde suç

Son günlerde, bana çok sık sorulmakta olan sorulardan birisi de, başkasının işlemiş olduğu bir suçtan dolayı, bir kişinin cezalandırılıp cezalandırılamayacağına ilişkindir.

Bu soruyu cevaplandırırken hangi yöntemi kullanmam gerektiğini düşündüm. Mesela bu soruyu, hukuki kavramlar kullanarak yani hukuk lisanı ile cevaplandırabilirdim. Böyle yapmam halinde, cevabımın herkes tarafından anlaşılabileceğine ilişkin olarak bende kuşkular doğdu. Bu nedenle bu sorunun cevabını, örnekler vererek ve çok yalın bir lisan kullanarak anlatmaya karar verdim.

Örnek 1:

Ahmet, Lefkoşa’da dolaşırken, tanımadığı bir adamın, bir evden çıkartmakta olduğu eşyaları, kamyona yüklerken görür ve onun taşındığını zannederek, bu adama, eşyaları evden çıkarmasına ve kamyona yüklemesine yardımcı olur. Birkaç gün sonra Ahmet polis karakoluna celp edilir ve Ahmet ve o adam hakkında hırsızlık soruşturması başlatılır. Meğer Ahmet’in, eşyaları evden çıkarmasına ve kamyona yüklemesine yardımcı olduğu adamın adı Ali imiş ve Ali, o eşyaları, çalmakta imiş.

Bu örnekten görülebileceği gibi, Ali, hırsızlık suçu işlemekte iken, Ahmet, ona yardımcı olmuştur. Böyle bir halde, Ahmet, hırsızlıktan suçlu bulunamayacağı gibi, hırsız olan Ali’nin işlemiş olduğu suça iştirak etmekten de suçlu bulunamayacaktır. Niçin? Çünkü Ahmet’te, suç işleme niyeti yoktur ve Ali’ye yardımcı olurken, onun hırsızlık yapmakta olduğunu bilmiyordu. Ahmet, taşınmakta olduğunu zannettiği Ali’ye, taşınmasında yardımcı olduğunu zannetmekteydi.

Örnek 2:

Ahmet, Ali’nin eşyaları çalmakta olduğunu biliyordu ancak, eşyaları çalınmakta olan komşusuna dargın ve küs olduğu için, Ali’ye müdahale etmedi ve hatta, komşusunun eşyalarının çalınmasından dolayı da çok büyük bir sevinç yaşadı.

Bu örnekteki Ahmet, hırsızlıktan veya hırsıza yardım etmekten dolayı suçlu bulunamayacaktır. Niçin? Çünkü, Ahmet, hırsızlık yapmakta olan Ali’ye, suçu işlemesi için yardımcı olmamıştır. Ahmet’in, Ali’nin, suç işlediğini bilmekte olmasının veya suçun işlenmesi sırasında, müdahalede bulunmamasının ve hatta, işlenen suçtan dolayı, sevinç duymasının hiçbir önemi yoktur. Hatta Ahmet, komşusunun eşyaları çalındı diye, kutlama da yapmış olabilir.

Örnek 3:

Taksici, arabasına müşteri olarak binmiş olan müşterisinin elinde tutmakta olduğu poşet içerisinde, uyuşturucu olduğunu ve onu satmak için gideceği yere götürmekte olduğunu bilmektedir. Yolda giderlerken, polis taksiyi durdurur ve müşterinin elindeki poşet içerisinde uyuşturucu olduğundan şüphelenir ve poşete el koyar.

Bu örnekteki taksici, uyuşturucu madde tasarrufundan suçlu bulunamaz. Taksicinin, müşterinin elindeki poşet içerisinde uyuşturucu olduğunu ve bunu satmak için hareket etmekte olduğunu biliyor olmasının önemi yoktur.

Genel ilke olarak bir kişi, başka bir kişinin işlediği bir suçtan sorumlu tutulamaz ve cezalandırılamaz. Bu genel ilkenin tek istisnası, iştirak halinde suç işleyenlerdir. Yukarıdaki örneklerimizi bu açıdan yeniden ele alalım. Birinci örnekteki Ahmet, Ali ile birlikte, hırsızlık suçunu işlemiş olsalardı, Ahmet ve Ali, her ikisi de, hırsızlıktan suçlu bulunacaklardı. İkinci örnekteki Ahmet, Ali’nin hırsızlık yapmasına, gözcülük yaparak veya ona evin kapısını açarak, yani, Ali’nin hırsızlık suçunu işlemesine yardımcı olmuş olsa idi, her ikisi de, hırsızlıktan suçlu bulunacaklardı. Üçüncü örnekte, taksici, uyuşturucu maddeyi, kontrol ve muhafazasına almak için hareket etmiş olsa veya müşterisi ile uyuşturucu maddeyi müştereken tasarruf etmiş olsa idi, müşterisi ile birlikte, uyuşturucu madde tasarrufundan suçlu bulunacaktı.

Yukarıdakiler dışında bir kişi suçu bizzat işleyeni, suçu işlemeye, teşvik ederse veya azmettirirse, suçu bizzat işleyenler, ayni suçtan dolayı suçlu bulunacaktır.

Sonuç itibarı ile, genel ilke olarak bir kişi, bizzat işlemediği bir suçtan dolayı suçlu bulunamaz ve cezalandırılamaz. Bizzat suçu işlemekte olan bir kişiye, bilmeden iyi niyetle yardımcı olan bir kişi, işlenmiş olan suçtan sorumlu tutulamaz ve cezalandırılamaz. Başkasının bizzat işlemiş olduğu suçun işlenmesine yardımcı olan veya bizzat katılan veya onu suç işlemeye teşvik eden veya azmettiren kişi, işlenen suçtan dolayı, suçu bizzat işleyenle birlikte, suçlu bulunup cezalandırılabilir. Suçun işlendiğini bilen, suçun işlenmesini seyreden, işlenen suçtan mutlu olan, suçun işlenmesini kutlayarak karşılayan bir kişi, bu hareketleri nedeni ile, işlenen suçtan suçlu bulunamaz ve cezalandırılamaz.


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 YENİCAMİ AK 30 18 7 5 30 61
2 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 30 17 6 7 19 57
3 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 30 16 7 7 15 55
4 BİNATLI YSK 30 14 8 8 15 50
5 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 30 12 12 6 11 48
6 BAF ÜLKÜ YURDU 30 12 9 9 20 45
7 LEFKE TSK 30 13 5 12 16 44
8 CİHANGİR GSK 30 12 7 11 4 43
9 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 30 13 3 14 -1 42
10 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 30 11 8 11 7 41
11 TÜRK OCAĞI LİMASOL 30 13 2 15 2 41
12 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 30 10 7 13 -8 37
13 GENÇLİK GÜCÜ TSK 30 10 4 16 -25 34
14 YALOVA SK 30 6 7 17 -23 25
15 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 30 5 9 16 -35 24
16 OZANKÖY SK 30 4 7 19 -47 19
yukarı çık
Pop Up ek