Cyprus Today sol
  • 08 Temmuz 2017, Cumartesi 12:48
BurçinALİUSTA

Burçin ALİUSTA

“Geleceğe Dönüş” kahramanı: Delorean DMC

Otomobil tarihindeki en ilgi çekici hikâyelerden bir tanesi de hiç şüphesiz DeLorean’ınki!

Tabi böyle söyleyince hiçbirinizin aklında bir şeyler canlanmadı. Peki, “Geleceğe Dönüş” isimli ünlü filmdeki zaman makinesi desem? Aslında bu araç, DeLorean Motor Company isimli otomobil şirketinin ilk ve tek otomobil modeli. Bir otomobil şirketi nasıl olur da tasarladığı ilk araç modeliyle üretimine son verir, gerçekten garip değil mi? Hatta bu model, bir film serisiyle bu kadar ünlü olmuşken.

Aslında hikayemiz, şirketin sahibi John DeLorean’ın 1975 yılında gençlik yıllarından beri hayalini kurduğu otomobil şirketine start vermesiyle başlar. Başarılı girişimci, kısa sürede de istediği başarıyı yakalar. Ama kaderin cilvesine bakın ki DeLorean, çok zaman geçmeden hakkındaki bazı suçlamalarla uğraşmak zorunda kalır. Oldukça sevilen “Geleceğe Dönüş” filmi, bir dönem hepimizin çağ ötesi hayaller kurmasına yardımcı oldu. İşte bu hayallerin merkezinde de filmde yer alan Doktor Emmett Brown’un zaman makinesi DeLorean vardı. Şimdi dilerseniz gerçekten ilginç bir hikayesi olan DeLorean’a daha yakından göz atalım.

En genç yüksek mertebeli çalışan

Eğer “Geleceğe Dönüş” serisi 1985 değil de 5 yıl öncesinde çekilseydi filmin bu müthiş başarısından ötürü DeLorean Motor Şirketi de 1982 yılında iflas etmek zorunda kalmayabilirdi.

Aslına bakılacak olursa John Zachary DeLorean gayet zeki ve başarılı bir iş adamıydı.  27 yaşında Crysler Okulu'ndan, cebine koyduğu teknisyen diploması ile mezun olur. 15 yıl boyunca General Motors, Pontiac ve Chevrolet için çalışır. 47 yaşında General Motors şirketler grubunun başkan yardımcılığına terfi eder. General Motors’da böylesi sorumluluk isteyen bir işte çalışan en genç yüksek mertebeli çalışan olarak kayıtlara geçer.

Fakat onun rüyası, yüksek dayanıklılıkta bir spor araba geliştirme projesiyle kendi otomobil projesini yaratmaktı. GM’den istifa ettikten sonra, 24 Ekim 1975’te DeLorean Motor Şirketlerini yarattı.

American Bank tarafından bağışlanan fon sayesinde, DeLorean, Samy Davis Jr, Roy Clark ve hatta elini cebine atan, kendi adını taşıyan şov programcısı Johnny Carson gibi starlar tarafından dahi desteklendi.

Kısa bir süre sonra, araba dağıtımı ağı da merkezden icra edilir, satış için DeLorean’dan yatırım yapan her temsilci, şirkette hissedar olacaktır. Soy ismiyle aynı adı taşıyan firmasını kurmadan önce John Z. DeLorean, GM’nin en parlak yöneticilerinden biriydi. 1960’lı yıllarda Pontiac’ın başına geçen DeLorean, GTO ve Firebird gibi efsanevi tasarımların doğuşunda etkili olan isimlerden biri olmuştur. 1970’li yıllarda Chevrolet Vega’yı tasarlayan DeLorean, GM’ye rakip olacak birkaç aracın tasarımında da rol almıştır.

Ünlü tasarımcıların gözdesi oldu

Teknik olarak bazı eksiklikleri olan DMC-12, Lotus Cars’ın kurucusu Colin Chapman tarafından elden geçirilmiştir. Şasi tasarımında etkili olan isim, ayrıca DeLorean’ın eski takım arkadaşlarından biridir. Sonuçta, Chapman’ın değişikliklerinden sonra DMC-12’nin gövde tasarımında, ağırlıklı olarak ünlü 1964 Lotus Elan’ın bileşenlerinin kullanıldığını görüyoruz.

İlk başlarda fabrikasını İrlanda’da kurmak için araştırır ama Büyük Britanya tarafından gerekli maddi desteği sağlayamaz. DeLorean, Birleşik Krallık Kuzey İrlanda’da fabrikanın meclisinin kurulması ve 3 bin kişiye iş sağlanabilmesi şartıyla şirket için gerekli fonun yüzde 60’ını nihayet sağlamayı teklif etmeden hemen önce, Porto Rico’ya yönelir.

Bu durum 1978’de, Belfast’ın banliyösü Dunmurry’de, Protestanlarla Katolikler arasında inançla ilgili çatışmaların olduğu, yoğun işsizliğin kucağında bir bölgede, öyle bir ülkede gerçekleşir. Neticede de büyük hayallerle 1975 yılında kurduğu şirketi, 1982 yılında kapatır.

Şirketin iflasının ardından kulaktan kulağa yayılan dedikodular arasında, John DeLorean için yapılan uyuşturucu satıcılığı suçlaması da yer alıyordu. Ancak bu suçlamalar hiçbir zaman kanıtlanamadı. Gelin görün ki DeLorean’un hakkındaki hiçbir suçlama ispat edilememiştir. Ama şirket kaçınılmaz sondan kurtulamaz. Firma bu kısacık ömründe, hepimizin efsane üçleme “Geleceğe Dönüş” filminden tanıdığı DeLorean modelinden sadece 9 bin adet üretebilmiştir.

Bunları biliyor muydunuz? Uzay Teknolojisi Delorean

DeLorean’ların gövde tasarımı, gıdada kullanılabilir paslanmaz çelikten yapılmaktadır. Ki çoğu kişi, DeLorean’ın boyasız olduğunu bilmemektedir. Araçta kullanılan (SS304) paslanmaz çeliğin ise bira fıçılarının ve mutfak tezgâhlarının üretiminde kullanılan materyalle aynı olduğunu söyleyebiliriz.

Eğer paslanmaz çelikten üretilmiş bir mutfak tezgâhını en azından bir kez temizlemeye çalıştıysanız, üzerindeki parmak izi lekelerinin ne kadar zor çıktığını biliyorsunuzdur. DeLorean marka araçlar için de durum aynı. DeLorean’ları temizlenin en iyi yolu olarak bir mutfak süngeri ve benzin. Bu araçta kullanılan uzay çağı teknolojilerini tasarlayanın, Grumman Aerospace olduğunu biliyor muydunuz? Ayarıca Grumman Aerospace’nin, Apollo’nun Ay Modülü ve F-14’ün yaratıcısı. DeLorean, aslında DMC-12’nin o zamana kadar tasarlanmış en güvenli araç olmasını istemişti.

Hatta, otomobil için düşünülen isimlerden bir tanesi de “DeLorean Safety Vehicle” imiş. Buna ek olarak şirket, hükümete iki tane prototip aracını bağışlamış. Hükümet de araçları hava yastığı testlerinde kullanmıştır. DMC-12’nin ünlü isim Giorgetto Giugiaro’nun imzasını taşıdığını biliyor muydunuz? Bu ismi daha önce duymayanlar için ünlü ismin; BMW M1, Yugo, Lotus Esprit, Lexus GS ve bunun gibi daha birçok otomobilin tasarımcısı. DeLorean, otomobilinde kullanmak için Mazda RX-7’de de kullanılan döner motorun da olduğu bir dizi çalışma yapmış. Ancak en sonunda Peugeot, Renault ve Volvo tarafından geliştirilen V6 motorun bir versiyonunu kullanmaya karar vermiştir. DeLorean’ların neredeyse hepsinin Porto Riko’da üretileceğini biliyor muydunuz? Evet, DeLorean aslında Porto Riko yetkilileri ile burada üretim yapmayla ilgili görüşmeler yaparken, Johhny Carson ve Sammy Davis gibi isimlerden yatırım parası aldığı duyulmuş. Böylece Porto Riko ile olan görüşmeler suya düşmüş.

Ara Sokaktakiler: İsmail Gürel

Aslen Giresunlu olan İsmail abim, 1980’lerin başında Kıbrıs’a ilk ziyaretini gerçekleştirmiş. Kıbrıs’a yerleşen kardeşini tatil amaçlı ziyareti sayesinde Kıbrıs’a yerleşmeye karar vermiş.

Esas mesleği Rektifiye (motor yenileme) olan İsmail Gürel, kısa süre Lâpta’da çalışmaya başlamış. Daha sonra 1990’ların başında Ali Gürsoy (Alpino) ustanın yanında işine devam etmiş. İlk kullandığı arabaları Mazda, Hillman Minsk, Mini Moke ve Alpino’nun Mini pick-up’ı olmuş.

1993 yılında ise kendi işinin başına geçerek Gürel Garajı açmış. Lefkoşa’da Mahmut Paşa Meydanı’nda o zamanlarda birçok ustanın garajları mevcuttu. Kendisi de bu mekanda yerini açmış, halen orada. Şu an oğlu Coşkun Gürel’e işleri teslim edip kendisi de emekliliğin tadını çıkarmakta.

Özlem duyduğu eski otomobillerine de kısa zamanda yine kavuştu. Birkaç yıl kullandığı 1972 model Mini van klasiğini, yine kendi garajlarında tamamıyla yeniledikleri 1974 model Mini Pick-up ile değiştirmiş ve gündelik hayatında kullanmaya başlamış.

Kıbrıs Türk Klasik Otomobil Derneği’nin tüm etkinliklerine de eşi Arife Gürel’le katılmayı da ihmal etmiyor İsmail abim. Garajlarında birçok otomobil hayat buldu. Özellikle oğlu Coşkun Gürel’in hamarat ellerinden birçok klasik otomobil tekrar hayat bulup yollara çıktı. Bir nevi klasik otomobil restorasyon merkezi konumunda olan Gürel Garaj’da baştan sona anahtar teslim misali otomobiller eski görünümüne kavuşuyor.

Yıllar geçtikçe eski otomobil ustalarının azaldığı ve özellikle klasik severlerin sıkıntısı haline gelen bu durum, Gürel Garaj ve İsmail usta gibi isimler sayesinde hayat buluyor. İyi ki varsınız ustam.

 


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 YENİCAMİ AK 28 18 7 3 34 61
2 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 28 16 5 7 18 53
3 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 27 16 4 7 15 52
4 BİNATLI YSK 28 14 7 7 19 49
5 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 27 11 10 6 8 43
6 BAF ÜLKÜ YURDU 28 11 8 9 14 41
7 LEFKE TSK 28 12 5 11 11 41
8 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 28 13 2 13 2 41
9 CİHANGİR GSK 28 11 6 11 2 39
10 TÜRK OCAĞI LİMASOL 28 12 2 14 2 38
11 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 28 10 7 11 3 37
12 GENÇLİK GÜCÜ TSK 28 10 2 16 -25 32
13 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 28 8 7 13 -15 31
14 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 28 5 8 15 -32 23
15 YALOVA SK 28 5 7 16 -21 22
16 OZANKÖY SK 28 4 7 17 -35 19
yukarı çık